بورس در آزمون تنشها
واقعیت آن است که پس از بازگشایی بازار، رشد قابلتوجه شاخصها و ورود نقدینگی حقیقی باعث شد بخش مهمی از سهام به سطوح بالاتری برسند و طبیعی بود که در نزدیکی مقاومتهای مهم تکنیکال، عرضهها افزایش یابد. بهویژه محدوده ۴.۵میلیون واحدی شاخص کل از مدتها قبل بهعنوان یکی از مهمترین مقاومتهای بازار شناخته میشد و انتظار اصلاح یا دستکم استراحت بازار در این محدوده وجود داشت. بنابراین بخشی از افت معاملات روز دوشنبه را میتوان در چارچوب رفتار طبیعی بازار ارزیابی کرد.
با این حال، پرسش اصلی سرمایهگذاران این است که آیا با وجود تنشهای سیاسی و نظامی، همچنان دلیلی برای حضور در بازار سهام وجود دارد؟ پاسخ این سوال را باید در متغیرهای بنیادی جستوجو کرد. ارزش دلاری بازار سرمایه هنوز در محدودهای قرار دارد که در مقایسه با سالهای گذشته بسیار پایین ارزیابی میشود. از سوی دیگر، نسبتهای ارزشگذاری بازار همچنان در سطوح جذابی قرار دارند و بسیاری از شرکتها با P/Eهایی معامله میشوند که فاصله محسوسی با میانگینهای تاریخی دارند.
عامل مهم دیگر، تورم است. اقتصاد ایران همچنان در مسیر رشد سطح عمومی قیمتها قرار دارد و نرخ ارز نیز چشمانداز افزایشی خود را حفظ کرده است. در چنین فضایی، شرکتهای بورسی که مالک داراییهای واقعی هستند و درآمد آنها متناسب با تورم و نرخ ارز تعدیل میشود، میتوانند بخشی از آثار تورم را در سودآوری خود منعکس کنند. به همین دلیل، بسیاری از سهام همچنان از منظر بنیادی جذاب ارزیابی میشوند.
البته این موضوع به معنای رشد یکسان همه صنایع و نمادها نیست. دوره رشد فراگیر و هیجانی بازار تا حد زیادی پشت سر گذاشته شده و از این پس تفاوت میان صنایع و شرکتها پررنگتر خواهد شد. سرمایهگذاران بیش از گذشته باید به کیفیت سودآوری، چشمانداز عملیاتی و ارزشگذاری شرکتها توجه کنند. صنایعی مانند دارویی، غذایی، سیمانی و بخشی از شرکتهای صادراتمحور همچنان از منظر ارزندگی مورد توجه فعالان بازار قرار دارند.
در مجموع، اصلاح معاملات روز دوشنبه را بیش از آنکه بتوان نشانهای از ضعف بازار دانست، باید واکنشی به افزایش نااطمینانیهای سیاسی و همچنین استراحت طبیعی بازار پس از یک دوره رشد پرشتاب تلقی کرد. تا زمانی که متغیرهای بنیادی در سطوح فعلی باقی بمانند، بورس همچنان یکی از جذابترین گزینههای سرمایهگذاری در میان بازارهای داخلی خواهد بود؛ هرچند مسیر پیشرو احتمالا با نوسان بیشتر و انتخابگری بالاتر همراه خواهد بود.
* کارشناس بازار سرمایه
