دنیای اقتصاد گزارش میدهد؛
چرا صادرات الانجی از هرمز احیا نشد؟
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: با وجود افزایش جریان نفت، تردد کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز همچنان متوقف مانده است. کشتیهای گاز برخلاف نفتکشها راه خود را از این آبراه باز نکردهاند و همین امر موجب شده تا قیمت این سوخت در نزدیکی بالاترین رکوردهای زمان جنگ باقی بماند.
به نوشته بلومبرگ، پیش از آغاز مجدد درگیریها، تردد محمولههای نفت خام از تنگه هرمز به بالاترین سطح خود در ماههای اخیر رسید؛ اما در مورد گاز طبیعی مایع یا همان الانجی، ماجرا به کلی متفاوت است.
از اوایل ماه جولای و در پی حمله به یک کشتی حامل گاز قطری، تقریبا هیچ محموله گازی از این گلوگاه استراتژیک عبور نکرده است.
قطع تقریبا کامل صادرات الانجی قطر که سال گذشته نزدیک به یک پنجم کل صادرات جهانی را تشکیل میداد، قیمتها در بازار نقدی اروپا و آسیا را به بالاترین سطح از زمان آغاز درگیریها رسانده است. در نقطه مقابل، نفت برنت در حال حاضر در سطحی معامله میشود که تقریبا سی درصد پایینتر از نقطه اوج زمان جنگ در ماه آوریل است.
اکنون این پرسش مطرح میشود که چرا جریان صادرات گاز مایع، برخلاف نفت، مسیر خود را از تنگه هرمز به طور نسبی بازنیافته است؟
نخستین دلیل به محدود بودن ناوگان حمل الانجی بازمیگردد. در سراسر جهان تنها حدود هشتصد و پنجاه فروند از این کشتیها وجود دارد، در حالی که تعداد نفتکشها به بیش از هفت هزار فروند میرسد. این اختلاف فاحش، ارزش هر شناور حامل گاز را به شدت بالا میبرد و از دست دادن حتی یک فروند از آنها، تاثیر فوری و مخربی بر ظرفیت حمل و نقل جهانی میگذارد. این مسئله بهویژه در مورد قطر صدق میکند، چرا که کشتیهای این کشور منحصرا برای تاسیسات صادراتی راسلفان طراحی و ساخته شدهاند.
مسئله مالکیت نیز در این میان نقش کلیدی ایفا میکند. بخش عمدهای از ناوگانی که در خدمت قطر است، تحت کنترل شرکت دولتی صادرکننده یا مالکان وابسته به آن قرار دارد. این شرکتها از زمان حمله به شناور خود، رویکرد بسیار محتاطانهتری در پیش گرفتهاند.
علاوه بر این، انتقال الانجی از یک کشتی به کشتی دیگر برخلاف نفت خام کار سادهای نیست. به همین دلیل، ایجاد سیستم حمل و نقل جایگزین و انتقال محمولهها در میانه راه با چالشهای جدی و پیچیدهای روبرو شده است.
هر روزی که توقف تردد محمولههای گازی ادامه مییابد، بازار تحت فشار بیشتری قرار میگیرد و خطر افزایش قیمتها پررنگتر میشود. کشورهای اروپایی باید پیش از فرارسیدن فصل سرما ذخایر خود را تکمیل کنند و این نیاز، رقابت آنها را با خریداران آسیایی که بهطور سنتی وابستگی شدیدی به منابع خلیج فارس دارند، تشدید خواهد کرد.
در این میان، پاکستان به عنوان یکی از واسطههای کلیدی میان تهران و واشنگتن در طول جنگ، امیدی به بازگشایی زودهنگام مسیر ندارد. این کشور که سال گذشته نود و نه درصد از الانجی مورد نیاز خود را از قطر تامین کرده بود، به تازگی مناقصهای برای خرید فوری یک محموله نقدی با تحویل سریع برگزار کرده است.
وقتی یکی از وابستهترین مشتریان گازی قطر همچنان در تکاپوی یافتن منابع جایگزین است، سیگنال روشنی به بازار مخابره میشود که دستکم در کوتاهمدت نباید انتظار داشت جریان صادرات الانجی از تنگه هرمز به روال عادی بازگردد.
