نشریه «وال‌استریت‌ژورنال» در یادداشتی به قلم «لارنس نورمن» خبرنگار حاضر در مقر اتحادیه اروپا، به بررسی مهلت ۶۰ روزه ایران به کشورهای اروپایی برای اجرای الزامات بانکی و نفتی و همچنین رد این اولتیماتوم از سوی اتحادیه اروپا پرداخته و نوشت که این سازمان گزینه‌های محدودی برای حفظ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) دارد.

در ابتدای این یادداشت با بیان اینکه ضرب‌الاجل ایران باعث محدود شدن گزینه‌های اروپا برای حفظ توافق شده، آمده است: «مخصوصا بعد از اینکه ماه‌ها اقدامات اتحادیه اروپا برای تسهیل تحریم‌های آمریکا به جایی نرسیده‌ است، شاید اروپا به‌زودی با انتخاب دشواری رو‌به‌رو شود. اگر سران نتوانند عواید اقتصادی کافی برای مجاب کردن ایران به تبعیت از توافق فراهم کنند، مجبور خواهند بود تا تصمیم بگیرند که با احیای تحریم‌های اروپا توافق را نابود کنند.»

وال‌استریت‌ژورنال ضمن اشاره به برخی اقدامات اتحادیه اروپا و سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا برای تدوین سازوکاری برای عبور از تحریم‌های آمریکا علیه ایران می‌نویسد: «این اقدامات اما درپی افزایش فشارهای اقتصادی دولت ترامپ بر ایران و اجبار شرکت‌های خارجی به انتخاب بین روابط با ایران یا از دست دادن دسترسی به بازار مالی آمریکا، دشوارتر شد.»

به گفته مقامات اروپایی، ایران از حدود یک سال پیش به این اتحادیه فشار می‌آورده تا میزان صادرات نفت را به سطح یک سال پیش و قبل از خروج آمریکا از برجام برگرداند. با این حال اما به گفته «سرگئی لاوروف» وزیرخارجه روسیه، اروپا فقط اظهارات خوبی به‌زبان آورد اما در عمل هیچ اتفاقی نیفتاد.

این نشریه آمریکایی ضمن اشاره به تمرکز اقدامات اروپا بر ایجاد کانال ویژه برای تعاملات مالی با ایران (اینس‌تکس) ادامه داد: «فعلا، آمریکا هیچ گام تحریمی علیه اعضای آن برنداشته است. اما هیچ تراکنشی نیز تحت این ساختار جدید انجام نشده است. مقامات اروپایی امیدوار هستند که اولین تراکنش ذیل (اینس‌تکس) در ۶۰ روز آینده انجام شود و ایران را از برداشتن گام بزرگ‌تر برای شکستن توافق هسته‌ای منصرف کند.»

وال‌استریت‌ژورنال با بیان اینکه واردات نفت اروپا از ایران به‌دلیل تحریم‌های آمریکا به صفر رسیده است، نوشت: «به‌‌رغم باقی‌ماندن موانع اصلی، مقامات اروپایی و ایرانی به‌دنبال شکلی از تراکنش برای خرید نفت هستند. با این حال هیچ‌کدام از این اقدامات حتی به برقراری مجدد روابط تجاری (آزاد) ذیل توافق هسته‌ای نزدیک هم نشده است.»

مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به همراه وزرای خارجه سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا اخیرا با صدور بیانیه‌ای مشترک در واکنش به ضرب‌الاجل ۶۰ روزه ایران برای اجرای تعهدات بانکی و نفتی اروپا، اعلام کرد که هیچ ضرب‌الاجلی را از سوی تهران نمی‌پذیرد. این درحالی است که «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه پنج‌شنبه گذشته با صدور دستوری اجرایی، تحریم‌های جدیدی را علیه صادرات فلزات ایران از جمله آهن، فولاد، آلومینیوم و مس اعمال کرد. شورای‌عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران روز ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ با صدور بیانیه‌ای از توقف برخی اقدامات تهران ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) خبر داده و به کشورهای باقیمانده در توافق ۶۰ روز فرصت داد تا تعهدات خود به‌ویژه در حوزه‌های بانکی و نفتی را اجرا کنند.

«محمدجواد ظریف» وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران نیز پس از این بیانیه، ضمن تاکید بر اینکه اقدامات مذکور در چارچوب برجام است، درصفحه شخصی توییتر خود خطاب به اروپایی‌ها نوشت: «بعد از یک سال صبر، ایران اقداماتی را که آمریکا اجرای آنها را غیرممکن کرده بود، متوقف کرد... اتحادیه اروپا و گروه ۳+۲ (فرانسه، آلمان، انگلیس، روسیه و چین) برای تغییر این وضعیت، فرصت رو به اتمامی دارند.»

حدود یک سال پیش بود (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷) که دولت آمریکا به دستور ترامپ، از توافق بین‌المللی برنامه جامع اقدام مشترک موسوم به «برجام» خارج شد و تمام تحریم‌های هسته‌ای ذیل این توافق را در دو بازه ۹۰ و ۱۸۰ روزه مجددا اعمال کرد. البته این تنها اقدام ضد ایرانی کاخ سفید طی یک سال گذشته نبود و دولت ترامپ هر هفته تحریم‌ها یا محدودیت‌های جدیدی را علیه اشخاص و نهادهای ایرانی یا غیرایرانی مرتبط با تهران اعمال کرده است. البته آمریکا در پیشبرد این اهداف خصمانه خود تنها نبوده و اتحادیه اروپا نیز با اقدامات ضدایرانی تقریبا مشابهی، واشنگتن را همراهی کرده است.

این مطلب برایم مفید است