شماره روزنامه ۶۵۲۴
|

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد: آخرین داده‌های شاخص مدیران خرید (شامخ) در دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد اقتصاد ایران وارد مرحله شدیدتر و ناپایدارتری از رکود تورمی شده؛ وضعیتی که با کاهش تقاضا، افزایش فشارهای هزینه‌ای و افت اعتماد کسب‌وکارها همراه است.

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد؛ وضعیت کنونی ایران یکی از دردناک‌ترین مقاطع دست‌کم در ۳۰۰ سال اخیر است و مسئله اصلی اکنون چگونگی عبور از این تنگنای خطرناک است.

اخبار سرمقاله

    سه‌شنبه، ۱۹ اسفند ۱۴۰۴
  • ملاحظات یکسان‌سازی نرخ ارز + فایل صوتی

    ۱. قبلا طی مقاله‌ای ضمن تاکید بر ضرورت یکسان‌سازی نرخ ارز و فواید آن در اقتصاد، یادآور شدم که شرایط اقتصادی، سیاسی و بین‌المللی و اجتماعی فعلی کشور خطیر و پرچالش است و یکسان‌سازی نرخ ارز را با ریسک‌های به شدت خطرناکی روبه‌رو می‌کند؛ به‌طوری‌که می‌تواند کل پروژه اصلاح نرخ ارز را به ناکامی بکشاند. امیدوار بودم که تصمیم‌گیران در جهت درک بهتر فرآیند این کار برای بررسی دو تجربه یکسان کردن نرخ ارز در سال ۱۳۷۲ و در اوایل دهه ۱۳۸۰ وقت بیشتری می‌گذاشتند و برای آن ارزش بیشتری قائل می‌شدند و بعد از تحقیق لازم درباره آن دو تجربه، دست به چنین اقدام مهمی می‌زدند.
    دوشنبه، ۱۸ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    رکود تورمی از نگاه شامخ

    دنیای اقتصاد: آخرین داده‌های شاخص مدیران خرید (شامخ) در دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد اقتصاد ایران وارد مرحله شدیدتر و ناپایدارتری از رکود تورمی شده؛ وضعیتی که با کاهش تقاضا، افزایش فشارهای هزینه‌ای و افت اعتماد کسب‌وکارها همراه است.
  • رکود تورمی از نگاه شامخ + فایل صوتی

    آخرین داده‌های شاخص مدیران خرید در دی‌ماه۱۴۰۴ نشان می‌دهد که اقتصاد ایران به مرحله شدیدتر و ناپایدارتری از رکود تورمی وارد شده است که با کاهش شدید تقاضا، افزایش فشارهای هزینه‌ای و کاهش شدید اعتماد کسب‌وکارها مشخص می‌شود. شاخص مدیران خرید (شامخ) یا PMI از جمله شاخص‌هایی است که برای نشان دادن شرایط کلی سرمایه‌گذاری مولد و توسعه کسب‌وکار به‌کار می‌رود؛ چراکه نگرش و انتظارات فعالان اقتصادی و تجاری کشور در شرایط موجود و آینده در این شاخص نمایان می‌شود.
    یکشنبه، ۱۷ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    عبور از پیچ تاریخی

    دنیای اقتصاد؛ وضعیت کنونی ایران یکی از دردناک‌ترین مقاطع دست‌کم در ۳۰۰ سال اخیر است و مسئله اصلی اکنون چگونگی عبور از این تنگنای خطرناک است.
  • عبور از پیچ تاریخی + فایل صوتی

    آنچه امروز بر کشور عزیزمان ایران و مردم این سرزمین می‌گذرد، بی‌تردید از دردناک‌ترین مقاطع تاریخ، دست‌کم در ۳۰۰ سال اخیر است. چرا کار به اینجا کشیده است و چه کسانی در این مسیر قصور کرده‌اند؟ بگذاریم تاریخ به این پرسش‌ها پاسخ دهد. مساله اساسی اکنون آن است که چگونه می‌توان از این تنگنای پرخطر و پرآفت عبور کرد. برای این منظور، توجه به چند نکته ضروری است.
    شنبه، ۱۶ اسفند ۱۴۰۴
  • انتخاب‌های پیش‌رو + فایل صوتی

    آنچه نباید اتفاق می‌افتاد، به هر دلیلی اتفاق افتاد و کشور عزیز ما ایران گرفتار جنگی شد که تداوم آن خسارت و ویرانیِ بیشتری به‌دنبال خواهد داشت. برای بیرون آمدن از شرایط جنگی نیاز به استراتژی خروج است که تنظیم آن‌ را قاعدتا سیاستمداران باید بر عهده گیرند. جنگ طبیعتا کار نظامیان است؛ اما فرماندهی کل نظامیان بر عهده بالاترین مسوول سیاسی کشور است.
    یکشنبه، ۱۰ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    خروج از چرخه دیپلماتیک

    دنیای اقتصاد: در نهم اسفند، دونالد ترامپ و اسرائیل در بحبوحه مذاکرات تهران-واشنگتن دست به اقدام نظامی علیه ایران زدند، که شکست مذاکرات ژنو را تثبیت کرد؛ تلاش وزیر خارجه عمان برای انصراف آمریکا ناموفق بود و اسرائیل نیز عملاً در حمله مشارکت کرد.
  • خروج از چرخه دیپلماتیک + فایل صوتی

    همان‌گونه که قابل پیش‌بینی بود بار دیگر روز شنبه نهم اسفند‌ماه و در بحبوحه مذاکرات تهران و واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و رژیم اسرائیل دست به اقدام نظامی علیه ایران زدند. تقریبا روز پنج‌شنبه مشخص بود که مذاکرات ژنو شکست خورده است. سفر وزیر خارجه عمان به واشنگتن نیز تلاشی بود برای اینکه آمریکا را از حمله منصرف کند و تقریبا جی‌دی ونس، معاون ترامپ، به او گفته بود، نمی‌توان کاری انجام داد. اما ابهامی که وجود داشت، این بود که آیا اسرائیل به این جنگ وارد خواهد شد یا خیر، که با حمله‌ای که دیروز شاهد آن بودیم، این رژیم نیز عملا به حمله علیه ایران پیوست. در حال حاضر نحوه پایان جنگ بسیار مهم است. البته در لحظه نگارش این یادداشت هنوز مشخص نشده است که آیا از افراد کلیدی کشورمان کسی هدف ترور قرار گرفته است یا خیر.
    شنبه، ۰۹ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    ریشه‌های اقتصادی اعتراضات

    دنیای اقتصاد؛ در دی‌ماه زخمی عمیق بر پیکر مادر ایران وارد شد که سیاسیون هر کدام به سبک خود در حال بهره‌برداری از آن هستند و مردم و به‌ویژه خانواده‌های داغدار چنان در بهت و غم فرو رفته‌اند که بسیار دور از ذهن است، به این زودی‌ها درد جانکاه آنها التیام یابد.
  • ریشه‌های اقتصادی اعتراضات + فایل صوتی

    در دی‌ماه زخمی عمیق بر پیکر مادر ایران وارد شد که سیاسیون هر کدام به سبک خود در حال بهره‌برداری از آن هستند و مردم و به‌ویژه خانواده‌های داغدار چنان در بهت و غم فرو رفته‌اند که بسیار دور از ذهن است، به این زودی‌ها درد جانکاه آنها التیام یابد. به‌عنوان کسی که از منطقه‌ای آمده‌ام که متاسفانه بیش از بقیه ایران در معرض مصیبت بوده است و حتی تعداد زیادی از نزدیکان و همبازی‌های خودم قربانی اعمال خشونت شده‌اند، به یاد ندارم این چنین آشفته باشم. نشانه آن این است که اگر تا دوماه قبل می‌توانستم گزارشی مستند ۳۰صفحه‌ای در طول یک شب تهیه کنم، برای نوشتن یک متن ۲صفحه‌ای ساده ۲روز صرف می‌کنم.
    پنجشنبه، ۰۷ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    راهبرد ترامپ چیست؟

    دنیای اقتصاد؛ هشت ماه پس از جنگ مورد حمایت آمریکا و اسرائیل علیه ایران، مذاکره‌کنندگان دو طرف در عمان گرد هم آمدند.
  • راهبرد ترامپ چیست؟ + فایل صوتی

    هشت ماه پس از جنگ مورد حمایت آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ژوئن۲۰۲۵ مذاکره‌کنندگان در عمان گرد هم آمدند تا راه‌های احتمالی رسیدن به توافق را بررسی کنند. این درگیری کوتاه اما شدید ۱۲روزه، باعث بازنگری در نگاه نهادهای راهبردی ایران نسبت به ارزش و محدودیت‌های تعامل دیپلماتیک با واشنگتن شد.
    چهارشنبه، ۰۶ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    کرسی‌سوزی در انتخابات شوراها

    دنیای اقتصاد:آیین‌نامه جدید انتخابات شوراها با جایگزینی نظام تناسبی به‌جای اکثریتی، قواعد بازی سیاسی را به‌طور اساسی تغییر داده و مسئله اصلی دیگر «چه کسانی نامزد می‌شوند» نیست، بلکه چگونگی تطبیق بازیگران سیاسی با زمین بازی جدید است.
  • کرسی‌سوزی در انتخابات شوراها + فایل صوتی

    تحلیل بازه‌‌های واقع‌‌بینانه مشارکت در انتخابات شورای شهر تهران مهم است، اما پرسش اصلی دیگر این نیست که «چه کسانی نامزد می‌شوند»، بلکه این است که بازیگران سیاسی چگونه خود را با زمین بازی جدید تطبیق می‌دهند.پاسخ به این پرسش بدون فهم دقیق سیگنال‌هایی که آیین‌‌نامه جدید به احزاب، جبهه‌ها و گروه‌ها می‌دهد، ممکن نیست.
    سه‌شنبه، ۰۵ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    تامین مالی در بحران‌ها؛ راهکارهای حفظ سرمایه در داخل

    دنیای اقتصاد: افزایش بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی در ایران باعث کاهش اعتماد به بازار داخلی، تشدید خروج سرمایه و افزایش تقاضا برای دلار و طلا شده است.
  • تامین مالی در بحران‌ها + فایل صوتی

    افزایش بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی، اعتماد به بازار داخلی ایران را کاهش داده است. خروج سرمایه و تقاضای مردم برای دلار و طلا افزایش یافته است. در چنین شرایطی، بنگاه‌ها و بازار سرمایه باید فورا با ابزارهای مالی مناسب و سیاست‌های اصلاحی، سرمایه را در داخل کشور نگه دارند.
    دوشنبه، ۰۴ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    لزوم اصلاح ساختار ارزی؛ ۱۰۰ میلیارد دلار ارز گمشده در اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد: بحران ارز در ایران بیش از آنکه ناشی از تحریم‌ها باشد، ریشه‌ای داخلی و ساختاری دارد. پس از شوک ارزی سال ۱۳۹۷، سیاستگذار به‌جای اصلاح ساختار ارزی، به کنترل‌های دستوری روی آورد و الزام بازگشت ارز صادراتی را اعمال کرد.
  • اصلاح ساختار ارزی + فایل صوتی

    در سال‌های اخیر، هر بار که نرخ ارز جهش کرده، یک روایت تکراری به افکار عمومی عرضه شده است: «تحریم‌ها مقصرند». البته که تحریم‌ها بی‌تردید اثرگذارند، اما این روایت، یک واقعیت مهم را پنهان می‌کند؛ واقعیتی که اگر دیده نشود، هیچ سیاست ارزی به ثبات نمی‌رسد: بحران ارز در ایران، پیش از آنکه خارجی باشد، داخلی و ساختاری است.
    یکشنبه، ۰۳ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    اسارت دولت با تنظیم‌گری

    دنیای اقتصاد؛ اقتصاد ایران دارای حافظه بلندمدت است و بسیاری از مشکلات کنونی، نتیجه سیاست‌ها و تصمیمات گذشته با نیت افزایش رفاه‌اند؛ مانند طرح بنگاه‌های زودبازده که آثار آن هنوز در نظام بانکی باقی است.
  • اسارت دولت با تنظیم‌گری + فایل صوتی

    به گواه رفتار متغیرهای کلان اقتصادی، اقتصاد دارای حافظه بلندمدت است. برای نمونه، طرح بنگاه‌های زودبازده که حدود بیست سال پیش اجرا شد، هنوز در ترازنامه نظام بانکی آثار خود را نشان می‌دهد. بسیاری از مسائل امروز اقتصاد ایران، محصول تصمیمات و سیاست‌هایی هستند که با نیت خیرخواهانه و هدف افزایش رفاه در طول زمان اتخاذ شده‌اند.
    شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    ایجاد نظام ارزی پایدار

    دنیای اقتصاد: اقتصاد ایران در وضعیت «تعلیق» قرار دارد؛ یعنی نه فروپاشیده و نه باثبات است. تولید جریان دارد اما سرمایه‌گذاری جدید کاهش یافته و افق تصمیم‌گیری کوتاه شده است.
  • ایجاد نظام ارزی پایدار + فایل صوتی

    اقتصاد ایران امروز نه در وضعیت فروپاشی است و نه در مسیر ثبات پایدار. تولید ادامه دارد، تجارت جریان دارد و دولت همچنان هزینه‌های خود را تامین می‌کند. اما در همین حال، سرمایه‌گذاری جدید کاهش یافته، افق تصمیم‌گیری کوتاه شده و فعالان اقتصادی بیش از آنکه به آینده بیندیشند، در حال مدیریت نااطمینانی امروز هستند. این وضعیت را می‌توان «اقتصاد در تعلیق» نامید: اقتصادی که متوقف نشده، اما حرکت نمی‌کند.
    پنجشنبه، ۳۰ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    سایه احتیاط بر مذاکرات

    دنیای اقتصاد؛ حتی بدون بدبینی مطلق به مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، شواهد متعدد از لزوم احتیاط در ارزیابی نتایج آن حکایت دارد. رفتار بازارهای مالی، دیپلمات‌ها و تحلیلگران سیاسی نشان می‌دهد تردید نسبت به نتیجه‌بخش بودن این مذاکرات گسترده است.
  • سایه احتیاط بر مذاکرات + فایل صوتی

    حتی اگر نسبت به نتایج مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا بدبین نباشیم، دلایل متعددی وجود دارد که نسبت به نتیجه‌بخش بودن این مذاکرات احتیاط پیشه کنیم. رفتار بازارهای مالی و دیپلمات‌ها گواه این امر است. بسیاری از تحلیلگران بازار و تحلیلگران امور سیاسی نسبت به نتیجه‌بخش بودن این دوره از مذاکرات تردید دارند و با احتیاط با آن برخورد می‌کنند.
    چهارشنبه، ۲۹ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    آثار اقتصادی تاریکی دیجیتال

    دنیای اقتصاد: اینترنت در اقتصادهای مدرن نه صرفاً ابزار ارتباطی، بلکه بخشی از زیرساخت نهادی تولید است که با کاهش هزینه‌های مبادله و هماهنگی، بهره‌وری اقتصاد را افزایش می‌دهد.
  • آثار اقتصادی تاریکی دیجیتال + فایل صوتی

    در اقتصادهای مدرن، اینترنت صرفا یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت نهادی تولید به‌شمار می‌رود؛ زیرساختی که با کاهش هزینه‌های جست‌وجو، مبادله، نظارت و هماهنگی، بهره‌وری کل اقتصاد را افزایش می‌دهد. از این منظر، اختلال در دسترسی به اینترنت نه یک مساله فنی، بلکه شوکی منفی به ظرفیت تولید، تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری در اقتصاد است؛ شوکی که آثار آن به‌ویژه در اقتصادی مانند ایران، می‌تواند به‌مراتب عمیق‌تر و ماندگارتر باشد.
    سه‌شنبه، ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
  • سرمقاله امروز روزنامه «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    پیامدهای فقر در طبقه متوسط

    دنیای اقتصاد: از سال ۱۴۰۰ نیروی اجتماعی جدیدی در ایران شکل گرفته که می‌توان آن را «طبقه متوسط فقیر» نامید؛ مفهومی که آصف بیات نخستین‌بار در تحلیل انقلاب‌های عربی به کار برد.
  • پیامدهای فقر در طبقه متوسط + فایل صوتی

    در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ اغلب اعتراضات و کنش‌های سیاسی فراگیر یا فقط به طبقه متوسط نسبت داده می‌شد یا فقط به طبقه فرودست؛ اما از سال ۱۴۰۰ در جامعه ما نیروی جدیدی شکل گرفته است که می‌توان آن را طبقه متوسط فقیر نامید.
    دوشنبه، ۲۷ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    استانداردهای گزارشگری مالی

    دنیای اقتصاد؛ بحران‌های مالی و بی‌ثباتی‌های اقتصادی اغلب به‌صورت شوک‌های ناگهانی بروز می‌کنند، اما ریشه آن‌ها در انباشت تدریجی خطاهای اطلاعاتی، برآوردهای خوش‌بینانه و ضعف شفافیت داده‌هاست. یکی از کانون‌های اصلی این خطاها، کیفیت گزارشگری مالی بنگاه‌ها و به‌ویژه بانک‌هاست.
  • استانداردهای گزارشگری مالی + فایل صوتی

    بحران‌های مالی و بی‌ثباتی‌های گسترده اقتصادی معمولا به‌صورت شوک‌های ناگهانی ظاهر می‌شوند، اما در واقع نتیجه انباشت تدریجی خطاهای اطلاعاتی، برآوردهای خوش‌بینانه و ضعف در شفافیت داده‌ها هستند. یکی از مهم‌ترین نقاط شکل‌گیری این خطاهای انباشته، کیفیت گزارشگری مالی در سطح بنگاه‌ها و به‌ویژه بانک‌هاست.