صنایع بورسی طی مردادماه بهرغم محدودیتهای مربوط به انرژی، موفق شدند درآمد خود را در مقایسه با تیرماه بدون تغییر نگه دارند. درحالی مجموع درآمد ۳۸۲نماد تولیدی بورس تهران از ۲۶۸همت عبور کرده که این میزان نسبت به مردادماه سال قبل رشد ۲۵درصدی داشته است. دلار نیما بهطور میانگین در مردادماه سالجاری نسبت به مرداد سال قبل، رشد ۱۵درصدی را تجربه کرده است. به عبارت دیگر، رشد درآمد دلاری پنجمین ماه از سالجاری نسبت به سال قبل، ۵درصد بهبود یافته است. همچنین درآمد پنجماه اخیر به هزار و ۳۱۷هزار میلیارد تومان رسیده است که ۲۱درصد افزایش نشان میدهد. ضمن آنکه درآمد دلاری صنایع طی مدت مذکور، ۳۱میلیارد دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۸درصد بهبود را تجربه کرده است. در این میان، رکوردزنی درآمد صنعت پتروشیمی، طی مردادماه، فروش این صنعت را به ۵۷هزار میلیارد تومان رسانده است. در کنار پتروشیمیها، صنایع کوچکتر که کمتر مورد توجه بازار قرار میگیرند، در مردادماه خوش درخشیدند. صنایع ماشینآلات، خردهفروشی، کشتیرانی، مخابرات، هتل و نساجی موفق شدند رکورد درآمدی خود را در مردادماه بشکنند. به نظر میرسد با رشد دلار نیما و حاشیه سودی که در انتظار صنایع است، تابستان بهتری نسبت به سال گذشته، پیشروی بورس باشد.
دنیای اقتصاد-عباس بیات:
یکی از اقدامات مثبت دولت برای شرکتهای سیمانی طی سالهای اخیر، عرضه محصولات این صنعت در بورسکالا بوده است. از زمانی که محصولات سیمانیها در بورسکالا عرضه شد، وضعیت متغیرهای مالی این صنعت بهبود چشمگیری یافت. مجموع تولیدات سیمانیها در پنجماه نخست امسال ۲۶میلیون و ۹۱۳هزار تن بهثبت رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهش ۹درصدی را تجربه کرد. در این بین، تناژ فروش سیمانیها نیز در این مدت ۱۹میلیون و ۴۷۶هزار تن بوده که این میزان فروش در قیاس با سال ۱۴۰۲ نزول ۶درصدی را به ثبت رسانده است.
دنیای اقتصاد:
شاخصکل بورس در هفته آغازین شهریور بازدهی ۱.۹۲درصد را تجربه کرد. از میان ۵۰گروه بازار سرمایه، در هفتهای که گذشت صنایع کوچک تحتتاثیر دامنه نوسان محدود و ارزشمعاملات پایین گوی سبقت بازدهی را ربودند. همچنین خودروسازان پس از چند دوره بازدهی منفی، تحت تاثیر گزارشهای مالی قوی دو خودروساز بزرگ، در زمره ۵صنعت برتر هفته قرار گرفتند.
دنیای اقتصاد-عباس بیات:
از سال ۹۹ و ریزش بیسابقه بازار سرمایه، مردادماه به یکماه پرهیاهو تبدیل شده است که همواره با مرور آن خاطرات ناخوشایندی برای تمامی فعالان بازار زنده میشود. امسال نیز مردادماه سختی برای فعالان بازار رقم خورد و یکبار دیگر بهرغم ارزندگی نسبی متغیرهای بنیادین، بازار در این ماه سرخپوش شد. در مرداد ۱۴۰۳ تنها سهگروه اوره، تامین سرمایه و بنادر و کشتیرانی توانستند بازدهی مثبت هرچند اندکی را تجربه کنند و تمامی ۴۸گروه دیگر بورسی نزول قیمتی را تجربه کردند.
با وجود اینکه همه اقتصادها تا اندازهای قابل پیشبینی هستند، این امر به این معنی نیست که اندازه همه متغیرهای اقتصادی دقیقا قابل پیشبینی باشد؛ زیرا متغیرهای غیرقابل پیشبینی زیادی بر رفتار عاملان اقتصادی تاثیر میگذارد و مانع تحقق پیشبینیها میشود. روند تغییرات بسیاری از متغیرهای اقتصادی با توجه به روابطی که این متغیرها با سایر متغیرها و از جمله متغیرهای سیاستگذاری دارند قابل پیشبینی است. اما بازارهای مالی میتوانند روند و تاثیرپذیری متفاوتی از متغیرهای متفاوت بگیرند. بازار سرمایه در سراسر جهان به دماسنج اقتصاد آن کشور معروف است. البته این نامگذاری اشتباه است، اما از این زاویه به این تشبیه میتوان استفاده کرد و گفت که سرمایهگذاران در بازار سرمایه به دنبال کسب سود و رشد ثروت هستند؛ به همین دلیل با تحلیل بنیادی به شناسایی شرکتهای ارزنده از طریق بررسی صورت مالی اقدام میکنند. حال پرسشی که مطرح میشود این است که این شرکتها در چه زمانی سود عملیاتی مستمر و در حال رشد میسازند؟
دنیای اقتصاد-عباس بیات:
ارزیابی وضعیت بنیادین سهشرکت آشامیدنی بازار سرمایه نشان میدهد که بهرغم کاهش مقادیر تولید و فروش، درآمد و سود این صنعت با افزایش خوبی همراه شده است. مهمترین عامل این موضوع را میتوان حذف قیمت دستوری بخشی از محصولات تولیدی آشامیدنیها دانست که موجب شده است قیمت این محصولات افزایش و بهدنبال آن قدرت خرید و تقاضای این محصولات نزول نسبی یابد. با این حال وضعیت متغیرهای درآمد و سودآوریاین صنعت تقویت چشمگیری داشته است. طی چهارماه آغازین سالجاری، درآمد فروش آشامیدنیها در مقایسه با مدت مشابه سال قبل رشد ۳۵درصدی را تجربه کرده است. متوسط حاشیه سود بهار ۱۴۰۳ نیز با رشد ۳واحددرصدی به ۱۹درصد صعود کرده است. با وجود این، همانطور که عنوان شد، مقادیر تولید و فروش نوشیدنیها در سالجاری بهترتیب افت ۱۳درصدی و ۳ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کردند که عامل اصلی آن همان کاهش تقاضای محصولات بوده است.
پس از اینکه شاخصکل بورس به سطح زیر ۲میلیون واحد کاهش پیدا کرد، با واکنشها و انتقادات متعددی همراه شد. یکی از این واکنشها، تشکیل جلسه شورایعالی بورس بود و تصمیمات مهمی اتخاذ شد و ریاستکل بانکمرکزی که بهندرت در جلسات شرکت میکرد، حضور داشت و بهنظر میرسد مهمترین برنامه بانکمرکزی، تزریق ۵همتی از طریق سیستم بانکی برای خرید سهام و خطوط اعتباری برای شرکتهاست. عدد ۵همت برای بانکها رقم بسیار پایینی است و کمتر از عددی است که آنها در یک روز خلق میکنند و انتظار میرود بانکها در روزهای آتی بتوانند این مبلغ را تزریق کنند تا حجم معاملات افزایش پیدا کند. باید درنظر بگیریم که بازار از نظر P/E در یکی از پایینترین سطوح قرار دارد.
دنیای اقتصاد-عباس بیات:
ارزیابی سهشرکت دودهساز بورسی نشان میدهد که این صنعت بهرغم رکود در بسیاری از صنایع، عملکرد خوبی به لحاظ رشد متغیرهای بنیادین داشته است. مجموع تناژ تولید و فروش این صنعت در سالجاری نسبت به مدت مشابه سال قبل بهترتیب رشد ۷ و ۵درصدی داشته است. به لحاظ درآمدی فروش دودهایها طی چهارماه آغازین سالجاری ۲هزار و ۶۶۷میلیارد تومان به ثبت رسیده که در مقایسه با سال مدت مشابه سال گذشته ۴۳درصد رشد داشته است. عامل اصلی در مثبت شدن متغیرهای دودهسازان را میتوان رونق تایرسازان دانست. در سال ۱۴۰۲ و طی سالجاری تایرسازان جزو بهترین صنایع بورسی به لحاظ رشد درآمد و تولیدات بودهاند و این موضوع موجب شده است تا تقاضا برای دوده بهعنوان مادهاولیه اصلی تایر افزایش یابد و در نتیجه تولیدات دوده رشد کند. بهدنبال این موضوع، حاشیه سود دودهسازان نیز با افزایش خوبی طی دورههای اخیر همراه شده است. طی سال ۱۴۰۲ و بهار امسال بهترتیب میانگین سهحاشیه سود اصلی دودهایها ۱۲ و ۷درصد در مقایسه با متوسط زمانی رشد یافته است.
در اردیبهشت سال ۱۴۰۲ دولت با تغییر نرخ گاز خوراک پتروشیمیها از ۵هزار تومان به ۷هزار تومان و گاز سوخت از ۲هزار تومان به ۴هزار تومان همزمان با پایین آمدن قیمت جهانی اوره، سبب شد میانگین حاشیه سود ناخالص شرکتهای اورهساز از ۶۵درصد در سال ۱۴۰۱ به ۴۸درصد در سال ۱۴۰۲ تقلیل یابد. این موضوع ریسک بزرگی را به بازار سرمایه کشور وارد کرد. هرچند در سال ۱۴۰۰و ۱۴۰۱ نیز با افزایش نرخ گاز، قیمت تمام شده اوره تولیدی برای شرکتهای اورهساز افزایش یافت. با وجود این در زمانی که قیمت گاز با افزایش زیادی همراه شد، قیمت اوره جهانی به دلیل ریکاوری پس از کرونا و جنگ روسیه- اوکراین با افزایش همراه شد و به این ترتیب میانگین حاشیه سود ناخالص اورهسازها بالای ۶۰درصد باقی ماند.
دنیای اقتصاد-عباس بیات:
هفته سوم مردادماه با توجه به افزایش تنش در خاورمیانه و ترس از جنگ، هفته تلخی برای سهامداران بورسی بود و با کاهش ۳.۱۷درصدی شاخص کل به پایان رسید. در آغازین روز هفته سوم مردادماه، ریزش ۲.۹۸درصدی به وقوع پیوست که از تاریخ ۲۷تیرماه ۱۴۰۳ در بازار بیسابقه بود. از طرف دیگر بسیاری از معاملهگران تالار بورس در این روز دست از کار کشیدند و سیستمهای خود را رها کردند که این امر در نوع خود جو منفی غالب بر بازار را افزایش داد. از روز یکشنبه دامنه نوسان محدود یکدرصدی برای سهام و دامنه نوسان ۲درصدی برای صندوقها تعریف شد که این موضوع بازخوردهای منفی زیاد سهامداران را به دنبال داشت و رکود بازار را بیش از پیش افزایش داد.
در گزارش پیشرو نگاهی به متغیرهای اصلی بنیادی بانکهای بورسی براساس گزارشهای عملکرد تیرماه آنها داشتهایم و پس از ارائه جدول مربوطه به توضیح آیتمهای اصلی پرداختهایم. همچنین در این گزارش عملکرد بانکها به صورت تفکیکشده و جداگانه مورد بررسی قرار گرفته است. در تیرماه سالجاری بیشترین جذب سپرده توسط سه بانک سامان، کارآفرین و گردشگری صورت گرفته که به ترتیب نسبت به خردادماه ۹.۹، ۶.۱ و ۴.۶درصد افزایش سپردهها را تجربه کردهاند. از سوی دیگر دو بانک دی و پاسارگاد در این زمینه عملکردی منفی داشتهاند و مانده سپردههای این دو بانک در مقایسه با پایان خردادماه به ترتیب ۱ و ۰.۱درصد کاهش داشته است.