سکاندار جدید کیست؟
ترامپ روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت قصد دارد انتخاب خود برای ریاست فدرالرزرو را صبح جمعه اعلام کند و تلویحا افزود: «خیلیها فکر میکنند این همان کسی است که میتوانست چند سال پیش هم این سمت را داشته باشد.» این اظهارات گمانهزنیها درباره انتخاب وارش را تقویت کرد؛ فردی که در سال ۲۰۱۷ نیز بهعنوان گزینه ریاست فدرالرزرو مطرح بود. در وبسایت پیشبینی «پلیمارکت»، شرطبندیها بهسرعت به نفع وارش افزایش یافت و احتمال نامزدی او تا روز جمعه به ۹۴ درصد رسید.
فایننشالتایمز نیز روز جمعه به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد که ترامپ در حال آمادهسازی برای معرفی وارش است.ریاست فدرالرزرو یکی از قدرتمندترین مناصب در دولت آمریکا به شمار میرود و نفوذی عظیم بر بزرگترین اقتصاد جهان دارد.
در صورت تایید سنا، وارش جانشین جروم پاول خواهد شد؛ فردی که ترامپ نخستین بار او را در سال ۲۰۱۸ منصوب کرد، اما بعدها با سرپیچی پاول ازدرخواستهای مکرر رئیسجمهور برای کاهش نرخ بهره، خشم او را برانگیخت. وارش، اهل نیویورک، که بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ دستیار ویژه رئیسجمهور در امور سیاست اقتصادی بود، از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱بهعنوان عضو هیاتمدیره فدرالرزرو خدمت کرد؛ دورهای که واکنش به بحران مالی جهانی را نیز در بر میگرفت. او همچنین نماینده فدرالرزرو در گروه جی۲۰ بود.
او اکنون مدرس مدرسه عالی کسبوکار استنفورد است و در شرکتهای مختلفی از جمله شرکت پستی UPS، شرکت تجارت الکترونیک کرهای کوپانگ، و دفتر سرمایهگذاری «دوکین فمیلی آفیس» متعلق به میلیاردر معروف، استنلی دراکنمیلر، نقش دارد.
وارش با جین لادر ازدواج کرده است؛ نوه اِستی لادر، غول صنعت لوازم آرایشی، و دختر رونالد لادر، میلیاردر و از حامیان ترامپ که در گرینلند منافع اقتصادی دارد و ترامپ را به تلاش برای خرید این سرزمین تشویق کرده بود. وارش سالها منتقد سیاست پولی فوقانبساطی فدرالرزرو پس از بحران مالی، از جمله بزرگ شدن ترازنامه بانک مرکزی، بوده است. او پیشتر بهعنوان «باز» سیاست پولی شناخته میشد، اما به نظر میرسد اکنون خود را با فشار کاخ سفید برای کاهش هزینههای استقراض همسو کرده است.
ترامپ در ماه دسامبر درباره او گفت: «او فکر میکند باید نرخ بهره را پایین آورد.»
پس از انتشار گزارشها درباره نامزدی احتمالی وارش، دلار تقویت شد. شاخص دلار آمریکا، که ارزش آن را در برابر سبدی از شش ارز میسنجد، ۰.۴درصد افزایش یافت. بهای طلا نیز ۴درصد کاهش یافت و به ۵۱۶۸دلار در هر اونس رسید.
به گفته استیون براون، اقتصاددان آمریکای شمالی و معاون موسسه کپیتال اکونومیکس، وارش «انتخابی نسبتا امن» خواهد بود. او افزود: «وارش احتمالا در مقایسه با دیگر نامزدهای مطرحشده، یکی از نتایج بهتر برای سرمایهگذاران خواهد بود. دیدگاههای دیرینه و سختگیرانه او در سیاست پولی میتواند تا حدی نگرانیها درباره تبدیل شدنش به یک مطیع تمامعیار ترامپ را کاهش دهد. بااینحال، باور راسخ او به اینکه هم هوش مصنوعی و هم فشار دولت ترامپ برای کاهش مقررات میتوانند تورم را مهار کنند، و نیز دیدگاه قدیمیاش مبنی بر لزوم داشتن ترازنامهای بسیار کوچکتر برای فدرالرزرو، این ریسک را به همراه دارد که بر بازده بلندمدت اوراق قرضه فشار افزایشی وارد شود.»
اعلامیهای که مدتها انتظارش میرفت، در زمانی پرتنش برای فدرالرزرو مطرح میشود. نکته قابلتوجه این است که وارش جزو فهرست کوتاه نامزدهایی است که همگی با باور ترامپ مبنی بر لزوم بسیار پایینتر بودن نرخ بهره نسبت به سطح فعلی، همنظرند.
کاهش نرخ بهره میتواند سرمایهگذاری و فعالیت اقتصادی را تحریک کند، اما خطر بروز تورم را نیز به همراه دارد. مقامهای فدرالرزرو، از جمله پاول، در تعیین هزینههای استقراض رویکردی محتاطانه در پیش گرفتهاند، اما ترامپ مدعی است که کاهش ندادن نرخها هزینه سنگینی به آمریکا تحمیل کرده است.
فدرالرزرو تحت ریاست پاول، در برابر ترامپ ایستادگی کرده و از تعیین نرخها مطابق خواست او سر باز زده است؛ موضوعی که این نهاد را به هدف خشم رئیسجمهور تبدیل کرده است.
بااینحال، فدرالرزرو ترامپ را وادار کرده با حدود اختیارات اجرایی خود در زمانی که این اختیارات تقریبا نامحدود به نظر میرسد روبهرو شود. اقتصاددانان میگویند بانک مرکزی مستقل برای ثبات اقتصادی ضروری است، زیرا میتواند عوامل سیاسی کوتاهمدت را نادیده بگیرد و بر افق بلندمدت تمرکز کند.
دوره ریاست پاول بر فدرالرزرو در ماه مه به پایان میرسد. هرچند ترامپ به اخراج او اندیشیده و سال گذشته نیز تلاش کرده بود یکی دیگر از مقامهای فدرالرزرو را برکنار کند، اما به نظر میرسد بانک مرکزی بهدلیل نقش کلیدیاش در اقتصاد آمریکا، از حمایت ویژه دیوان عالی برخوردار شود. والاستریت نیز بهشدت از استقلال فدرالرزرو دفاع میکند؛ بهگونهای که سال گذشته، با انتشار شایعاتی درباره تلاش ترامپ برای اخراج پاول، بازار سهام بهطور محسوسی سقوط کرد. بااینحال، همین حمایتها خشم رئیسجمهور را بیش از پیش برانگیخته است. اوایل ژانویه، وزارت دادگستری دولت ترامپ تحقیقاتی کیفری درباره پاول، بهدلیل بازسازی ساختمان مرکزی فدرالرزرو، آغاز کرد.
ترامپ مدعی است نحوه مدیریت این بازسازیها توسط پاول که هزینههای آن از بودجه پیشبینیشده فراتر رفته مصداق کلاهبرداری است. پاول که هرگونه تخلف را رد کرده، گفته است پیگیری وزارت دادگستری «پیامد این واقعیت است که فدرالرزرو نرخهای بهره را بر اساس بهترین ارزیابی خود از آنچه به نفع عموم است تعیین میکند، نه بر مبنای ترجیحات رئیسجمهور».
حملات ترامپ تاکنون نتوانسته فدرالرزرو را به کاهش چشمگیر نرخ بهره وادار کند. اما این حملات در عین حال، اعتماد رهبران کسبوکار و حتی برخی قانونگذاران جمهوریخواه به ترامپ را برای حفاظت از استقلال فدرالرزرو و در نتیجه حفاظت از اقتصاد آمریکا خدشهدار کرده است.
بهدلیل همین بیاعتمادی، مشخص نیست ترامپ تا چه اندازه برای عبور دادن نامزدی وارش از سنا از حمایت برخوردار باشد. تام تیلیس، عضو کمیته بانکی سنا و از معدود جمهوریخواهانی که علنا موضعگیری کردهاند، گفته است بهدلیل این تحقیقات، نامزدهای ترامپ برای فدرالرزرو را مسدود خواهد کرد.
اگرچه دوره ریاست پاول رو به پایان است، اما دوره ۱۴ساله عضویت او در هیاتمدیره فدرالرزرو؛ نهادی که نرخهای بهره را تعیین میکند؛ تا سال ۲۰۲۸ ادامه دارد. پاول هنوز اعلام نکرده است که پس از پایان دوره ریاستش، در هیاتمدیره باقی خواهد ماند یا نه.
* خبرنگار گاردین
** خبرنگار گاردین
