تقاضا

مصرف این فلز در سال ۲۰۲۰ به میزان ۶/ ۲۲ میلیون تن بوده که پیش‌بینی شده این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۹/ ۲۵ میلیون تن و در سال ۲۰۳۵ به ۹/ ۲۸ میلیون تن برسد. این ارقام یک میانگین رشد سالانه جهانی مصرف ۷/ ۱ درصدی را برای کاتد مس طی ۱۵ سال آینده متصور شده است. این نرخ رشد از پیش‌بینی ۳/ ۱ درصدی سال گذشته بیشتر است که دلیل اصلی آن، تاثیر کووید-۱۹ بر تقاضای مس در سال ۲۰۲۰ است. دلیل این افزایش تقاضا برای مس، کاربرد آن در  انرژی‌های سبز از ایستگاه‌‌‌های شارژ گرفته تا نیروگاه‌های خورشیدی عنوان شده است. در سال ۲۰۲۰ ایران با مصرف ۱۶۰‌هزار تن، رتبه بیست و چهارم مصرف مس پالایش شده در دنیا را دارا بوده به‌طوری که سهم مصرف مس ایران در دنیا در این سال ۷/ ۰ درصد بوده است. همچنین در منطقه آسیا طی سال ۲۰۲۰، ایران رتبه سیزدهم مصرف مس پالایش شده را دارد، به‌طوری که سهم مصرف مس ایران از این منطقه در این سال ۹/ ۰ درصد بوده است.

  تقاضای کشورهای در حال توسعه در دو جهت

حدود ۵۰‌درصد از رشد مصرف جهانی مس تصفیه شده، در کشورهای در حال توسعه خارج از چین صورت خواهد گرفت که شامل آمریکای جنوبی و مرکزی، آفریقا، خاورمیانه، هند و دیگر کشورهای نوظهور آسیایی است. رشد اقتصادی گسترده‌تر می‌تواند محرک اصلی افزایش مصرف فلزات باشد. علاوه بر این، درآمد در برخی از این کشورها در نقطه عطف یا نزدیک آن قرار دارد که افزایش شدت مصرف مس در این نقطه آغاز می‌شود. اما در نبود تغییر اساسی در سیاست‌های دولت، افزایش ظرفیت تولید برق به سمت سوخت‌های فسیلی حرکت خواهد کرد که ناشی از منابع طبیعی غنی کشورهایی مانند هند و اندونزی است.

  عرضه

در سال گذشته میلادی به میزان ۳/ ۲۳ میلیون تن در دنیا مس تولید شده است که ۴/ ۹ میلیون تن معادل ۴۰‌درصد آن را چین تولید کرده است. بعد از چین، شیلی و ژاپن بزرگ‌ترین تولیدکننده‌‌‌های مس در دنیا بوده‌اند که به ترتیب سهمی ۱۰ و ۶/ ۶ درصدی از این رقم تولید کل داشته‌‌‌اند. بر اساس پیش‌بینی‌‌‌ها تولید مس در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۲۰ به مقدار ۲‌میلیون تن افزایش خواهد یافت و به ۳/ ۲۵ میلیون تن خواهد رسید. ایران هم با تولید ۲۹۷‌هزار تن کاتد رتبه نوزدهم تولید مس پالایش شده در دنیا را دارد، به‌طوری که سهم تولید مس ایران در دنیا در این سال ۲/ ۱ درصد بوده است. همچنین در منطقه آسیا طی سال ۲۰۲۰، ایران رتبه هفتم تولید مس پالایش شده را دارا بوده به‌طوری که سهم تولید مس ایران از این منطقه در این سال۰۴/ ۲ درصد بوده است. همچنین رقم تولیدات معدنی (مس محتوا) ایران ۳۱۴‌هزار تن و تولیدات ذوب (آند) ۳۵۱‌هزار تن بوده است. سهم تولید شرکت ملی صنایع ایران از کل تولید مس محتوای معدنی رقم ۲۹۲‌هزار تن است و سهم این شرکت از تولید مس کاتدی کشور بیش از ۲۷۱‌هزار تن است. تولید مس کاتدی شرکت در نیمه اول سال ۱۴۰۰ بیش از ۱۴۳‌هزار تن مس کاتدی بوده است.

  مس از لنز جهانی

مس سال ۲۰۱۹ را با قیمت ۶۱۱۸ دلار برای هر تن آغاز کرد و در پایان این سال در محدوده ۶۲۱۶ دلار به کار خود پایان داد. تا پیش از افت شدید تقاضای ناشی از بیماری کرونا بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند به دلیل کند شدن رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۰ روند بهبود رشد در صنایع متکی به مس (برق و خودروسازی) تا سال ۲۰۲۱ تضعیف شود و از سال ۲۰۲۲ به دلیل افزیش مصرف این بازار با کسری عرضه و افزایش قیمت‌ مس روبه‌رو باشیم. شیوع کرونا اما بیش از هر عامل دیگری موجب افت قیمت مس شد، به طوری که در اوایل تابستان گذشته هر تن کاتد در بازار فلزات لندن ۴۶۱۷ دلار معامله شد. رونمایی از چند واکسن در ماه‌‌‌های پایانی سال ۲۰۲۰ و اوایل ۲۰۲۱ در کنار روند رو به رشد تولید خودروهای الکتریکی و سیستم‌های انرژی تجدیدپذیر سبب بهبود تقاضای مس شد. موتور معمولی حاوی ۲۰ کیلوگرم مس است در حالی که موتور الکتریکی حاوی ۸۰ کیلوگرم مس است. برق خورشیدی و بادی در مقایسه با انرژی‌های تجدیدپذیر، مس بیشتری مصرف می‌کند. گفته می‌شود که میزان فروش خودروهای الکتریکی تا ۲۰۲۸ رشد ۵ برابری خواهد داشت و به ۵۰۲‌میلیون دستگاه خواهد رسید. قیمت هر تن کاتد مس در بورس فلزات لندن در پایان شهریور ۱۴۰۰ به ۹۲۳۷ دلار رسید که نسبت به پایان شهریور سال گذشته ۴۰‌درصد رشد داشته است. قیمت مس در هفته‌ای گذشته روند آرام و متعادلی را پشت سرگذاشت. طی این هفته (از جمعه گذشته تا پایان هفته) قیمت این فلز بین ۹۳۰۰ دلار تا ۹۵۰۰ دلار نوسان کرد و در نهایت در پایان هفته روی قیمت ۹۵۶۵ دلار قرار گرفت. با توجه به موجودی انبار بسیار پایین این فلز، انتظار می‌رود سال ۲۰۲۰ هم سال خوبی برای تولیدکنندگان این فلز باشد. مس نگهداری شده در خارج از انبارهای بورس فلزات لندن در اکتبر ۲۸‌درصد کاهش پیدا کرد و به ۷/ ۲۰هزار تن رسید. در ابتدای سال این موجودی ۱۶۷‌هزار تن بوده است.

  مس‌سازان بورسی

در بازار سهام ایران دو نماد «فملی» و «فباهنر» در حوزه فلز مس فعالیت می‌کنند، همچنین شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه هم در بازار معامله می‌شود که در گروه شرکت‌های سرمایه‌گذاری قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود که «فملی» در سال ۱۴۰۰ به سود هر سهم ۲۰۰۲ برسد. برای رسیدن به این رقم نرخ برابری ارز در بودجه جهت باقی مانده سال ۱۴۰۰ معادل ۲۲‌هزار و ۷۰۰ تومان و نرخ جهانی فروش مس در بودجه جهت باقی مانده سال برابر با ۹۱۰۰ دلار در نظر گرفته شده است. این شرکت در سال ۹۸ و ۹۹ به ترتیب سودهای ۱۱۹۹ و ۱۳۰۴ ریال را برای هر سهم محقق کرده بود که در هر دو مورد حدود ۲۰‌درصد آن را توزیع کرد. بیشتر این سود برای سرمایه‌گذاری در حوزه تولید مس به کار گرفته شده است. شرکت مس باهنر در حوزه متفاوتی فعالیت می‌کند. این شرکت خریدار محصولات «فملی» است که آنها را به مقاطع و لوله و ورق مسی تبدیل می‌کند. سود هر سهم این شرکت در سال گذشته ۵۶۶۷ ریال بود که در ۶ ماه ابتدایی امسال به ۵۷۹۱ ریال رسید. با نرخ برابری ارز معادل ۲۵‌هزار تومان و نرخ جهانی ۷۴۰۰ دلاری مس، این شرکت پیش‌بینی سود ۴۴۶۵ تومان را برای پایان سال ارائه کرده است.