تیم حقیقتیاب شورایشهر درباره «نحوه استفاده از امتیاز ویژه بازسازی» گزارشی منتشر کرد
هر ساختمان یک «طبقه اضافه»
«تراکم شناور» دوباره به بازار مسکن تهران برگشت
دو هفته بعد از «سوال شورای عالی شهرسازی و معماری کشور» از شهرداری تهران درباره «سرنوشت تراکمساختمانی ویژه جنگ»، رئیس شورایشهر گزارش «تخلفات ساختمانی» تهیهشده توسط تیم حقیقتیاب شورا را به شهردار تهران ارسال کرد. گزارش اولیه شورای عالی شهرسازی نشان داده است «فقط ۱۰۹ پلاک مسکونی از حملاتهوایی آسیب منجر به ویرانی کامل دیدند»، اما گزارش تیمحقیتیاب شورایشهر مشخص میکند «شهرداری به ۱۷۵ساختمان احداثشده در یکسال گذشته، ۲۰۵طبقه اضافه داده است». چند روز بعد از شروع جنگ ۱۲روزه، کمیسیون ماده۵ تصویب کرد، «هزینه بازسازی ساختمانهای مسکونی ویرانشده از محل اضافهتراکم به هر کدام از پلاکهایی که با حملات هوایی تخریب شدند، تامین شود.» مصوبه کمیسیون ماده۵، برای «کنترل شیر توزیع تراکم اضافه»، ۲قاعده برای «تامین مخارج بازسازی از محل طبقات اضافهتر از حد مجاز طرحتفصیلی» گذاشت؛
قاعده اول: به هر ساختمان ویرانشده، یک تا حداکثر 2طبقه بیشتر اجازهساخت (بازسازی) داده شود؛ مشروط به آنکه طبقات اضافه حداکثر معادل «نصف کل طبقات آن ساختمان» باشد.
قاعده دوم: اگر به هر دلیل فنی و شهرسازی، امکان بازسازی با طبقه اضافه روی یک پلاک نبود، آن تراکم به پلاک دیگری منتقل شود؛ بهطوریکه آدرس و مشخصات مبدأ و مقصد «تراکم شناور» ویژه بازسازی جنگ در مدارک شهرداری قید شود.
اکنون، یکسال پساز «شروع بازسازیها در تهران»، درحالیکه گزارش اولیه شورای عالی شهرسازی نشان داده است «فقط 109 پلاک مسکونی از حملاتهوایی آسیب منجر به ویرانی کامل دیدند»، اما گزارش تیمحقیتیاب شورایشهر مشخص میکند «شهرداری به 175 ساختمان احداثشده در یکسال گذشته، 205 طبقه اضافه داده است». مقایسه این دو عدد پلاکها میتواند بیانگر آن باشد که «مجوز طبقات اضافه که قرار بود فقط برای ساختمانهای آسیبدیده خرج شود، برای ساختوسازهای دیگر نیز مصرف شده است.» مهدی چمران در سربرگ گزارش 9صفحهای تیم حقیقتیاب کمیسیون شهرسازی شورایشهر خطاب به علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نوشته است: در پروانههای ساختمانی که از ابتدای تیر1404 تا ابتدای تیر1405 توسط شهرداری صادر شده، مغایرتهایی در تراکمساختمانی (تعداد طبقات) نسبت به ضوابط، شناسایی شده و لازم است درباره «دلایل مغایرتها» به شورا گزارش بدهید.
یک طبقه به هر سازنده در تهران؟
تحلیل گزارش شورایشهر از تخلفات ساختمانی در «استفاده از تراکمساختمانی ویژه بازسازیهای جنگ» نشان میدهد؛ در یکسال گذشته بهطور متوسط، به هر ساختمانی که برای احداث آن پروانه صادر شده، «یک طبقه اضافه» نیز داده شده است. در یکسال منتهی به تیر امسال، در مجموع 9100پروانهساختمانی صادر شد؛ یعنی 9100ساختمان جدید مسکونی به شهر اضافه شد. 175پروانه از این تعداد، بهعنوان «جامعه آماری تیم حقیقتیاب» انتخاب میشود تا «تعداد طبقات آنها با حد مجاز طرح تفصیلی» انطباق داده شود. نتایج اما مشخص میکند، مجموع طبقات مجاز کل این 175ساختمان باید 931طبقه باشد؛ اما 1138طبقه است. این 175ساختمان احداثشده، «207طبقه اضافه» دارند که از نگاه شورایشهر، «غیرمجاز» ساخته شدهاند، مگر آنکه شهرداری در پاسخاش به شورا، علت مغایرت را اثبات کند.
اگر «اضافهتراکم» به این ساختمانها داده نمیشود، میانگین طبقات هر کدامشان 6.5طبقه بود؛ اما الان متوسط یک طبقه به همه آنها اضافه شده است. اگر نسبت 275طبقه برای 175پروانه را به کل 9100پروانهساختمانی تعمیم دهیم، در این صورت: در یکسال ساختوسازهای مسکونی در تهران، 20هزار واحد مسکونی فراتر از «چارچوب طرح تفصیلی» در شهر ساخته میشود. این به معنای آن است که «60هزار نفر فراتر از ظرفیت آبی، ترافیکی، خدماتی و سایر امکانات محدود شهری» به جمعیت پایتخت اضافه میشود. شورای عالی شهرسازی و شورای شهر بهخاطر «تبعات بارگذاری فراتر از طرحتفصیلی» مخالف این رویه است.
