صبح شنبه ۱۳ اردیبهشت ماه یک خبرگزاری محلی افغانستان در خبری مدعی شد ۵۰ تن از مهاجران افغان که به‌صورت غیرقانونی قصد عبور از منطقه دهانه ذوالفقار برای ورود به ایران را داشتند، از سوی نیروهای مرزی ایران بازداشت شده و پس از شکنجه به رود هریرود انداخته و نیمی از این افراد در آب غرق شده و نیمی دیگر نیز توانستند خود را نجات دهند. در همین خصوص محمد عارف جلالی، پزشک ارشد بیمارستان هرات عنوان کرد: پنج جسد که در آب غرق شده بودند از سوی خانواده‌های این افراد به بیمارستان هرات انتقال داده شده و پزشکی قانونی تحقیقات خود را درباره مرگ آنها آغاز کرد. بررسی‌های پزشکی قانونی نشان داد که هیچ کدام از این افراد مورد ضرب و شتم قرار نگرفته و حتی جای گلوله در بدن آنها نیست و این افراد تنها در آب غرق شده‌اند. همزمان مرزبانی نیروی انتظامی ایران، ادعاهای مبنی بر بازداشت و شکنجه مهاجران غیر‌قانونی افغان در مرز ایران و افغانستان را از سوی مرزبانان ایرانی به شدت تکذیب کرد. به گزارش شنبه‌شب مرزبانی ناجا، در پی انتشار کلیپی از سوی کانال و شبکه‌های معاند و ضدانقلاب درخصوص به رودخانه انداختن اتباع افغان توسط مرزبانان ایرانی، خبر بلافاصله مورد بررسی قرار گرفت. در بررسی‌های صورت گرفته مشخص شد چنین موضوعی در مرزهای مشترک ایران و افغانستان رخ نداده و صحت ندارد.

همچنین در گفت‌و‌گوی تلفنی یکشنبه شب محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران و حنیف اتمر، سرپرست وزارت خارجه افغانستان دو طرف درباره تشکیل هیأتی برای بررسی حادثه رخ‌داده در مرز ایران و افغانستان توافق کردند.

در عین حال دوشنبه شب سخنگوی وزارت خارجه به سوالاتی پیرامون این موضوع پاسخ داد. به گزارش خبرگزاری تسنیم، موسوی در پاسخ به این پرسش که ادعای غرق شدن تعدادی از اتباع افغانستان در رودخانه مرزی مشترک در روزهای اخیر موجب برانگیخته شدن احساسات مردم هم در افغانستان و هم در ایران شده است و درخصوص وضعیت تحقیقات در سمت جمهوری اسلامی ایران و نیز موضوع بررسی مشترک این ادعا از سوی دو دولت گفت: «در ابتدا از جان باختن تعدادی از اتباع افغانستان ابراز تأسف نموده و مجددا با دولت جمهوری اسلامی افغانستان و نیز بازماندگان آنها ابراز همدردی می‌کنم. از اولین ساعاتی که برخی گزارش‌های خبری در رسانه‌های مختلف در این خصوص مطرح شد، بررسی سریع و دقیق حادثه در دستورکار نهادهای ذی‌ربط قرار گرفت. از آنجا که موضوع با جان انسان‌ها به ویژه اتباع کشور برادر و همسایه یعنی افغانستان مربوط بود، این مساله با حساسیتی مضاعف مورد توجه ما قرار گرفت و تلاش شد در اسرع وقت، تمام ابعاد این حادثه مورد بررسی دقیق قرار گیرد و هیچ احتمالی از نظر دور نماند. بر این اساس، همه نهادهای مرتبط، به شمول بخش‌های سیاسی و مرزی در وزارت امور خارجه، نیروی انتظامی، وزارت کشور، وزارت اطلاعات و ستاد کل نیروهای مسلح بسیج شدند تا  ارزیابی جامعی در این خصوص به دست‌ آید و حقایق روشن شود. روز دوشنبه جلسه‌ای در وزارت امور خارجه به همین منظور و با حضور نمایندگان مطلع تمام دستگاه‌های ذی‌ربط برگزار شد تا نسبت به این موضوع جمع‌بندی شود.»

سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: «اولا به لحاظ واقعیات عینی، بر اساس گزارش‌های تایید شده که از مرزبانی جمهوری اسلامی ایران دریافت شده است در تاریخ مورد نظر و در محدوده ادعایی نه تنها چنان واقعه‌ای رخ نداده و مواجهه‌ای از هیچ نوع میان نیروهای جمهوری اسلامی ایران با اتباع افغان رخ نداده- چه رسد به ادعاهای ناظر بر انتقال افراد به اردوگاه یا رفتارهای دور از شان انسانی- بلکه در آن زمان به دلیل شرایط خاص جوی در منطقه حتی هیچ‌گونه ورود اتباع افغان به خاک جمهوری اسلامی ایران ثبت نشده است. در عین حال، به سبب احترام به درخواست‌های دولت دوست و همسایه افغانستان، به‌رغم اطمینان کامل به گزارش مرزبانان خدوم و فداکار ایرانی، مجددا به کلیه دستگاه‌های ذی‌ربط دستورات لازم جهت بررسی دقیق و جامع موضوع صادر شد که نتیجه بررسی‌های تکمیلی سایر دستگاه‌ها نیز موید گزارش مرزبانی بوده و وقوع حادثه و دخالت ادعایی را به‌طور کامل رد کرده است.»

به گفته موسوی، اصولا در ماه‌های اخیر، با توجه به شیوع بیماری کرونا و با هدف دور نگاه داشتن مرزبانان از خطر ابتلا به این ویروس و بر اساس دستورهای ابلاغ شده مرزبانی، جمهوری اسلامی ایران هیچ اردوگاهی در مناطق مرزی به‌صورت دایر ندارد و هرگونه ادعاهایی از قبیل انتقال اتباع افغان به اردوگاه یا اجبار آنان به کار اجباری و مانند آن از ریشه غلط و دروغ است. وی افزود: «نفس همین ادعاها که معلوم است توسط کسانی ساخته شده که حتی از وضعیت جدید در طرف ایرانی مرز مشترک بی‌اطلاع هستند، نشان می‌دهد اصل موضوع تا چه اندازه ساختگی است.»

سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به اینکه طرح اتهامات واهی علیه نیروهای مرزی جمهوری اسلامی ایران که همیشه با رأفت اسلامی‌ با خیل عظیم عابرین غیر‌مجاز افغانستانی مواجه هستند، از سوی مقامات یا رسانه‌های دولت‌های ثالث که سیاست همیشگی آنها بهره‌گیری از هر فرصتی برای ضربه زدن به جمهوری اسلامی ایران و کارشکنی در روابط خوب دو دولت همسایه بوده است، البته موجب تعجب و شگفتی نیست، تاکید کرد: «اما مسلما مسوولان و مردم دولت افغانستان توجه کامل دارند که دولت جمهوری اسلامی ایران و به‌طور خاص ماموران نیروی انتظامی و مرزبانی جمهوری اسلامی ایران میزبان بیش از ۳ میلیون افغانستانی در ایران هستند و بدون هیچ تبعیضی با بهترین امکانات و تسهیلات از میهمانان ۴۰ ساله خود پذیرایی کرده‌اند. تامین شغل، آموزش رایگان، امکانات بهداشتی رایگان و بسیاری دیگر از امکانات که به‌طور گسترده در اختیار میهمانان افغان قرار گرفته است، حکایت از مهمان‌نوازی خوب دارد.»

موسوی در ادامه گفت: «در اینجا لازم می‌بینم به دو نکته بسیار مهم هم اشاره کنم که همواره برای ما و برای افغان‌ها مشکل‌آفرین بوده و چه بسا ممکن است در تاریخ مورد نظر نیز منجر به حادثه دلخراش برای تعدادی از اتباع افغان شده باشد:

اول اینکه باید دانست فقط در چند ماه اخیر نزدیک به ۱۲۰ هزار نفر از اتباع افغان به‌صورت غیرقانونی وارد خاک جمهوری‌اسلامی ایران شده‌اند و قاچاقچیان مواد مخدر، عوامل تروریستی و افراد معاند نیز در میان این اتباع وارد خاک ایران می‌شوند. دولت جمهوری اسلامی ایران به‌طور مکرر در یادداشت‌های رسمی و مذاکرات دوجانبه به عدم کنترل موثر مرز توسط دولت جمهوری اسلامی افغانستان اعتراض کرده است. با وجود تهدیدات امنیتی که این عابرین غیر‌مجاز برای ایران داشته‌اند و اگرچه مرزبانان ایرانی نیز مانند همه نیروهای مشابه در سایر کشورها از این اختیار برخوردار هستند که با متجاوزان مرزی با قاطعیت و به سختی برخورد کنند اما با توجه به ملاحظات انسانی و اصول همسایگی، همیشه این افراد بدون کوچک‌ترین آسیبی دوباره به خاک افغانستان بازگردانده شده‌اند. ما بازهم از دولت دوست و برادر افغانستان تقاضا داریم در کنترل مرزهای خود اهتمام بیشتری به‌عمل آورد.

موضوع دوم اینکه پدیده‌ای که در سه سال اخیر در مرزهای مشترک ایران و افغانستان با آن مواجه بوده‌ایم، تخلیه پاسگاه‌های مرزی در طرف افغانستان بوده است که در سه سال اخیر ظاهرا به خاطر تهدیدات ناشی از حضور داعش و طالبان در آن منطقه، نیروهای افغان لااقل ۵۴ پاسگاه مرزی افغانستان را تخلیه کرده‌اند و این مناطق مرزی همجوار خاک ایران کاملا در اختیار نیروهای تروریستی قرار دارد. به عبارت دیگر، متاسفانه هیچ کنترل موثری از سوی دولت جمهوری اسلامی افغانستان بر این مناطق مرزی اعمال نشده و این امر ضمن ایجاد ناامنی در مرزهای ما، باعث شده است که این مناطق جولانگاه گروه‌های تروریستی و قاچاقچیان شود. این گروه‌ها از این خلأ امنیتی در سمت افغانستان استفاده کرده و اقدام به قاچاق انسان و مواد مخدر از این مناطق به داخل خاک ایران می‌کنند. در حالی که بر اساس قرارداد انتظامات مرزی میان دو کشور، دولت افغانستان موظف است با استقرار نیروهای سرحدی خود در طول مرز مشترک نسبت به تامین امنیت و کنترل مرزهای خود اقدام کند. دولت جمهوری اسلامی ایران بارها به‌صورت رسمی‌به این رفتار دولت افغانستان اعتراض کرده است.»

همچنین سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که آیا در تحقیقات صورت‌گرفته، علت این سانحه مشخص شده است، توضیح داد: «چگونگی اتفاق رخ داده برای ما به‌طور دقیق روشن نیست چون همان‌طور که عرض کردم این سانحه نه در قلمرو ما رخ داده و نه نیروهای ایرانی دخالتی در آن داشته‌اند. تحقیق در این‌خصوص و اظهارنظر قاعدتا بر عهده مسوولان محترم دولت جمهوری اسلامی افغانستان است. اما با تکیه بر گمانه‌زنی‌های کارشناسی، تجربیات گذشته و مشاهدات میدانی، می‌توان صرفا حدس‌هایی زد. در ماه‌های اخیر ده‌ها هزار نفر از اتباع افغان به شکل غیرقانونی برای ورود به ایران اقدام کرده‌اند. این احتمال هست که در شب موردنظر نیز مانند گذشته، اتباعی از افغانستان قصد ورود غیرقانونی به خاک جمهوری اسلامی ایران را داشته‌اند و برای احتراز از مواجه شدن با پاسگاه‌های ایرانی، تلاش کرده‌اند از بخش‌هایی از رودخانه که نزدیک پاسگاه‌های ما نیست عبور کنند. بر اساس گزارش‌هایی که دریافت کرده‌ایم در این ایام رودخانه هریرود از جریان آب قابل‌توجهی برخوردار است و احتمال می‌رود این افراد چون به منطقه ناآشنا بوده و از شدت آب و عمق رودخانه بی‌خبر بوده‌اند، وارد رودخانه شده و دچار حادثه شده باشند. یک احتمال دیگری که مطرح است اینکه این افراد در شاخه‌های فرعی هریرود در داخل خاک افغانستان گرفتار آب شده و در بخش مرزی هریرود از آب گرفته شده باشند. به‌خصوص که هیچ‌گونه جسدی از اتباع افغان در ساحل ایران مشاهده نشده که با توجه به وضعیت توپوگرافی رودخانه که شیب آن به سمت ایران است احتمال وقوع رویداد در هریرود را کم می‌کند.»

این مطلب برایم مفید است
18 نفر این پست را پسندیده اند