«کاظم غریب‌آبادی» روز پنجشنبه با ایراد سخنانی در نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که با موضوع موافقتنامه پادمان ان‌پی‌تی(NTP) ایران برگزار شد، افزود: سطح گسترده همکاری‌های کنونی میان جمهوری اسلامی ایران و آژانس به آسانی حاصل نشده است که بخواهد بواسطه منافع سیاسی برخی کشورها کاهش یابد. 

وی ادامه داد: مایلم به برخی از مهمترین جنبه‌های برجسته این همکاری، به شرح زیر اشاره کنم:

ایران، پروتکل الحاقی را در نتیجه برجام، به طور موقت و داوطلبانه اجراء می کند.

ایران، به تنهایی با ۴۳۲ بازرسی در سال ۲۰۱۹، پذیرای بیش از ۲۰ درصد از کل بازرسی های آژانس در سطح جهانی بوده است. 

ایران در سال ۲۰۱۹، ۳۳ دسترسی تکمیلی را برای آژانس فراهم نمود که ۷۳ درصد از کل دسترسی های تکمیلی آژانس در بین دولت های دارای موافقتنامه جامع پادمان و پروتکل الحاقی و بدون جمع بندی گسترده تر (۶۲ کشور) می باشد.

سهم بازرسی های ایران در بازه سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹، از ۴ درصد به ۲۰ درصد در سطح جهانی افزایش یافت و تقریباً ۷ بازرس به طور پیوسته و روزانه، در طول سال در ایران حضور دارند.

به رغم مشکلاتی که آژانس در چندین دولت عضو جهت اجرای پادمان در شرایط کرونا با آن روبرو بوده است، همانطور که توسط مدیرکل گزارش گردید، فعالیت های راستی آزمایی در ایران حتی با پشتیبانی پروازهای چارتر بدون توقف ادامه داشت، که آژانس از آن به عنوان یک همکاری استثنائی یاد کرد.

در حالی که ایران اجرای برخی تعهدات خود تحت برجام را متوقف کرده است، فعالیت های راستی آزمائی آژانس تحت تأثیر این تدابیر جبرانی قرار نگرفته است. 

وی سپس بر سیاست بنیادین ایران برای تداوم تعامل و همکاری با آژانس در راستای تعهدات خود ذیل موافقت نامه های پادمان تاکید کرد و افزود؛ با توجه به این امر، جمهوری اسلامی ایران به حق آژانس برای طرح سؤالات مشروع، درخواست شفاف سازی، یا درخواست دسترسی، بر اساس مأموریت خود و مطابق رویه های مصوب، اذعان می کند؛ ضمن اینکه همچنین بر حقوق خود به عنوان یک دولت عضو جهت درخواست ارائه دلایل متقن و اسناد و استدلال های پشتیبان از سوی آژانس در این زمینه تاکید می کند. 

سفیر کشورمان خاطر نشان کرد؛ ایران همچنین معتقد است که تعهدات کشورهای عضو، نامحدود نیستند و در چارچوب اسناد مربوطه تعریف شده اند. حقوق آژانس و تعهدات کشورهای عضو، دو طرف یک سکه هستند که تقویت کننده یکدیگر می باشند. هم "تضعیف حقوق آژانس" و  هم "تضعیف حقوق یک کشور عضو" نبایستی به عنوان یک گزینه مطرح شود.

وی در مورد دو درخواست آژانس برای دسترسی در ایران هم گفت؛ اجازه دهید تحولات را از مارس ۲۰۲۰ به طور خلاصه بیان کنم. ایران در طول دو ماه گذشته، تعامل سازنده خود با آژانس را با هدف حصول به یک درک مشترک بر روی جوانب مختلف درخواست ها ادامه داد تا مسیر برای یافتن یک راه حل هموار شود.

غریب آبادی افزود؛ در همین راستا، دو دور بحث و گفتگو در ۲۹ آوریل و ۱۶ می ۲۰۲۰ در تهران بین مقامات ذیربط جمهوری اسلامی ایران و هیأت آژانس بین المللی انرژی اتمی به سرپرستی معاون مدیرکل در امور پادمان برگزار شد که طی آن، طرفین وارد بحث های محتوایی در مورد چگونگی رسیدگی به موضوعات، به شیوه ای حرفه ای و سودمند شدند.

وی با بیان اینکه ایران در این نشست ها صریحاً دو ابهام و نگرانی اصلی خود را مطرح کرد که کاملاً قانونی و مشروع هستند و مطابق با مفاد موافقتنامه پادمان و پروتکل الحاقی هستند افزود؛ اول اینکه، درخواست های آژانس مبتنی بر اطلاعات غیرمعتبر و بی ارتباط با پادمان است که چنین اطلاعاتی نه در دسترس عموم بوده (اطلاعات منابع باز)، و نه معتبر و قابل راستی آزمایی هستند. نیازی به گفتن نیست که هر اطلاعاتی که ادعا می شود از طریق به اصطلاح عملیات مخفی یا فعالیت های اطلاعاتی بدست می آید و هرگونه استفاده بعدی از آن ها به عنوان مبنایی برای درخواست ها، مطابق با اساسنامه آژانس نبوده و در نتیجه، نباید هیچ جایگاهی در فرآیند فعالیت های راستی آزمایی داشته و طبیعتاً هیچ تعهدی نیز برای ایران ایجاد نمی کنند. 

وی ادامه داد؛ در مورد اطلاعات منضم به نامه ۲۱ می ۲۰۲۰ آژانس که در گزارش به آن اشاره شده است نیز تأکید می شود که تصاویر ماهواره ای ارائه شده، حاوی اطلاعات منطقی و متقنی که بتواند بعنوان مبنایی برای اثبات مشروعیت درخواست های آژانس قرار گیرد، نیست. 

سفیر کشور مان با بیان اینکه آژانس فاقد استدلال های منطقی کافی است» در این باره توضیح داد؛ به عنوان مثال، گزارش آن سرشار از عباراتی مانند " احتمال وجود "، "استفاده یا ذخیره احتمالی" و "انجام احتمالی فعالیت های مرتبط هسته ای" می باشد.

وی در ادامه تصریح کرد؛ ایران همچنین نگرانی های جدی خود در مورد تلاش ها برای باز کردن یک فرآیند بی پایان راستی آزمائی و رسیدگی به ادعاهای ساختگی مداوم را ابراز کرده است. 

سفیر کشورمان خاطر نشان کرد که تمامی موضوعات باقی مانده گذشته در مورد برنامه هسته ای ایران، توسط قطعنامه ۷۲/۲۰۱۵ شورای حکام در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵ مورد بررسی قرار گرفته و بسته شده اند. در همین زمینه، مایلم نگرانی ها و مخالفت شدید ایران را در مورد برخی اغراض و نیت ها برای تغییر مسیر و بازگشایی مجدد ادعاهای گذشته که بسته شده اند، به بهانه های مختلف، اعلام نمایم.

وی افزود؛ با توجه به ابهامات و نگرانی های قانونی فوق الذکر که هنوز نیاز به شفاف سازی بیشتری دارند، ایران معاون پادمان آژانس را برای انجام مباحث بیشتر به تهران و یا برگزاری یک جلسه در وین با هیئت ایرانی در مناسب ترین زمان برای آژانس، دعوت کرده است. در همین زمینه، و با توجه با همکاری گسترده میان ایران و آژانس و تعداد قابل توجه فعالیت های راستی آزمایی در حال اجراء در ایران، موضع ایران درخصوص چنین موضوع غیر فوری نبایستی به عنوان "انکار یا رد" خوانده شود. 

غریب آبادی یادآور شد؛ در حالی که ایران آمادگی خود را برای ادامه رایزنی ها با آژانس با هدف رسیدگی به اختلافات موضوعی و حل و فصل هرچه سریعتر مسائل جاری اعلام نموده است، انتشار گزارش فعلی توسط مدیرکل با تأسف و ناامیدی عمیق نگریسته می شود. در حالی که گزارش آژانس از اجرای پادمان در سال ۲۰۱۹ در جهان مشکلات مختلفی را در زمینه اجرای پادمان در چندین دولت عضو برشمرده است، این یک تناقض آشکار است که آژانس به گونه ای رفتار می کند که گویی مسئله دیگری به جز ارائه گزارش در مورد ایران وجود ندارد. ما این رفتار را نه بی طرفانه و نه حرفه ای، بلکه یک استاندارد دوگانه تلقی می کنیم.

وی افزود؛ اگر به تحولات بعد از ماه مارس پیرامون این دو موضوع نگاه شود، واضح است که پیشرفت خوبی حاصل شده، و این ناعادلانه و غیر واقعی است که بگوییم ما هنوز در همان وضعیت قبلی قرار داریم. نیازی به گفتن نیست که ایران آمادگی خود را برای "رسیدگی به درخواست های آژانس، همانگونه که در گذشته هم انجام شده است"، حتی قبل از این نشست شورای حکام، در صورتی که دو نگرانی اصلی آن رفع شود، اعلام کرده بود. 

با این وجود وی تصریح کرد که نادیده گرفتن نگرانی های مشروع مطرح شده ایران، عدم ارائه دلایل متقن و منطقی برای توجیه پذیری چنین درخواست هایی از سوی آژانس، و درخواست سیستماتیک و مکانیک (رویه ای) دسترسی توسط آژانس، نمی بایست اتفاق می افتاد.

غریب آبادی گفت: همانطور که هیأت های محترم ممکن است به یاد بیاورند، در جلسات توجیهی فنی آژانس اظهار شد که این ادعاها به بیش از ۱۷ سال قبل بر می گردند، اثبات نشده اند، از هیچ فوریتی برخوردار نبوده، و هیچ خطر اشاعه ای نیز ندارند. همچنین، توسط مقامات آژانس گفته شد که یکی از دو مکان مزرعه و دیگری یک بیابان است. 

وی با طرح این پرسش که چرا ایران به طور اتوماتیک دسترسی به این دو مکان را ارائه نمی کند تا سیاسی بودن آن ها را اثبات کند افزود؛ پاسخ، واضح است: به عنوان یک موضوع حاکمیتی، هیچ کشوری قلمرو خود را فقط بر اساس ادعاهای مستمر مطرح شده از سوی دشمن خود، به روی بازرسی ها باز نمی کند، حتی اگر بدیهی باشد که نتیجه، نادرست بودن این ادعاها را ثابت می کند. 

وی سپس عنوان کرد؛ مایلم از کشورهای عضو بخواهم که خود را جای ما قرار داده و ببینند آیا خودشان حاضرند صرفاً بر اساس ادعاهای بی پایه و اساسی که هر از چندگاه از سوی دشمنانشان مطرح می شود، با آژانس وارد تعامل شوند؟!

وی با بیان اینکه گزارش مدیرکل، همچنین به آزمایشات تولید فلز اورانیوم در آزمایشگاه جابربن حیان اشاره می کند، افزود؛ مایلم به اطلاع برسانم که آژانس به تمامی فعالیت های راستی آزمایی مرتبط گذشته، از جمله گزارش قبلی خود تحت عنوان GOV / ۲۰۱۵/۶۸ در مورد ارزیابی مجدد عدم تطبیق های احتمالی در این خصوص، کاملاً بی توجه بوده است. این گزارش تأیید می کند که: "آژانس در سال ۲۰۱۴ این اطلاعات را دوباره بررسی کرد و ارزیابی نمود که میزان اورانیوم طبیعی درگیر، مرتبط با عدم قطعیت های مربوط به حسابرسی مواد هسته ای و اندازه گیری های مرتبط می باشد." بایستی اضافه شود که مواد مرتبط با این پروژه، از زمان اولین روز راستی آزمایی در سال ۲۰۰۳، تحت مهر و موم آژانس قرار دارد. 

وی در بخش پایانی سخنان خود تصریح کرد؛ اجازه دهید یک بار دیگر تأکید کنم که سطح فعلی همکاری های ایران و آژانس مثال زدنی است که برخی از جوانب آن را در این بیانیه توضیح داده ام. 

غریب ابادی تصریح کرد؛ این بر عهده همه ماست تا حافظ چنین منبع غرور و افتخاری برای همه، از جمله آژانس و کشورهای عضو باشیم. 

سفیر کشورمان متذکر شد؛ ما باید در برابر کسانی که می خواهند این دستاورد مهم را به خاطر امتیازات سیاسی کوتاه بینانه خود نابود کنند، متحد بایستیم. این مسئولیت نمی تواند تنها توسط ایران برعهده گرفته شود، و اگر این امر خدشه دار شود، همه ما بایستی تأثیرات منفی آن را تحمل کنیم. 

وی عنوان کرد؛ صرف اینکه گفته شود مسائل مربوط به پادمان از برجام جداست، کاملاً اشتباه است. فراموش نکنیم که حجم وسیعی از بازرسی ها و دسترسی های تکمیلی در ایران، در نتیجه اجرای موقت و داوطلبانه پروتکل الحاقی ذیل برجام انجام می شود و حتی این دو درخواست دسترسی آژانس نیز به لطف اجرای پروتکل الحاقی صورت گرفته است!

غریب آبادی با اشاره به اینکه بسیاری از جمله دبیرخانه می گویند که احترام به مأموریت آژانس و رژیم پادمان و راستی آزمایی نباید به خطر بیفتد تصریح کرد؛ جمهوری اسلامی ایران نیز کاملاً با این اصل موافق است و معتقد است که دبیرخانه به عنوان متولی اصلی، باید خود را در خط مقدم این کمپین از طریق رعایت دقیق مفاد اساسنامه آژانس و موافقتنامه پادمان قرار دهد. "احترام" و "اعتماد" در طول زمان ایجاد می شوند، اما می توانند در عرض چند ثانیه در هم شکسته و از بین بروند. 

وی افزود؛ جمهوری اسلامی ایران مایل است مجدداً اعتقاد خود را مبنی بر اینکه اجرای فعالیت های راستی آزمایی نیازمند همکاری با حسن نیت دو طرف است، تکرار نماید. با توجه به این موضوع، ایران قویا از دبیرخانه و اعضای آژانس می خواهد تا در برخورد با این موضوع، تدبیر و هوشیاری نشان دهند و از ورود به فرآیندها و رهیافت های عجولانه پرهیز کنند. هرگونه رویکرد سیاسی یا تصمیم از طریق سوء استفاده از شورای حکام، مطمئناً سطح فعلی همکاری ایران و آژانس را تضعیف خواهد کرد، و مسئولیت و عواقب آن نیز بر عهده حامیان آن خواهد بود.

سفیر کشورمان در این چارچوب، از آژانس خواست تا مأموریت خود را بطور حرفه ای، مستقل و بی طرفانه اجراء کند.

وی تصریح کرد؛ هر گونه فشار یا دخالت در فعالیت های آژانس، بویژه فرایند راستی آزمائی با هدف پیگیری دستور کار سیاسی، کارآمدی و اعتبار آژانس را به مخاطره می اندازد، کاملا غیرسازنده بوده، و باید تقبیح شده و رد شود. 

 

این مطلب برایم مفید است
3 نفر این پست را پسندیده اند