شماره روزنامه ۶۶۴۶
|

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد: حسین جلیلی؛ پژوهشگر دکترای اقتصاد دانشگاه سایمون فریزر در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تورم در اقتصاد ایران دیگر تنها یک متغیر کلان موقت نیست؛ در این وضعیت، تورمِ بالا به تصمیمات خانوارها، بنگاه‌ها و دولت نهادینه شده و خود به عاملی برای تداوم تورم در آینده تبدیل شده است.

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد: پرهام ‌پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: هر روز صبح، میلیون‌ها نفر با وجود تورم مزمن، تحریم و کاهش قدرت خرید، در مشاغل مختلف از بانک و اداره گرفته تا آموزش و خدمات شهری، وظایف خود را انجام می‌دهند. این شبکه عظیمِ رفتارهای روزمره، مهم‌ترین…

اخبار سرمقاله

    شنبه، ۲۴ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    تمام بازار را آزاد کنید

    دنیای اقتصاد: پرهام پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه نوشت: توقف اجرای آزمایشی عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در کرمان، نشان داد فاصله میان درست بودن یک سیاست و اجرای درست آن در اقتصاد ایران می‌تواند زیاد باشد.
  • تمام بازار را آزاد کنید + فایل صوتی

    توقف اجرای آزمایشی عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در استان کرمان، بار دیگر نشان داد که در اقتصاد ایران، فاصله میان درست بودن یک سیاست و درست اجرا شدن آن می‌تواند بسیار زیاد باشد؛ اما یک درس مهم در این شکست وجود داشت: اصلاح قیمت یک کالا، زمانی معنا دارد که همزمان امکان واکنش آزادانه مصرف‌کننده و تولیدکننده به آن قیمت نیز وجود داشته باشد.
    سه‌شنبه، ۲۰ مرداد ۱۴۰۵
  • دنیای اقتصاد منتشر کرد؛

    ریشه تورم یا محرک جهش آن؟

    دنیای اقتصاد: دکتر حسین توکلیان؛ دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تورم ایران پدیده‌ای مزمن است، با این حال، آنچه در ماه‌های اخیر مشاهده شده صرفا ادامه همان تورم مزمن با سرعت اندکی بیشتر نیست.
  • ریشه تورم یا محرک جهش آن؟ + فایل صوتی

    تورم ایران پدیده تازه‌ای نیست. دهه‌هاست که اقتصاد ایران با کسری‌های مکرر بودجه، ناترازی شبکه بانکی، رشد بالای متغیرهای پولی، بی‌ثباتی بازار ارز و شوک‌های متعدد داخلی و خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند. با این حال، آنچه در ماه‌های اخیر مشاهده شده صرفا ادامه همان تورم مزمن با سرعت اندکی بیشتر نیست. اقتصاد وارد محدوده‌ای شده که در آن خود رفتار قیمت‌گذاری تغییر کرده، افزایش قیمت‌ها فراگیرتر شده و یک شوک مشابه می‌تواند اثری بسیار بزرگ‌تر از گذشته بر تورم بگذارد.
    دوشنبه، ۱۹ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    تورم؛ دیو پلید اقتصاد ایران و ریشه‌های مالی آن

    دنیای اقتصاد: دکتر تیمور رحمانی؛ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: سال ۱۴۰۴ نقطه عطفی در تاریخ اقتصاد ایران است و تورم، مسئله اول اقتصاد محسوب می‌شود. هیچ بهانه‌ای (نظیر کمک به رشد اقتصادی) برای عدم مهار تورم پذیرفته نیست.
  • هزار و چهارصد و چهار + فایل صوتی

    ۱. سال پر از درد و رنج ۱۴۰۴ به عنوان سالی متفاوت در تاریخ کشورمان در آینده همواره مورد اشاره قرار خواهد گرفت و رخدادهای آن از جهاتی متعدد نوعی نقطه عطف است. برای حوزه تخصصی ما در اقتصاد کلان آنچه سال ۱۴۰۴ را خیلی متفاوت می‌کند، قرار گرفتن در وضعیت تورمی بسیار متفاوت از گذشته است و نگرانی از وقوع تورم‌هایی است که تاکنون مشابه آن را تجربه نکرده‌ایم.
    یکشنبه، ۱۸ مرداد ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    ایران فردا و تصمیم امروز

    دکتر مسعود نیلی؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: سال ۱۳۹۷ نقطه عطفی بنیادین در تاریخ معاصر ایران است که مسیر حرکت کشور را به‌طور اساسی تغییر داده است. از آن زمان تاکنون، شاخص‌های کلان اقتصادی و اجتماعی شاهد تحولاتی بی‌سابقه بوده‌ و نرخ ارز با رشدی ۵۰ برابری، سطح عمومی قیمت‌ها با رشد ۱۹ برابری و قیمت مواد غذایی با رشد ۳۴ برابری مواجه شده‌اند.
  • ایران فردا و تصمیم امروز + فایل صوتی

    امروز وقتی از ارتفاع داده‌های بهار۱۴۰۵ به گذشته‌های دور و میان‌مدت ایران نگاه می‌کنیم، درست برعکس نگاه چشمی، تصویر را روشن‌تر می‌بینیم و هرچه به نزدیک‌تر می‌رسیم، آن را کدرتر می‌یابیم. در میان این تیرگی‌ها و روشنی‌ها، سال‌هایی با چرخش‌های بزرگ و سرنوشت‌ساز بوده‌اند. به این معنی که در آن سال‌ها، یک تغییر جدی در مسیر حرکت اتفاق افتاده و به اصطلاح، مقصد عوض شده است.
    شنبه، ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید

    درس‌هایی برای توسعه تجارت خارجی

    دنیای اقتصاد: دکتر ولی‌الله سیف؛ رئیس کل اسبق بانک مرکزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: توسعه پایدار تجارت خارجی نیازمند «همکاری سازمان‌یافته میان دولت و بخش خصوصی» است. تجربه کشورهای موفق نشان می‌دهد که هیچ‌کدام توسعه صادرات را صرفاً بر عهده یکی از این دو بخش نگذاشته‌اند، بلکه با تقسیم کاری روشن، اتاق‌های بازرگانی را به بخشی از زیرساخت نهادی و دیپلماسی اقتصادی تبدیل کرده‌اند.
  • درس‌هایی برای توسعه تجارت خارجی + فایل صوتی

    تاکنون بر این نکته تاکید شده است که توسعه پایدار تجارت خارجی، مستلزم شکل‌گیری همکاری سازمان‌یافته میان دولت و بخش خصوصی است و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی می‌تواند به‌عنوان شریک راهبردی دولت، نقشی موثر در این فرآیند ایفا کند. با این حال، این پرسش همچنان مطرح است که این همکاری در کشورهای موفق چگونه سازماندهی شده است و چه درس‌هایی برای ایران دربردارد؟
    پنجشنبه، ۱۵ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله امروز «دنیای اقتصاد»:

    بازنگری در حکمرانی دارایی‌های عمومی

    دنیای اقتصاد: اصل ۴۵ قانون اساسی به جای «دولت» از تعبیر «حکومت اسلامی» برای اداره انفال و ثروت‌های عمومی استفاده کرده؛ این تفاوت ریشه فقهی و تاریخی دارد و به برداشت فقه امامیه از انفال برمی‌گردد که از غنایم جنگی به منابع طبیعی و ثروت‌های عمومی گسترش یافت.
  • بازنگری در حکمرانی دارایی‌های عمومی + فایل صوتی

    اصل چهل‌وپنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از معدود اصولی است که در آن، برخلاف بسیاری از اصول اقتصادی و اجتماعی قانون اساسی، از تعبیر «حکومت اسلامی» به جای «دولت» استفاده شده است. مطابق این اصل، «انفال و ثروت‌های عمومی» از قبیل زمین‌های موات، معادن، جنگل‌ها، دریاها، کوه‌ها، دره‌ها، ارث بدون وارث، اموال مجهول‌المالک و اموال مستردشده از غاصبان، «در اختیار حکومت اسلامی است تا بر طبق مصالح عامه نسبت به آنها عمل کند».
    چهارشنبه، ۱۴ مرداد ۱۴۰۵
  • هنر حکمرانی در بحران + فایل صوتی

    شرایطی که ایران در آن قرار گرفته است، یک ویژگی بارز دارد: نااطمینانی در مورد آینده. در این شرایط بهترین استراتژی آن است که مثل معروف می‌گوید: امیدوار باش به بهترین اتفاق و همزمان آماده باش برای بدترین. این همان است که این روزها در قالب پارادایم رشد یا بقا مطرح می‌شود، با این تفاوت که باید برای هر دو آماده باشیم.
    دوشنبه، ۱۲ مرداد ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    موانع نهادی بهره‌وری در ایران

    دنیای اقتصاد: دکتر مریم زارعیان؛ جامعه‌شناس در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: بهره‌وری فقط به سرمایه، فناوری، تجهیزات یا مهارت نیروی کار وابسته نیست؛ کیفیت نهادها و سازوکارهایی که این عوامل را به ارزش اقتصادی تبدیل می‌کنند نیز نقشی تعیین‌کننده دارد.
  • موانع نهادی بهره‌وری در ایران + فایل صوتی

    در بحث بهره‌وری، معمولا نگاه‌ها به سمت سرمایه، فناوری، تجهیزات یا مهارت نیروی کار معطوف می‌شود. گویی هرجا رشد بهره‌وری متوقف شده باشد، یکی از این عوامل دچار کمبود است. اما تجربه اقتصاد ایران و بسیاری از کشورهای دیگر نشان می‌دهد که این توضیح، تنها بخشی از واقعیت را بیان می‌کند. کشوری ممکن است از منابع طبیعی فراوان، نیروی انسانی تحصیل‌کرده و زیرساخت‌های قابل‌قبول برخوردار باشد، اما همچنان نتواند این ظرفیت‌ها را به رشد پایدار، افزایش درآمد و رفاه عمومی تبدیل کند.
    یکشنبه، ۱۱ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    رهاسازی، اصلاحات نیست

    پرهام ‌پهلوان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: میان افزایش قیمت، رهاسازی و اصلاحات واقعی تفاوت وجود دارد. افزایش قیمت اقدامی مالی و کوتاه‌مدت برای کاهش کسری بودجه است و به‌خودی‌خود ارتباطی با اصلاح ساختار ندارد.
  • رهاسازی، اصلاحات نیست + فایل صوتی

    هر بار که خزانه دولت‌ها با کسری روبه‌رو می‌شود و دیگر امکان کنترل دستوری قیمت‌ها وجود ندارد، «اصلاحات» را از مخزن واژگان در می‌آورند، غبارزدایی می‌کنند و پیش چشم می‌گذارند. افزایش قیمت بنزین، افزایش نرخ رسمی ارز، تعدیل قیمت انرژی، همه در لحظه اجرا زیر پرچم اصلاحات ساختاری یا آزادسازی اقتصادی معرفی می‌شوند و ۶ماه بعد، زمانی که علاوه بر بالا رفتن تورم و راکد شدن تولید، کمبودها هنوز پابرجاست، در پاسخ به موج انتقادات اقتصاددانان، همان سیاستگذاران بد برنامه، رو به اقتصاددانان می‌گویند: «مگر شما نمی‌گفتید باید آزاد شود؟ خب شد، نتیجه‌اش را ببینید.»
    شنبه، ۱۰ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    ضرورت افزایش نرخ بهره

    دنیای اقتصاد: دکتر پویا جبل‌عاملی؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: بازار «وجوه وام‌دادنی» بازاری است که پس‌اندازکنندگان و وام‌گیرندگان با یکدیگر به مبادله می‌پردازند و بانک‌ها به عنوان واسطه‌گر، مدیریت ریسک و اتصال آن‌ها را بر عهده دارند.
  • ضرورت افزایش نرخ بهره + فایل صوتی

    بازار وجوه وام‌دادنی (Loanable Funds Market) بازاری است که پس‌اندازکنندگان و وام‌گیرندگان با یکدیگر به مبادله می‌پردازند. به زبان ساده، این بازار جایی است که عرضه وجوه از طرف کسانی است که درآمد خود را پس‌انداز می‌کنند -خانوارها، شرکت‌ها و گاهی دولت- به کسانی که وجوه را تقاضا می‌کنند یعنی افرادی که برای سرمایه‌گذاری یا مصرف به منبع مالی نیاز دارند -شرکت‌ها، خانوارها، و دولت- منتقل می‌شود.
    پنجشنبه، ۰۸ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد را بشنوید؛

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    تناقض تحریم‌ها

    دنیای اقتصاد: دکتر محمدرضا فرزانگان؛ استاد اقتصاد خاورمیانه، دانشگاه فیلیپس ماربورگ، آلمان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد، فروپاشی تفاهم موقت ایران و آمریکا در اواسط ژوئن ۲۰۲۶ و بازگشت تنش‌های نظامی در ژوئیه نشان داد کاهش تنش به آتش‌بس، مذاکره و چشم‌اندازی معتبر برای کاهش تحریم‌ها وابسته است؛ وقتی فشار اقتصادی با تهدید نظامی همراه شود و راه‌حل سیاسی معتبری نباشد، خروج از بحران دشوارتر می‌شود.
  • تناقض تحریم‌ها + فایل صوتی

    فروپاشی تفاهم موقت ایران و آمریکا که در اواسط ژوئن۲۰۲۶ اعلام شده بود و بازگشت تنش‌های نظامی در ژوئیه، بار دیگر نشان داد که حتی پس از ماه‌ها درگیری، کاهش تنش همچنان به آتش‌بس، مذاکره و چشم‌اندازی معتبر برای کاهش تحریم‌ها وابسته است. هنگامی که فشار اقتصادی با تهدید نظامی همراه می‌شود و راه‌حل سیاسی معتبری وجود ندارد، خروج از بحران دشوارتر می‌شود. پرسش اصلی برای دولت‌هایی که از تحریم استفاده می‌کنند، این است: آیا تحریم‌ها ممکن است یک رقیب را تا حدی تضعیف کنند که اقدام نظامی علیه آن کم‌هزینه‌تر به نظر برسد؟
    چهارشنبه، ۰۷ مرداد ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    دولت بحران زده و داستان موتورسیکلت

    دنیای اقتصاد: نیما نامداری؛ فعال استارت‌آپی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: حکمرانی خوب با حل بحران تعریف نمی‌شود؛ با جلوگیری از تبدیل شدن مسائل به بحران تعریف می‌شود. دولت ایران امروز با انبوهی از بحران‌های همزمان دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ از ناترازی انرژی، آب و صندوق‌های بازنشستگی گرفته تا تورم، آلودگی هوا، کسری بودجه و پیامدهای جنگ اخیر که فشار مضاعفی بر ظرفیت‌های دولت وارد کرده است.
  • دولت بحران‌زده و داستان موتورسیکلت  + فایل صوتی

    حکمرانی خوب با حل بحران تعریف نمی‌شود؛ با جلوگیری از تبدیل شدن مسائل به بحران تعریف می‌شود. دولت ایران امروز با انبوهی از بحران‌های همزمان دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ از ناترازی انرژی، آب و صندوق‌های بازنشستگی گرفته تا تورم، آلودگی هوا، کسری بودجه، افت سرمایه‌گذاری و پیامدهای جنگ اخیر که فشار مضاعفی بر ظرفیت‌های دولت وارد کرده است. در چنین شرایطی، طبیعی است که بخش بزرگی از توان سیاستگذار صرف مدیریت بحران‌های روزمره شود. اما پرسش مهم‌تر این است که چرا اساسا این تعداد بحران بردوش دولت انباشته شده است؟
    سه‌شنبه، ۰۶ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    در ضرورت ثبات و سازگاری

    دنیای اقتصاد: فریدون مجلسی؛ دیپلمات در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: مذاکرات رسمی و غیررسمی دست‌کم در این چند شب آتش جنگ را خاموش کرده و همین نشان می‌دهد مسیر درستی آغاز شده است؛ معیار اصلی، کاهش تنش و جلوگیری از ادامه جنگ است.
  • در ضرورت ثبات و سازگاری + فایل صوتی

    مذاکرات رسمی و غیررسمی، توانسته‌اند دست‌کم در این چند شب آتش جنگ را خاموش کنند و همین خود نشانه آن است که مسیر درستی آغاز شده است. مهم‌ترین معیار ارزیابی این مذاکرات، کاهش تنش و جلوگیری از ادامه جنگ است. پایان دادن به این جنگ و بازنگری دائمی در محاسبات سیاست خارجی، ضرورتی انکارناپذیر است.
    دوشنبه، ۰۵ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله امروز «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    مالیات نااطمینانی

    دکتر علی فرحبخش؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: در اقتصاد سیاسی، وضعیتی موسوم به «نه جنگ، نه صلح» وجود دارد که به دلیل استمرار ابهام، می‌تواند هزینه‌ای بیش از جنگ بر اقتصاد تحمیل کند.
  • مالیات نااطمینانی + فایل صوتی

    در ادبیات اقتصاد سیاسی، وضعیتی وجود دارد که شاید از جنگ پرهزینه‌تر و از صلح کم‌بازده‌تر باشد؛ وضعیتی که در آن نه گلوله‌ها به‌طور مستمر شلیک می‌شوند و نه اطمینان لازم برای بازگشت اقتصاد به مسیر عادی شکل می‌گیرد. این همان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» است؛ وضعیتی که شاید در عرصه دیپلماسی نشانه‌ای از کنترل بحران تلقی شود، اما در عرصه اقتصاد به معنای استمرار نااطمینانی است. اقتصادها بیش از آنکه از خود بحران آسیب ببینند، از تداوم ابهام آسیب می‌بینند.
    یکشنبه، ۰۴ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    مختصات ناترازی برق

    دنیای اقتصاد: دکتر محمد صیادی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: ناترازی برق در تابستان ۱۴۰۵ همچنان به بخشی از زندگی روزمره خانوارها و بخش‌های تولید کالا و خدمات تبدیل شده است. برآورد مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد شبکه برق در اوج مصرف تابستان ۱۴۰۵ در سناریوی واقع‌بینانه با کمبود ۱۳هزار و ۶۴۰ مگاوات، در سناریوی خوش‌بینانه با ۱۰هزار و ۱۱۲ مگاوات و در سناریوی بدبینانه با ۱۸هزار و ۷۹۶ مگاوات کسری توان روبه‌رو خواهد بود.
  • مختصات ناترازی برق + فایل صوتی

    چندین سال است تابستان که از راه می‌رسد، ناترازی برق از گزارش‌ها و جلسات مدیریتی فراتر می‌رود و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان و بخش‌های تولید کالا و خدمات تبدیل می‌شود. برای خانواری که چند ساعت بدون وسیله سرمایشی می‌ماند یا کارخانه‌ای که ناچار است خط تولید خود را متوقف کند، ناترازی مفهومی انتزاعی نیست. گستره و عمق خاموشی‌ها، علاوه بر کاهش تولید، هزینه تمام‌شده بنگاه‌ها را افزایش می‌دهد و برنامه‌ریزی تولید، تحویل سفارش‌ها و ایفای تعهدات آنها را با اختلال جدی روبه‌رو می‌کند. تابستان۱۴۰۵ نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ هرچند توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و بهبود تولید برق‌آبی، چشم‌انداز تامین برق را نسبت به سال گذشته اندکی بهبود بخشیده است.
    شنبه، ۰۳ مرداد ۱۴۰۵
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    اصلاح مدل درآمدی بانک‌ها

    امیرحسین امین‌آزاد؛ مدیرکل اسبق مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پول‌شویی بانک مرکزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: افزایش سرمایه بانک‌ها از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها یا تسعیر ارز، هرچند می‌تواند نسبت‌های نظارتی را بهبود بخشد و بخشی از آثار زیان انباشته را جبران کند، اما به‌تنهایی موتور سودآوری بانک را روشن نمی‌کند.