روابط گرم ترامپ با جانشین مادورو چه معنایی برای دموکراسی در ونزوئلا دارد؟

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: دونالد ترامپ با لبخندی بر لب و نشان دادن علامت تایید، در کنار دلسی رودریگز ایستاد تا با او عکس یادگاری بگیرد؛ یکی از اعضای ارشد رژیمی که با شکنجه و سرقت انتخابات، ونزوئلا را تا مرز نابودی کشانده است. دیدار رئیس‌جمهور آمریکا با رئیس‌جمهور موقت و غیرمنتخب ونزوئلا، روز ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور) در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد انجام شد. این ملاقات در نیویورک برای ترامپ فرصتی بود تا یکی از دستاوردهای سیاست خارجی خود را به رخ بکشد. در سوی مقابل، هرچند این دیدار خشم چپ‌گرایان ضدامپریالیست ونزوئلا را برانگیخت، اما برای رودریگز یک فرصت طلایی بود. او امیدوار است با جلب نظر مساعد ترامپ، واشنگتن خواسته‌های اپوزیسیون برای برگزاری انتخابات را نادیده بگیرد و در عوض از اقتدارگرایی مطیعانه او حمایت کند.

به نوشته اکونومیست، شواهد نشان می‌دهد که استراتژی رودریگز تاکنون کاملا موفق بوده است. کمتر از ۹ ماه پیش، نیروهای ویژه آمریکایی نیکلاس مادورو رئیس جمهور پیشین ونزوئلا را از اقامتگاهش در کاراکاس ربودند و او را به زندانی در نیویورک منتقل کردند. درست یک روز پس از آن اتفاق، ترامپ به رودریگز که در آن زمان معاون مادورو بود هشدار داد که اگر تسلیم نشود، سرنوشتی به مراتب بدتر از مادورو در انتظارش خواهد بود. اکنون او در فاصله چند کیلومتری از زندان محل حبس مادورو، به گرمی دست ترامپ را می‌فشارد. این تصویر به خوبی غریزه بقا و انعطاف‌پذیری ایدئولوژیک رودریگز را نشان می‌دهد. او عملا ثابت کرده که حاضر است تقریبا تمام خواسته‌های ترامپ را برآورده کند. دلیل اصلی این تسلیم‌پذیری، تسلط کامل دولت ترامپ بر درآمدهای نفتی ونزوئلا است.

مهم‌تر از همه، رودریگز به ایالات متحده کمک کرده است تا سهم بیشتری از نفت ونزوئلا به دست آورد. دولت او به سرعت قوانین هیدروکربن این کشور را اصلاح کرد تا راه برای سرمایه‌گذاری بیشتر شرکت‌های آمریکایی هموار شود. ماه گذشته نیز او یک قرارداد بزرگ و پرابهام امضا کرد. بر اساس این قرارداد، حق بهره‌برداری از ۱۷ میدان نفتی از طریق یک شرکت خصوصی به دولت آمریکا واگذار شد. با این توافق، واشنگتن می‌تواند بخش عمده نفت تولیدی این میادین را با قیمتی بسیار ارزان تصاحب کند. با توجه به علاقه شدید ترامپ به نفت و همچنین رهبران مطیع، این تحولات خبر بسیار بدی برای چشم‌انداز برگزاری انتخابات در ونزوئلا محسوب می‌شود.

اگرچه روابط نزدیک میان ترامپ و رودریگز مهم‌ترین عامل تاثیرگذار بر آینده دموکراسی در ونزوئلا است، اما تنها متغیر این معادله به شمار نمی‌رود. انتظار می‌رود دور دوم مذاکرات میان بخشی از اپوزیسیون و حکومت ونزوئلا در کاراکاس همین هفته به پایان برسد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا بر این گفتگوها نظارت دارد. به نظر می‌رسد روبیو برخلاف ترامپ، تمایل بیشتری برای برگزاری انتخابات در این کشور دارد. دور نخست مذاکرات با وعده تغییر کامل اعضای دیوان عالی پایان یافت که گامی حیاتی برای تضمین انتخابات آزاد است. آغاز دور دوم گفتگوها نیز با رفع فیلتر برخی از رسانه‌های مستقل از سوی حکومت همراه بود. پیش‌بینی می‌شود به زودی اخبار بیشتری درباره نحوه اصلاح ساختار قضایی و همچنین گام‌های اولیه برای لغو قوانین علیه سیاستمداران مخالف منتشر شود.

آندرس ولاسکوئز، از رهبران جسور اپوزیسیون، روز ۲۲ سپتامبر در تجمع اعتراضی مقابل دفتر سازمان ملل در کاراکاس تاکید کرد که دلسی رودریگز نماینده مردم ونزوئلا نیست. در داخل ایالات متحده نیز کاسه صبر بسیاری لبریز شده است. برنی مورنو، سناتور جمهوری‌خواه، خواستار برگزاری انتخابات ونزوئلا در ژوئیه آینده شده است. از سوی دیگر، استقبال گرم ترامپ از رودریگز ممکن است به ضرر نامزدهای جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای ایالت فلوریدا تمام شود. این ایالت محل سکونت بسیاری از مهاجران ونزوئلایی است و این موضوع حساسیت بالایی برای رای‌دهندگان آن منطقه دارد. دموکرات‌ها نیز به شدت خواستار برگزاری انتخابات هستند. آنها وعده داده‌اند در صورت کسب اکثریت مجلس نمایندگان، تحقیقات گسترده‌ای را درباره سیاست‌های دولت در قبال ونزوئلا آغاز کنند.

این سیاستمداران همچنان به ماریا کورینا ماچادو، رهبر در تبعید اپوزیسیون امید بسته‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که ماچادو درست پیش از دیدار ترامپ و رودریگز، سه بار برای بازگشت به ونزوئلا تلاش کرد اما موفق نشد. حضور او در داخل کشور می‌تواند فشارها را برای برگزاری انتخابات به میزان قابل توجهی افزایش دهد. با این حال، دولت ترامپ دست‌کم دو بار به صورت مستقیم مانع بازگشت او شده است و ماچادو همچنان در پاناما به سر می‌برد. تا زمانی که این وضعیت تغییر نکند، به نظر می‌رسد دلسی رودریگز با اتکا به جلب رضایت ترامپ، جایگاه امنی در قدرت خواهد داشت./