از بازیگری تا کدنویسی

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-حسین موسوی: ظاهرا در فیلم «ویل هانتینگ نابغه» نقش نابغه را به بازیگر اشتباهی سپرده بودند؛ چون بن افلک، برخلاف تصویری که از او به‌عنوان یک ستاره سینما وجود دارد، حالا ثابت کرده است که در دنیای هوش مصنوعی هم حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. بازیگری که اوایل امسال استارت‌آپ فیلم‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی خود را با قراردادی به ارزش گزارش‌شده ۵۸۷ میلیون دلار به نتفلیکس فروخت، این هفته با انتشار ویدئوهایی از مصاحبه‌هایش به دلیل تسلط بر فناوری هوش مصنوعی، شبکه‌های عصبی و یادگیری ماشین به چهره‌ای خبرساز تبدیل شده است. او حتی می‌گوید کمی هم پایتون، زبان برنامه‌نویسی پرکاربرد، بلد است!

افلک در تازه‌ترین گفت‌وگوی خود با مجموعه «یک سؤال دیگر» مجله جی‌کیو، درباره علاقه دیرینه‌اش به فناوری صحبت کرد. او ابتدا فروتنانه گفت: «از بچگی تا حدی به کامپیوتر علاقه داشتم»، اما خیلی زود وارد بحث‌های تخصصی درباره تحول هوش مصنوعی و کاربرد آن در فیلم‌سازی شد؛ از یادگیری ماشین و شبکه‌های عصبی گرفته تا ترنسفورمرها، تنسورها، پردازنده‌های گرافیکی و استنتاج هوش مصنوعی.

در یکی از ویدئوهایی که به‌سرعت در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، افلک برای زک بارون، مصاحبه‌گر جی‌کیو، توضیح می‌دهد که علاقه جدی‌اش به این حوزه زمانی شکل گرفت که صنعت فیلم‌سازی از نگاتیو و روش‌های آنالوگ به فناوری دیجیتال مهاجرت کرد. او در طول گفت‌وگو مرتب اصطلاحات تخصصی را برای مصاحبه‌گر توضیح می‌دهد تا روشن کند دقیقا درباره چه چیزی حرف می‌زند. افلک می‌گوید: «به‌مرور به این جنبه از فناوری علاقه‌مندتر شدم. سال‌هاست که یادگیری ماشین بخشی از فرایند تولید جلوه‌های بصری است. من می‌توانم اسکریپت‌های پایتون بنویسم؛ البته نه چندان حرفه‌ای!»

او سپس به شبکه‌های عصبی کانولوشنی اشاره می‌کند؛ فناوری‌ای که پیش از ظهور ترنسفورمرها نقش مهمی در پردازش تصاویر داشت. به گفته افلک، این سیستم‌ها می‌توانند تصاویر را به مجموعه‌ای از داده‌های عددی تبدیل کنند. در این فرایند، اطلاعاتی مانند شماره دسته داده‌ها، شماره فریم و مقادیر رنگ‌های قرمز، سبز و آبی هر پیکسل ثبت می‌شوند؛ داده‌هایی که برای پردازش ماشینی تصاویر اهمیت دارند. البته توضیح این مفاهیم برای افلک ظاهرا ساده است، اما همین تسلط غیرمنتظره اوست که ویدئوهایش را در فضای مجازی پربازدید کرده است.

این بازیگر در ادامه توضیح می‌دهد که شبکه‌های عصبی چگونه الگوها را شناسایی می‌کنند و با تشخیص لبه‌ها و استخراج ویژگی‌های تصویر، به تفکیک اجزای مختلف آن کمک می‌کنند. برای مثال، هوش مصنوعی می‌تواند محل قرارگیری لبه یک پنجره را تشخیص دهد تا حذف پرده سبز و جایگزینی پس‌زمینه با تصویری دیگر آسان‌تر شود.

از بازیگری تا ساخت استارت‌آپ هوش مصنوعی

افلک همچنین اعتراف کرده که گاهی از موقعیتش به‌عنوان یک ستاره هالیوود برای آشنایی با فناوری‌های نوظهور هوش مصنوعی استفاده کرده است. او در گفت‌وگویی دیگر گفت که از جمله به شرکت اوپن‌ای‌آی سر زده و این تجربه‌ها به او کمک کرده‌اند راه مشارکت مستقیم‌تر در صنعت هوش مصنوعی را پیدا کند.

او معتقد است هوش مصنوعی می‌تواند به فیلم‌سازی کمک کند، بدون آنکه جایگزین فیلم‌سازان شود. همین نگاه، در نهایت به راه‌اندازی استارتاپ او در این حوزه و فروش آن به نتفلیکس منجر شد. افلک البته تاکید کرده رقم ۵۸۷ میلیون دلار که در گزارش‌ها برای این معامله مطرح شده، دقیق نیست؛ زیرا او مالک تمام شرکت نبوده است.

افلک درباره رویکرد شرکتش می‌گوید: «روی این ایده ریسک کردم که اگر قرار است از این فناوری به‌شکلی اخلاقی استفاده کنیم و آن را واقعا در کنار هنرمندان به کار بگیریم، باید مجموعه داده اختصاصی خودمان را بسازیم؛ به‌ویژه در صنعتی که روابط دیرینه و حساسیت‌های مشخصی درباره شباهت چهره و حقوق مربوط به آن وجود دارد». او توضیح می‌دهد که برای اجرای این طرح سرمایه جذب کرده و حدود هشت ماه با دوربین‌ها و تجهیزات متعدد فیلم‌برداری کرده است تا مجموعه داده‌ای بسازد که بتوان از آن در مراحل نهایی آموزش مدل‌های متن‌باز استفاده کرد. هدف این بوده که مدل‌ها برای انجام وظایف مشخص سینمایی آموزش ببینند و خروجی قابل‌استفاده‌ای برای صنعت فیلم‌سازی تولید کنند.

افلک در کنفرانس «اسکرین‌تایم ۲۰۲۶» در لس‌آنجلس نیز درباره روش کارش توضیح داده است. او با استفاده از مدل‌های متن‌باز، تنظیم دقیق آن‌ها و تغییر وزن‌های مدل، سامانه‌هایی را آموزش می‌داد تا با استانداردهای مشخص سینمایی مطابقت پیدا کنند. به این ترتیب، فیلم‌سازان می‌توانند ضمن بهره‌گیری از قابلیت‌های مدل‌های هوش مصنوعی، مالکیت آثار اختصاصی خود را حفظ کنند و از مدلی استفاده کنند که برای پروژه خودشان آموزش داده‌اند.

او شخصا از این روش در فیلم «حیوانات» (Animals) استفاده کرده است؛ جایی که هوش مصنوعی به فرایند پس‌تولید کمک کرد.

نگرانی افلک از هوش مصنوعی چیست؟

اما افلک برخلاف برخی چهره‌های صنعت فناوری که درباره خطر نابودی جهان به‌دست هوش مصنوعی هشدار می‌دهند، نگرانی‌های ملموس‌تری دارد. او می‌گوید: «وقتی نگران هوش مصنوعی می‌شوم، به فرزندانم در مدرسه فکر می‌کنم. نگران افزایش ۳۰ درصدی تعداد نمره‌های A در دانشگاه‌ها طی سه سال گذشته هستم. نگران درماندگی آموخته‌شده و استفاده مسئولانه از این فناوری‌ام. نگران اسکای‌نت نیستم و فکر نمی‌کنم هوش مصنوعی به شکلی معنادار کنترل صنعت سینما را به دست بگیرد. به نظرم قرار است چیزی به این صنعت اضافه کند». اسکای‌نت نام سامانه هوش مصنوعی ویرانگری است که در مجموعه فیلم‌های «ترمیناتور» علیه انسان‌ها شورش می‌کند.

اظهارات افلک تصویری متفاوت از یک ستاره هالیوودی ارائه می‌دهد: «بازیگری که نه‌تنها درباره هوش مصنوعی حرف می‌زند، بلکه درک فنی خود از این فناوری را به توسعه محصولی در صنعت سینما تبدیل کرده است؛ صنعتی که حالا بیش از هر زمان دیگری با این پرسش روبه‌روست که چگونه می‌توان از قابلیت‌های هوش مصنوعی بهره برد، بی‌آنکه نقش و حقوق هنرمندان نادیده گرفته شود.»/