امارات، هرمز و اوپک را دور میزند؛
شورش نفتی ابوظبی
بر اساس اعلام مقامهای اماراتی، این خط لوله جدید قرار است تا سال۲۰۲۷ وارد مدار شود و ظرفیت صادرات نفت شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) را تقریبا دوبرابر کند. این پروژه در شرایطی کلید خورده که اختلال در جریان انرژی از تنگه هرمز، حملات مکرر به زیرساختهای نفتی و تهدیدهای امنیتی علیه کشتیها، توان امارات برای بازگرداندن تولید نفت به سطح عادی را محدود کرده است.
شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی، روز جمعه ۱۵مه خواستار تسریع اجرای این پروژه شد و تاکید کرد بازار جهانی با افزایش تقاضا برای انرژی روبهرو است و امارات باید ظرفیت صادراتی خود را هرچه سریعتر تقویت کند. وی در نشست کمیته اجرایی شرکت ملی نفت ابوظبیADNOC اعلام کرد: این شرکت «بهعنوان تولیدکنندهای مسوول و قابل اتکا در بازار جهانی انرژی، از انعطاف عملیاتی لازم برای افزایش تولید و پاسخگویی به نیاز بازار برخوردار است؛ مشروط بر آنکه محدودیتهای صادراتی اجازه دهد.» اهمیت این پروژه زمانی بیشتر آشکار میشود که بخش عمده صادرات نفت خلیجفارس همچنان به تنگه هرمز وابسته است؛ گذرگاهی که حدود یکپنجم تجارت دریایی نفت جهان از آن عبور میکند. هرگونه تنش نظامی یا اختلال امنیتی در این مسیر، مستقیما بازار جهانی نفت را تحت تاثیر قرار میدهد و ریسک جهش قیمتها را افزایش میدهد. خط لوله جدید در واقع مکمل خط لوله موجود «حبشان–فجیره» خواهد بود؛ تنها مسیر فعلی امارات برای دور زدن تنگه هرمز.
خط لوله حبشان–فجیره در حال حاضر توان انتقال حدود ۲میلیون بشکه در روز را دارد و نفت ابوظبی را مستقیما به سواحل دریای عمان منتقل میکند. اما جنگ و تنشهای منطقهای باعث شده این ظرفیت دیگر پاسخگوی نیاز صادراتی امارات نباشد. پیش از بحران اخیر، تولید نفت امارات اندکی بیش از ۳میلیون بشکه در روز و تقریبا منطبق با سهمیههای اوپکپلاس بود. ابوظبی در سالهای اخیر سرمایهگذاری سنگینی برای افزایش ظرفیت تولید تا ۵میلیون بشکه در روز انجام داده بود، اما تحولات ژئوپلیتیک موجب شده تولید فعلی این کشور به حدود ۲میلیون بشکه در روز کاهش یابد. در همین حال، خروج رسمی امارات از اوپک و اوپکپلاس نیز ابعاد تازهای به تحرکات نفتی ابوظبی بخشیده است.
سهیل المزروعی، وزیر انرژی امارات، روز شنبه ۱۶مه اعلام کرد تصمیم کشورش برای ترک اوپک، «تصمیمی حاکمیتی و راهبردی» بوده که بر اساس ارزیابی جامع از سیاستهای تولید و ظرفیتهای آینده اتخاذ شده است. وی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تاکید کرد این تصمیم «ماهیت سیاسی ندارد» و نشانه اختلاف با شرکای منطقهای نیست؛ با این حال، خروج یکی از بزرگترین تولیدکنندگان اوپک از این ائتلاف، ضربهای مهم به توان اوپک برای مدیریت عرضه جهانی نفت تلقی میشود. اعلام خروج امارات در شرایطی صورت گرفت که بحران بیسابقه انرژی ناشی از جنگ علیه ایران، شکافهای پنهان میان کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس را آشکارتر کرده است.
