شتاب جابهجایی نقدینگی میان ابزارهای بازار سرمایه همزمان با جهش دلار بررسی شد
تاثیر تب تورم در صندوقهای سرمایهگذاری
صندوقهای طلا و نقره
معاملات روز گذشته صندوقهای مبتنی بر طلا بار دیگر نشان داد که این ابزارها همچنان در صدر انتخاب سرمایهگذاران حقیقی قرار دارند. در جریان دادوستدهای روز گذشته، بیش از ۱۴همت واحد صندوق طلا میان خریداران و فروشندگان دست به دست شد و خالص ورود پول حقیقیها به این صندوقها به ۴ هزار و ۹۰۰میلیارد تومان رسید؛ رقمی که از تداوم عطش سرمایهگذاران برای ورود به داراییهای امن حکایت دارد. صندوقهای طلا پس از آغاز مجدد معاملات خود در دوران جنگ از ۲۴اسفند سال گذشته، روزهای متفاوتی را تجربه کردند.
در نخستین روزهای بازگشایی، فضای کلی معاملات این صندوقها با احتیاط و حتی نگرانی همراه بود و سرمایهگذاران حقیقی ترجیح میدادند بخشی از منابع خود را از این صندوقها خارج کنند. برآیند این رفتار موجب شد تا پنجم اردیبهشت ماه، حدود ۱۴همت پول حقیقی از صندوقهای طلا خارج شود. در آن مقطع، قیمت دلار در بازار آزاد در محدوده ۱۵۲هزار تومان قرار داشت و بازار ارز برای چند هفته متوالی شرایط نسبتا باثباتی را تجربه میکرد. آرامش نسبی در بازار ارز سبب شده بود تا بخشی از انتظارات تورمی فروکش کند و در نتیجه، جذابیت داراییهای مبتنی بر طلا نیز کاهش یابد. اما این وضعیت دوام چندانی نداشت و از پنجم اردیبهشت، ورق بازارها برگشت. افزایش نرخ دلار در بازار آزاد، نقطه عطفی در تغییر رفتار سرمایهگذاران بود. اسکناس آمریکایی در مدت کوتاهی توانست تا کانال ۱۸۹هزار تومان پیشروی کند و همین موضوع بار دیگر نگرانیها را نسبت به کاهش ارزش پول ملی تشدید کرد. در چنین شرایطی، سرمایهها به سرعت به سمت داراییهایی حرکت کردند که توانایی بیشتری برای پوشش ریسک تورم دارند. صندوقهای طلا نیز بهدلیل نقدشوندگی بالا، سهولت سرمایهگذاری و همبستگی مستقیم با قیمت ارز و طلا، به اصلیترین مقصد نقدینگی تازه تبدیل شدند. بررسی آمار معاملات نشان میدهد که از پنجم اردیبهشت تاکنون، صندوقهای طلا ۱۱روز معاملاتی را پشت سر گذاشتهاند که در ۹روز آن، ورود پول حقیقیها ثبت شده است. خالص خرید سرمایهگذاران حقیقی در این بازه به حدود ۳۳همت رسیده که رقم قابلتوجهی محسوب میشود. این موضوع نشان میدهد که وزن صندوقهای طلا در سبد دارایی سرمایهگذاران به شکل محسوسی افزایش یافته و بخش مهمی از نقدینگی سرگردان بازار، جذب این ابزارها شده است.
طلا در اقتصادهای تورمی همواره نقش پناهگاه امن سرمایه را ایفا میکند. در دورههایی که ارزش پول ملی با افت همراه میشود یا نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی افزایش مییابد، تقاضا برای طلا نیز تقویت میشود. سرمایهگذاران در چنین فضایی ترجیح میدهند بخشی از دارایی خود را به ابزارهایی اختصاص دهند که بتواند قدرت خرید آنها را در برابر تورم حفظ کند. در کنار صندوقهای طلا، صندوقهای نقره نیز در هفتههای اخیر مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفتهاند. اگرچه ابعاد بازار صندوقهای نقره به مراتب کوچکتر از صندوقهای طلا است، اما رفتار معاملاتی این صندوقها نیز نشاندهنده افزایش تقاضا برای داراییهای مبتنی بر فلزات گرانبها است. صندوقهای نقره پس از بازگشایی مجدد، طی ۳۵روز معاملاتی تنها در ۳روز با خروج پول حقیقیها مواجه شدهاند و در سایر روزها، ورود سرمایه به این صندوقها ادامه داشته است. مجموع ورود پول حقیقی به صندوقهای نقره در این دوره از ۴هزار و ۵۰۰میلیارد تومان فراتر رفته است.
صندوقهای درآمد ثابت
در سوی دیگر بازار، صندوقهای درآمد ثابت روزهای متفاوتی را پشت سر میگذارند. در معاملات روز گذشته، حدود ۲۲همت واحد صندوق درآمد ثابت معامله شد و در نهایت ۶۱۶میلیارد تومان ورود پول حقیقیها در این صندوقها به ثبت رسید. با این حال، روند کلی هفتههای اخیر نشان میدهد که این صندوقها پس از یک دوره جذب گسترده سرمایه، با فشار خروج پول مواجه شدهاند. صندوقهای درآمد ثابت در روزهای ابتدایی پس از بازگشایی بازار، مقصد اصلی سرمایهگذاران محتاط بودند. فضای مبهم اقتصادی و نگرانی نسبت به تحولات سیاسی سبب شده بود تا بخش مهمی از نقدینگی به سمت ابزارهای بدون ریسک حرکت کند. به همین دلیل تا پایان معاملات پنجم اردیبهشت، حدود ۳۲همت پول حقیقی وارد صندوقهای درآمد ثابت شد. اما همزمان با آغاز جهش دلار، مسیر حرکت نقدینگی تغییر کرد. سرمایهگذاران با مشاهده افزایش شتابان نرخ ارز و تشدید انتظارات تورمی، دریافتند که بازدهی ثابت این صندوقها دیگر توان پوشش افت ارزش پول را ندارد. به همین دلیل، بخشی از سرمایهها از صندوقهای درآمد ثابت خارج و به سمت صندوقهای طلا و نقره منتقل شد. آمارها نشان میدهد که تنها در فاصله ۷ تا ۱۵اردیبهشت، حدود ۲۹همت پول حقیقی از صندوقهای درآمد ثابت خارج شده است. این جابهجایی گسترده نقدینگی را میتوان نشانهای از تغییر انتظارات سرمایهگذاران دانست. در واقع، زمانی که تورم انتظاری افزایش مییابد، جذابیت ابزارهای با سود ثابت کاهش پیدا میکند و سرمایهگذاران ترجیح میدهند داراییهایی را انتخاب کنند که امکان کسب بازدهی متناسب با رشد قیمتها را فراهم سازد.
صندوقهای املاک و مستغلات
صندوقهای املاک و مستغلات نیز در روزهای اخیر همگام با سایر داراییهای تورمی مورد توجه بازار قرار گرفتهاند. این صندوقها در معاملات روز گذشته برای هفتمین روز متوالی با رشد قیمت و تشکیل صف خرید در سقف روزانه همراه شدند. در نخستین روز بازگشایی، این صندوقها بهدلیل توقف طولانیمدت معاملات و عقبماندگی قیمتی، با حباب منفی مواجه بودند. اما رشد قیمت در روزهای اخیر سبب شد تا بخش مهمی از این فاصله جبران شود و حتی حباب برخی صندوقها وارد محدوده مثبت شود. تحرکات اخیر صندوقهای املاک و مستغلات را نیز میتوان در چارچوب افزایش تقاضا برای داراییهای پوشش ریسک تورم تحلیل کرد. در دورههایی که چشمانداز تورمی تشدید میشود، بازار مسکن و ابزارهای وابسته به آن نیز با افزایش توجه سرمایهگذاران همراه میشوند. هرچند ابعاد بازار این صندوقها هنوز در مقایسه با صندوقهای طلا محدود است، اما تداوم صفهای خرید نشان میدهد که بخشی از سرمایهگذاران، این ابزارها را نیز بهعنوان گزینهای برای حفظ ارزش داراییهای خود مدنظر قرار دادهاند.
