رکوردشکنی دوباره صندوق‌های طلا

صندوق‌های طلا

صندوق‌های طلا بار دیگر در کانون توجه فعالان بازار سرمایه قرار گرفته‌اند؛ به‌‌طوری‌‌که در معاملات روز گذشته، برای دومین روز متوالی رکورد ورود پول حقیقی به این ابزارها شکسته شد. ارزش معاملات این صندوق‌ها در روز گذشته در محدوده ۲۷هزار‌میلیارد تومان قرار گرفت و ورود بیش از ۵ هزار‌میلیارد تومان نقدینگی حقیقی به صندوق‌های مذکور گویای این نکته است که صندوق‌های طلا در روزهای اخیر به یکی از اصلی‌ترین مقاصد سرمایه‌های خرد تبدیل شده‌اند. برآیند عملکرد سه روز معاملاتی اخیر نیز مؤید همین گزاره است؛ جایی که مجموعا حدود ۱۰هزار‌میلیارد تومان پول حقیقی به این صندوق‌ها وارد شده و جهت حرکت سرمایه‌ها به سمت و سوی صندوق‌های طلا بوده است. برای درک بهتر این چرخش، باید به تحولات هفته‌های گذشته بازگشت؛ در ابتدای تنش‌های نظامی در اسفندماه سال گذشته، معاملات صندوق‌های طلا برای حدود دو هفته متوقف شد؛ رخدادی که خود به افزایش نااطمینانی در میان سرمایه‌گذاران دامن زد. پس از بازگشایی مجدد، رفتار غالب خروج پول از این صندوق‌ها بود.

بخشی از این خروج به انگیزه‌های احتیاطی بازمی‌گشت؛ افت احتمالی قیمت‌ها، نیاز به تامین نقدینگی برای هزینه‌های روزمره و همچنین بیم از تکرار توقف معاملات از جمله نگرانی‌های فعالان بازار در آن مقطع بود. در چنین فضایی، سرمایه‌ها به سمت ابزارهای با درآمد ثابت که از نقدشوندگی بالا و بازدهی نسبتا قابل پیش‌بینی برخوردارند، حرکت کردند. این الگوی رفتاری تا پنجم اردیبهشت ادامه داشت؛ اما از ششم اردیبهشت، همزمان با افزایش نرخ ارز در بازار آزاد، معادلات تغییر کرد. رشد قیمت دلار به‌عنوان یکی از پیشران‌های اصلی انتظارات تورمی، مجددا نگاه‌ها را به سمت دارایی‌های پوشش‌دهنده تورم معطوف ساخت. در نتیجه، صندوق‌های طلا نیز همگام با افزایش قیمت‌ها، با موج تازه‌ای از تقاضا مواجه شدند. آنچه در این میان اهمیت دارد، نه صرفا رشد قیمت، بلکه تغییر در ذهنیت سرمایه‌گذاران است؛ تغییری که از ترجیح حفظ نقدینگی به سمت حفظ ارزش دارایی حرکت کرده است. ورود بیش از ۱۰هزار‌میلیارد تومان پول حقیقی در سه روز اخیر را می‌توان نشانه‌ای از شعله‌ور شدن مجدد انتظارات تورمی دانست. در چنین شرایطی، دارایی‌های مبتنی بر فلزات گران‌بها به‌ ویژه طلا، به‌عنوان پناهگاه‌های امن سرمایه مطرح می‌شوند. صندوق‌های طلا نیز به‌دلیل سهولت دسترسی، شفافیت قیمتی و امکان معامله در بستر بازار سرمایه، نقش واسطه‌ای مهم در این میان ایفا می‌کنند.

به ‌نظر می‌رسد بخش قابل‌توجهی از ورود پول اخیر، نه صرفا از سوی سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت، بلکه از جانب افرادی است که با دید میان‌مدت و با هدف پوشش ریسک تورم وارد این صندوق‌ها شده‌اند. این موضوع می‌تواند به پایداری نسبی جریان ورود پول کمک کند؛ چراکه برخلاف رفتارهای هیجانی، تصمیمات مبتنی بر انتظارات تورمی معمولا با افق زمانی بلندتری اتخاذ می‌شوند. از سوی دیگر، افزایش عمق معاملات در صندوق‌های طلا، خود عاملی تقویت‌کننده برای جذب نقدینگی بیشتر است. رشد ارزش معاملات روزانه به سطوحی فراتر از ۲۰ همت، نشان می‌دهد که این ابزارها به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی بازار سرمایه در جذب و هدایت نقدینگی هستند. این ویژگی به‌‌ویژه در شرایطی که سایر بازارها با محدودیت‌هایی مواجه‌اند، اهمیت دوچندان پیدا می‌کند. با این حال، نباید از ریسک‌های بالقوه نیز غافل شد. نوسانات نرخ ارز، تغییرات احتمالی در سیاستگذاری‌های ارزی و همچنین تحولات سیاسی می‌توانند به ‌سرعت معادلات فعلی را برهم بزنند. از این رو، هرچند روند فعلی ورود پول به صندوق‌های طلا قابل‌توجه است، اما پایداری آن در گرو ثبات نسبی متغیرهای اثرگذار و تداوم فضای تورمی در اقتصاد خواهد بود.

صندوق‌های درآمد ثابت

خروج سنگین نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت در روزهای اخیر، نشانه‌ای معنادار از تغییر فاز انتظارات در میان سرمایه‌گذاران است. ثبت رقم ۷هزار و ۸۳۱‌میلیارد تومان خروج پول حقیقی در روز گذشته، آن هم در شرایطی که این صندوق‌ها همواره به‌ عنوان پناهگاه کم‌ریسک شناخته می‌شوند، حاکی از افزایش سطح ریسک‌پذیری در بازار است. این رفتار زمانی معنادارتر می‌شود که بدانیم مجموع خروج بیش از ۱۱ همتی از درآمد ثابت‌ها در دو روز اخیر، در ادامه روندی رخ داده که ریشه در تشدید انتظارات تورمی دارد. در چنین فضایی، جذابیت بازدهی‌های نسبتا ثابت و قابل پیش‌بینی صندوق‌های درآمد ثابت کاهش می‌یابد و سرمایه‌گذاران به‌دنبال دارایی‌هایی می‌روند که بتوانند در برابر تورم نقش پوشش‌دهنده ایفا کنند. در این میان، صندوق‌های طلا به‌عنوان یکی از مقاصد اصلی این نقدینگی، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ چراکه همبستگی بالاتری با انتظارات تورمی و نرخ ارز دارند. به بیان دیگر، تغییر مسیر پول از ابزارهای درآمد ثابت به دارایی‌های مبتنی بر طلا، بازتابی از ترجیح حفظ ارزش دارایی به کسب سود اسمی است. اگر این روند تداوم یابد، می‌تواند به تعمیق شکاف میان بازارهای مبتنی بر نرخ ثابت و دارایی‌های تورم‌محور منجر شود.

صندوق‌های نقره

در گزارش روز گذشته دنیای‌اقتصاد به حباب قیمتی در گواهی سپرده و صندوق‌های نقره اشاره شد؛ موضوعی که در معاملات دیروز نیز تداوم یافت. صندوق‌های نقره برای دومین روز متوالی در سقف قیمتی روزانه و در محدوده صف خرید قرار گرفتند؛ رخدادی که به تعمیق بیشتر حباب قیمتی در این ابزارها انجامید. ارزش معاملات این صندوق‌ها در بورس کالا به هزار و ۶۲۴‌میلیارد تومان رسید و در پی آن، ۲۴۰‌میلیارد تومان پول حقیقی وارد این ابزارها شد. تداوم ورود نقدینگی به صندوق‌های نقره در شرایطی رقم می‌خورد که این ابزارها در تمام روزهای معاملاتی سال جاری با جذب سرمایه حقیقی همراه بوده‌اند. در مجموع، از ابتدای سال تاکنون ۳هزار و ۲۴۶‌میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوق‌های نقره شده است؛ روندی که نشان‌دهنده افزایش اقبال سرمایه‌گذاران به این دارایی و همزمان رشد انتظارات تورمی در بازار است.