چگونه خویشاوندسالاری باعث شکاف در جناح راست شد؟
خانواده پرحاشیه برزیل
«آندره پالیارینی»، استاد تاریخ و مطالعات بینالملل در دانشگاه ایالتی لویزیانا، در مقالهای برای «فارنپالیسی» نوشت، انتخاب گاسپار پس از ماهها مذاکره بینتیجه صورت گرفت. شکست این گفتوگوها نشاندهنده تردیدهای عمیق سیاستمداران جناح راست برزیل نسبت به شانس پیروزی اوست. «میشل بولسونارو»، نامادری فلاویو و محبوبترین چهره سیاسی خانواده پس از پدرش ژائیر، در برازیلیا ماند تا از رئیسجمهور سابق مراقبت کند؛ کسی که بهدلیل تلاش برای کودتا پس از شکست در انتخابات۲۰۲۲ در حبس خانگی به سر میبرد. بولسوناروی پدر که طبق حکم دادگاه عالی از فعالیتهای انتخاباتی منع شده، از طریق بلندگو و تماس تلفنی برای جمعیت سخنرانی کرد. میزان مشارکت افراد (که بین ۷۸۰۰ تا ۹۹۰۰نفر برآورد شد) بسیار کمتر از حد انتظار بود. ۴۰۰ کیلومتر آن سوتر، «لوئیز ایناسیو لولا دا سیلا» چهارمین کارزار ریاستجمهوری خود را آغاز کرد. اگر لولا دوباره انتخاب شود، در آغاز دوره جدید ۸۱ ساله خواهد بود.
رئیسجمهور فعلی پیشتازی پایدار خود را در نظرسنجیها حفظ کرده است؛ اما برای نادیده گرفتن بولسونارو خیلی زود است. نظرسنجی موسسه «کوئست» لولا را با ۳۸درصد در برابر ۳۱درصد بولسونارو در دور اول، و ۴۳ به ۴۰درصد در دور دوم پیشتاز نشان میدهد. همچنین امنیت عمومی که همواره موضوعی به نفع راستگرایان بوده، اکنون در صدر دغدغههای رأیدهندگان قرار دارد و نام بولسونارو همچنان در جامعه قطبیشده برزیل وزن بالایی دارد. با این حال، آنچه شگفتانگیز است، اعتماد بسیار کمجناح بولسونارو به نامزدی اوست. متحدان اسمی و سرشناس، مانند «نیکولاس فرِیرا» (نماینده جوان و پرمخاطب در شبکههای اجتماعی) و بانوی اول سابق، در تجمع او غایب بودند. معاون او نیز به جز اتهاماتش، کاملا ناشناخته است. فلاویو با وجود ادعای میانهروی بیشتر هیچ ائتلافی برای اثبات انعطاف سیاسی خود ندارد. در مقابل، رقبای محافظهکارش با احساس انزوای سیاسی او، انتقادات خود را تندتر کردهاند.
در آنسو، متحدان لولا انسجام بالایی یافتهاند. حزب کارگر با تمامی احزاب چپگرا ائتلافی واحد تشکیل داده است. «ژرالدو آلکمین»، رقیب مرکز-راست سابق لولا در سال۲۰۰۶، بار دیگر معاون اوست. «گیلبرتو کساب»، شهردار سابق سائوپائولو و از چهرههای بسیار نافذ سیاست برزیل، اخیرا به مدیران بخش کشاورزی و معدن گفت با توجه به پیوستن بلوک قدرتمند «سنترائو» (احزاب واقعگرای مرکز-راست) به لولا، بولسونارو هیچ شانسی برای پیروزی ندارد. علت این وضعیت به نحوه نامزدی فلاویو بازمیگردد. ژائیر بولسونارو از حبس خانگی و با یک نامه دستنویس، یکجانبه پسرش را بهعنوان وارث سیاسی منصوب کرد و سایر چهرههای پرنفوذ جناح راست را کنار زد. این اقدام موجب دلسردی طیف وسیعی از رأیدهندگان اوانجلیست نیز شد؛ چراکه رهبران آنها مانند «سیلاس مالافایا»، خواهان نامزدی «تارسیزیو گومز د فریتاس» (فرماندار سائوپائولو) به همراه میشل بولسونارو بودند که در نظرسنجیها وضعیتی به مراتب بهتر از فلاویو داشتند.
مالافایا در اقدامی معنادار تنها یک پیام صوتی به تجمع ریودوژانیرو فرستاد و شخصا حاضر نشد. اردوگاهی سیاسی که نامزدی را مانند ارثیه خانوادگی میپندارد، نباید از بیاشتیاقی محرومشدگان غافلگیر شود. شکست احتمالی فلاویو میتواند راه را برای رقابت جانشینی در سال۲۰۳۰ باز کند و به فریتاس و دیگران ثابت کند که جریان «بولسوناریسم» الزاما به این خانواده وابسته نیست. سایر نامزدهای محافظهکار ممکن است در دور دوم از فلاویو حمایت کنند، اما فعلا دستبهعصا راه میروند تا سرمایه سیاسی خود را برای نامزدی نامطمئن خرج نکنند. ضعف کمپین بولسونارو نشان میدهد او باید ثابت کند چیزی فراتر از نماینده پدرش است. برای فریتاس و سایر رهبران راست، هدف اصلی لزوما پیروزی فلاویو نیست، بلکه اثبات این است که بولسوناریسم میتواند بدون خانواده بولسونارو هم زنده بماند. در دنیای سیاست، این محافظهکاریها اولین نشانه از آغاز یک نبرد بزرگ بر سر جانشینی است.