کلیات لایحه بودجه سال ۹۷ با ۸۳ رای موافق؛ ۱۲۰ رای مخالف و ۱۹ رای ممتنع از مجموع ۲۱۶ رای اخذ شده رای نیاورد. الیاس حضرتی، نماینده مردم تهران در خانه ملت معتقد است این تصمیم نمایندگان پیام مهمی را به دولت داده و آن پیام این است که نمایندگان خانه‌ملت با تصمیمات ضعیف دولت و تصمیمات ضعیف‌تر کمیسیون تلفیق مخالف هستند.

 

چرا کلیات لایحه بودجه سال ۹۷ در صحن علنی مجلس رای نیاورد؟

 

پس از اتفاقاتی که در ماه گذشته در کشور رخ داد، تعدادی از نمایندگان احساس کردند امکان اینکه مجلس مقداری منفعل عمل کند، وجود دارد. در حالی که هر کشوری با شرایطی شبیه به ایران برای آنکه موقعیت خود را بهبود ببخشد، نیاز به تصمیمات شجاعانه و سخت دارد. اگر ما تصمیمات سخت اتخاذ نکنیم، مشخص نیست به این زودی‌ها بتوانیم از این دور هم چرخیدن و تکرار بودجه‌هایی که در سال‌های مختلف ارایه می‌شود، خارج شویم. سال گذشته دولت بهانه انتخابات را داشت و معتقد بود ممکن است تصمیماتی بگیرد که بر ارای رییس‌جمهوری تاثیرگذار باشد که من این صحبت‌ها را قبول ندارم. تصمیم اگر درست باشد حتی به قیمت یک‌دوره‌ای شدن رییس‌جمهور باید اجرایی شده و نباید ملاحظه رای را داشت. معمولا تصمیمات درست از طرف مردم نیز بازخورد مناسبی دارد.

 

آیا اعتراض‌های اخیر بر تصمیم نمایندگان تاثیر‌داشت؟

 

ارایه لایحه بودجه به مجلس شورای اسلامی همزمان با اعتراض‌های دی ماه بود که این اعتراضات بر اعضا و تصمیمات کمیسیون تلفیق اثر گذاشت. تعدادی از نمایندگان معتقد بودند باید دولت را قانع کرد تا بودجه سال آتی را پس گرفته و مجلس برنامه سه‌دوازدهم را تصویب کند که کارهای دولت با مشکل مواجه نشده و روال عادی امور خود را انجام دهد. در این حالت مجلس در یک فرصت مناسب چهار ماهه می‌تواند موضوعاتی که در بودجه محل اختلاف است را خیلی عمیق، دقیق و فارغ از مسائل بیرونی بررسی کند.

 

این موضوعات شامل کدام بخش‌های بودجه است؟

 

بخشی از آن درباره یارانه‌ها است. تاکنون دولت آمار و آدرس دقیقی از یارانه‌ها ارایه نکرده است. موضوع بعدی قیمت سوخت و حامل‌های انرژی است. قیمت سوخت را دولت به نحوی ارایه کرد که بر اساس برخی ضرب و تقسیم‌ها به عنوان مثال رقمی در حدود ۱۵۰۰ تومان به دست می‌آمد. مجلس باید این موضوع را بررسی کند که اگر واقعا ۱۵۰۰ تومان زیاد است این رقم را به ۱۲۰۰ تومان کاهش دهد نه اینکه کاری کند تا مجبور شویم موضوع را مجددا از ابتدا بررسی کنیم. 

 

موضوع دیگر حفاظت از ارز ملی است. نوسانات ارز در برنامه یک ساله دولت باید در نظر گرفته می‌شد. دولت باید در این زمینه تصمیماتی اتخاذ می‌کرد که بتوان از آن تصمیمات در سال‌های آتی نیز استفاده کرد. شرایط این روز‌های کشور به گونه‌ای است که در اقتصاد شرایط جنگی وجود دارد. باید درک کنیم در شرایط جنگی قرار داریم. رییس‌جمهور امریکا جنگ دیپلماسی را آغاز کرده است که انتهای آن جنگ اقتصادی است. این جنگ اقتصادی نیاز به آن دارد که ما عزم خود را جزم کرده و بتوانیم از منابع محدودی که در اختیار داریم صیانت کنیم. نباید اجازه دهیم که سرنوشت ارز یک مملکت در چهارراه استانبول مشخص شود. اگر در چهارراه استانبول نیز این اتفاق رخ دهد خوب است اما گاهی در صرافی‌هایی شهر در استانبول یا در سلیمانیه عراق وضعیت ارز کشور ما مشخص می‌شود و این برای کشوری که با محدودیت منابع ارزی مواجه است برازنده نیست. سالانه ۱۵ میلیارد دلار صرف سفر‌هایی شود که معلوم نیست چه نتیجه‌ای دربر خواهد داشت.

 

۱۵ میلیارد دلار رقم کمی نیست ما در اوج زمان جنگ کشور را با ۷ میلیارد دلار اداره کردیم در حالی که امروز در آمد ارزی امروز ما بیش از ۵۰ میلیارد دلار است. این موضوع را اگر مدیریت نکنیم همین پول نیز حیف و میل می‌شود لذا برخی نمایندگان تلاش داشتند دولت لایحه را پس بگیرد تا بتوان در فضایی آرام این موضوع را بررسی کرد.

 

دلیل اصلی مخالفت نمایندگان چه بود؟

 

تعدادی از نمایندگان مخالف شکل تنظیم بودجه‌ای بودند که در کمیسیون تلفیق انجام شد. آنها معتقد بودند اقدامات دقیقی در این موضوع انجام نشده است. عده‌ای دیگر با سیاست‌های کلی دولت و با نوع سیاست‌های ضعیفی که دولت در این شرایط اتخاذ می‌کند مخالف بودند. این دسته از نمایندگان همچنین با سیاست‌های ضعیف‌تر کمیسیون تلفیق که به واسطه آن بودجه دچار تغییرات شد، مخالف بودند.

 

آیا طیف سیاسی خاصی در مجلس مخالف کلیات لایحه بودجه بود؟

 

مجموعه افرادی از جناح‌های مختلف مجلس تصمیم گرفتند به گونه‌ای مخالفت خود را با تصمیمات ضعیف دولت و تصمیمات ضعیف‌تر کمیسیون تلفیق اعلام کنند. رد کردن کلیات لایحه بودجه راه‌حل اساسی نیست و در ۷۲ ساعت تغییراتی که رخ می‌دهد مطلوب نمایندگان مخالف نخواهد بود. ما به دنبال آن هستیم که دولت کارهای اساسی‌تر و شجاعانه‌تری انجام دهد.

 

بنابراین شما به تغییراتی که در این ۷۲ ساعت رخ خواهد داد خوشبین نیستید.

 

در این ۷۲ ساعت اتفاقی در کمیسیون تلفیق نخواهد افتاد که انتظارات را برآورده کند.