پیشروی حوثیها، عربستان را در برابر دو راهی تشدید درگیری و مصالحه قرار داده است
بنبست ریاض در یمن
«نادین ابراهیم» در گزارشی برای سیانان نوشت، در نگاه نخست، این نبردی نابرابر به نظر میرسد: از یکسو عربستان ثروتمند با ارتشی مدرن و مجهز، و از سوی دیگر، گروهی فقیر و فاقد تجهیزات مدرن در یمنِ فقیر. اما بیرون راندن حوثیها بسیار دشوار است. حوثیها متشکل از شبهنظامیانی با ارتشی «نامنظم و غیرحرفهای» هستند که سالهاست در حال ارتقای تاکتیکهای نظامی و رزمی خود هستند. این گروه پس از حمله به اسرائیل در پی جنگ غزه در بخشهایی از خاورمیانه محبوبیت یافت.
«نصرالدین عامر»، رئیس خبرگزاری دولتی «سبا» (تحت کنترل حوثیها)، گفت که حوثیها به «فشار» بر عربستان ادامه خواهند داد تا زمانی که «محاصرهای را که دشمن سعودی به مدت ۱۲سال به ناحق تحمیل کرده است، بشکنند». گزارشگر سیانان میافزاید: عربستان هنوز با تمام قوا واکنش نشان نداده است؛ موضوعی که پرسشهایی را درباره اقدامات بعدی این کشور ایجاد کرده است. این گزارشگر معتقد است که دست سعودیها چندان باز نیست.
«سینزیا بیانکو»، پژوهشگر مهمان در «شورای روابط خارجی اروپا»، میگوید: «عربستان سعودی در مناقشه با حوثیها واقعا گزینههای محدودی دارد.» به گفته او، یکی از این گزینهها «تشدید درگیری» است؛ اما این کار هزینههای سنگینی برای پادشاهی عربستان به همراه خواهد داشت. بیانکو اظهار کرد که اگر ریاض «تلاش کند تمامعیار وارد عمل شود»، این وضعیت ممکن است به مناقشهای بیپایان، شبیه به جنگ داخلی مرگبار یمن، بدل شود. آن مناقشه طولانیمدت، یمن را به کانون بدترین بحران انسانی جهان تبدیل کرد؛ بهطوریکه اکنون حدود ۲۲میلیون نفر - یعنی تقریبا نیمی از جمعیت این کشور - نیازمند کمکهای بشردوستانه هستند.
وقوع یک جنگ تمامعیار میان عربستان و حوثیها احتمالا پای ایران را نیز به میان خواهد کشید. بیانکو گفت: «در آن صورت، دشوار خواهد بود که این درگیری را صرفا مسالهای یمنی بدانیم.» در همین حال، برخی کارشناسان بر این باورند که احتمال نمیرود آمریکا در این مقطع و بحران جاری در هرمز و انتخابات میاندورهای در آمریکا، علیه حوثیها دست به اقدام نظامی بزند. بیانکو اظهار کرد که ترامپ «در شرایط سیاسی کنونی، در موقعیتی نیست که تعهدات خود در منطقه را افزایش دهد.» با این حال، آمریکا حدود ۱۰۰مشاور نظامی را به عربستان اعزام کرده است تا در عملیات نظامی علیه حوثیها، اطلاعات و دادههای لازم را فراهم کنند.
مسیر دیگر، تلاش برای یافتن راهی سیاسی برای خروج از این درگیری است؛ اما شاید اکنون برای انتخاب این گزینه بسیار دیر شده باشد. بیانکو گفت که عربستان سعودی طی ماههای گذشته «صبر راهبردی» پیشه کرده و هشدارهای مکرر و بیانیههای محکومیت متعددی علیه حوثیها صادر کرده؛ اما این اقدامات نتیجهای در بر نداشته است. وزارت امور خارجه عربستان در واکنش به حمله به خط لوله «شرق-غرب» خود اعلام کرد که «پادشاهی در این مرحله تصمیم گرفته است پاسخی ندهد و از تلاشهای دولت عراق حمایت کند.»
بیانکو اظهار کرد که حتی اگر ریاض به توافقی با حوثیها دست یابد، این کار هزینه سنگینی در پی خواهد داشت. الباشا گفت که این امر احتمالا به معنای تسلیم کامل در برابر خواستههای حوثیها خواهد بود. او افزود: «این تسلیمشدنی بسیار پرهزینه است؛ در واقع نوعی تسلیم بیقید و شرط است.» مشخص نیست عربستان سعودی چه زمانی اقدام تلافیجویانه بعدی خود را آغاز خواهد کرد؛ اما انتظار میرود پیامدهای آن فراتر از مرزهای یمن یا ریاض باشد.
«سلمان الانصاری»، تحلیلگر ژئوپلیتیک سعودی، به سیانان گفت: «عملیات نظامی دولت یمن علیه حوثیها، با حمایت ائتلاف به رهبری عربستان، هماکنون در جریان است و انتظار دارم که در روزهای آینده تشدید شود.» او افزود: «ممکن است شاهد غافلگیریهای بزرگی در جبهههای متعدد نیز باشیم.» با این حال، الانصاری خاطرنشان کرد که سعودیها بدون «حمایت بینالمللی قاطع، پایدار و صریح» دست به جنگی تمامعیار نخواهند زد. برخی دیگر معتقدند که اگر حوثیها به تشدید تنشها ادامه دهند، این کشور حوزه خلیجفارس ناچار خواهد شد وارد جنگ شود؛ چه با حمایت بینالمللی و چه بدون آن. الباشا گفت: «سعودیها چاره دیگری ندارند.»