آیا عصر پیاده نظام به پایان رسیده است؟

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: در کارگاهی در نزدیکی خطوط مقدم شمال شرق اوکراین، نسل جدیدی از جنگ‌افزارها برای نبرد آماده می‌شوند. خودروهای زمینی بدون سرنشین مجهز به بیست کیلوگرم مواد منفجره به سمت استحکامات هدایت می‌شوند تا سنگرها را منهدم کنند یا مانع از پیشروی نیروهای مهاجم شوند.

چنین کارگاه‌هایی در سراسر جبهه طولانی جنگ به طول ۱۲۰۰ کیلومتر گسترش یافته‌اند؛ جایی که ارتش اوکراین در مواجهه با کمبود شدید نیرو، به دنبال کسب برتری فناورانه در برابر امواج پیاپی پیاده‌نظام است.

به نوشته رویترز، در میدانی که انبوه پهپادهای شناسایی و تهاجمی هر حرکتی را مرگبار کرده‌اند، ربات‌های زمینی به عنصری حیاتی برای حفظ جان سربازان بدل شده‌اند. اکنون اغلب تیپ‌های رزمی در حال افزودن این سامانه‌ها به ساختار عملیاتی خود هستند تا نبردی هوشمندانه‌تر را رقم بزنند.

سرتیپ آندری بیلتسکی، فرمانده سپاه سوم ارتش اوکراین، جایگزینی تدریجی نیروهای پیاده با ربات‌های زمینی را انقلاب بعدی در عرصه نبردهای مدرن می‌داند. به گفته او، پیاده‌نظام سنتی اکنون تنها ۱۰درصد از وظایف گذشته خود را انجام می‌دهد، چرا که تهدیدات هوایی دائمی اجازه تحرک آزادانه را سلب کرده است.

بر همین اساس، این سپاه که از یگان‌های نخبه اوکراین به شمار می‌رود قصد دارد تا پایان سال جاری میلادی نزدیک به یک‌سوم نیروهای خط مقدم خود را با این سامانه‌های خودکار جایگزین کند. بیلتسکی هشدار می‌دهد که غرب در درک به‌موقع تحولات عصر پهپادی دچار تأخیر شد و اکنون برای حفظ توازن نظامی باید بر اتوماسیون نبردهای زمینی متمرکز شود.

کاربرد این ماشین‌ها به حملات انتحاری محدود نمی‌شود. در کانون‌های درگیری شرق اوکراین، بخش عمده جابه‌جایی مهمات، آب و غذا و همچنین انتقال مجروحان از زیر آتش سنگین بر دوش همین ربات‌ها قرار گرفته است؛ سامانه‌هایی که بنا بر اعلام وزارت دفاع اوکراین در ماه ژوئن، در سال جاری بیش از ۵۰ هزار مأموریت لجستیکی و امدادی را به سرانجام رسانده‌اند.

در مراکز فرماندهی، هدایت‌کنندگان با تکیه بر سامانه‌های دیجیتال و تصاویر دریافتی از میدان، ربات‌های مجهز به تیربار را همزمان با پهپادهای انتحاری به کار می‌گیرند؛ ترکیبی تهاجمی از زمین و هوا که حتی به تسلیم شدن برخی نیروهای مقابل بدون درگیری مستقیم انسانی منجر شده است.

این تجهیزات البته بی‌نقص نیستند و عبور از موانع طبیعی سخت یا پاکسازی کامل سنگرها همچنان برایشان دشوار است. تولید آن‌ها نیز به اندازه پهپادهای هوایی گسترده نیست و امکان به‌کارگیری انبوه و دسته‌جمعی آن‌ها وجود ندارد. با این حال، بزرگ‌ترین مزیت این توده‌های فلزی پایان دادن به خطرات زیستی نیروهاست؛ ابزارهایی که نه به آب و غذا محتاجند و نه نیازی به ساخت پناهگاه دارند. ترکیب ربات‌های زمینی با تحلیل داده‌ها از طریق هوش مصنوعی، شیوه فرماندهی را دگرگون می‌کند. خودکارسازی میدان نبرد دست فرماندهان را برای اجرای طرح‌های جسورانه‌تر باز می‌گذارد، بدون آنکه هزینه‌های سنگین انسانی بر دوش نیروها تحمیل شود؛ تحولی که به باور نظامیان حاضر در خط مقدم، اگر زودتر رخ داده بود، جان شمار زیادی از نیروها را نجات می‌داد.