رئیس سازمان انرژی اتمی نیز در واکنش به برخی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر خروج احتمالی آمریکا از برجام با تاکید بر این مساله که امیدوار هستند چنین ضرورتی پیش نیاید افزود: «هر زمان نظام تصمیم بگیرد، مانند یک ارتش آماده حرکت هستیم، ما به گونه‌ای آماده هستیم که طرف مقابل حیرت‌زده خواهد شد.»

واکنش ظریف به اظهارات پمپئو

محمدجواد ظریف، رئیس دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران که پنج‌شنبه شب به منظور شرکت در نشست صلح پایدار در مجمع عمومی وارد نیویورک شد، روز جمعه در گفت‌وگو با تلویزیون «سی‌بی‌اس» آمریکا با اشاره به اینکه «ما چندین گزینه آماده در اختیار داریم که یکی از آنها از سرگرفتن فعالیت‌های هسته‌ای با سرعتی بسیار بیشتر خواهد بود، اظهار کرد: «این گزینه‌ها آماده اجرا هستند و ما زمانی که مناسب باشد تصمیم می‌گیریم.» به گزارش «ایرنا» ظریف در پاسخ به این سوال که حتی با وجود مخالفت بقیه جهان، برنامه هسته‌ای خود را از سر خواهید گرفت، توضیح داد: «بدیهی است که بقیه دنیا نمی‌توانند از ما بخواهند به‌طور یکجانبه و یک طرفه به اجرای یک معامله فسخ شده ادامه دهیم.» وزیر امور خارجه همچنین با توجه به اظهارات اخیر مایک پمپئو وزیر خارجه پیشنهادی ترامپ گفت: «اعتراف اخیر و دیرهنگام پمپئو در جلسه استماع کنگره، در این باره که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز بوده، هست و خواهد بود، یعنی آمریکا ایران را تحریم کرد درحالی‌که به‌دنبال ساخت بمب نبود و می‌خواهد ایران را دوباره تحریم کند، چون ماقصد ساخت بمب رانداریم!»

پمپئو در نشست کمیته روابط خارجی سنا گفته بود ایران قبل از برجام و پس از آن نمی‌توانست و نمی‌تواند به سرعت در مسیر ساخت بمب اتمی قرار گیرد. تلویزیون سی‌بی‌اس آمریکا این سخنان ظریف را در راستای سخنان پیشین رئیس‌جمهوری ایران دانست که گفته بود: «ما اولین کسی نیستیم که این توافق را نقض می‌کنیم، اما قطعا باید بدانیم که اگر آنها آن را نقض کنند، پشیمان خواهند شد.» مشروح مصاحبه ظریف که با برنامه Face the Nation این تلویزیون آمریکایی انجام شد روز یکشنبه پخش خواهد شد. وزیر خارجه ایران عصر پنج‌شنبه به منظور شرکت در اجلاس صلح پایدار سازمان ملل وارد نیویورک شد. او در جمع خبرنگاران ایرانی هم گفته بود که در صورت خروج ترامپ از برجام، ایران انتخاب‌های بسیاری برای اقدام دارد که این اقدام و واکنش جامعه بین‌المللی درباره حرکت آمریکا، حتما برای آمریکایی‌ها ناخوشایند خواهد بود.

برای همه سناریوها آمادگی داریم

از دیگر سو علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به برخی اظهارات مبنی بر خروج آمریکا از برجام، ابراز امیدواری کرد که طرف مقابل سر عقل بیاید و کاری نکند که هم خودش و هم دیگران را به دردسر بیندازد. به گزارش «ایسنا» علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی در حاشیه نشست هم‌اندیشی مدیران ارشد دولت در جمع خبرنگاران با اشاره به‌وجود آمادگی فنی لازم برای خروج از برجام از سوی سازمان انرژی اتمی گفت: «همان‌طور که رئیس‌جمهوری نیز فرموده‌اند از نظر فنی برای همه سناریوها آمادگی داریم.» او ادامه داد: «بارها گفته‌ایم که امیدواریم هیچ‌گاه این مساله پیش نیاید و ضرورتی نباشد که بخواهیم چنین تصمیمات فنی را اتخاذ کنیم اما به گونه‌ای آماده هستیم که طرف مقابل حیرت زده خواهد شد. ان‌شاءالله هیچ وقت چنین موضوعی پیش نیاید.»

رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اظهارات اخیر خود مبنی بر اینکه چهار روزه غنی‌سازی ۲۰ درصد را بازمی‌گردانیم، گفت: «این سخن مبالغه و یک شعار نیست. من هیچ‌گاه حرفی که به آن اعتماد نداشته باشم را بر زبان نمی‌آورم چراکه در این موضوع هم اعتبار نظام و جمهوری اسلامی و هم اعتبار سازمان انرژی اتمی مطرح است. یک مورد را که قبلا نیز گفتم و با بازتاب‌هایی نیز مواجه بود، این بود که چهار روزه غنی‌سازی ۲۰ درصد را بازمی‌گردانیم. علت ذکر این موضوع را نیز طرف مقابل می‌داند.» صالحی افزود: «موارد متعدد دیگری نیز مطرح است که ضرورت بیان آنها امروز وجود ندارد. هرگاه نظام تصمیمی بگیرد ما نیز مثل یک ارتش برای حرکت آماده‌ایم، اما امیدواریم طرف مقابل سر عقل بیاید و کاری نکند که هم خودش و هم دیگران را به دردسر بیندازد.»

همکاری در پروژه ایتر

وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره همکاری سازمان انرژی اتمی در پروژه ایتر گفت: «همکاری با ایتر در دستور کار است و تفاهم‌نامه مربوطه را نیز امضا کرده‌ایم اما موضوعاتی را که در این پروژه پیش آمده، جزوی از بداخلاقی‌هایی می‌دانیم که طرف مقابل در برجام انجام داده‌اند.» رئیس سازمان انرژی اتمی افزود: «درحال حاضر در پروژه مشابهی که از سوی اروپا در دست اجرا است، مشارکت داریم و برای مشارکت پروژه ایتر نیز درحال پیگیری هستیم.» صالحی درباره تاسیس بیمارستان هسته‌ای نیز گفت: «پروژه بیمارستان هسته‌ای درحال پیشرفت است و عمده اقدامات مربوط به طراحی آن انجام شده است. امیدواریم در سال ۹۷ کار این پروژه روی زمین نیز آغاز شود.» وی در پاسخ به پرسشی درباره حادثه زلزله بوشهر و آسیب‌های احتمالی به نیروگاه اتمی بوشهر نیز، تاکید کرد: «هیچ مشکلی برای نیروگاه پیش نیامده و نیروگاه برای زلزله‌ با قدرت‌های بالاتر از زلزله اخیر طراحی شده است.»

کسی تصور نکند ایران در هر شرایطی به برجام متعهد باقی خواهد ماند

همزمان سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امورخارجه و مسوول ستاد پیگیری برجام نیز که در اسلو به‌سر می‌برد روز جمعه در دیدار با وزیرخارجه نروژ تاکید کرد: «این یک برداشت کاملا غلط و یک اشتباه بزرگ است، چنانچه کسی تصور کند ایران در هر شرایطی به برجام متعهد باقی خواهد ماند.» او افزود: «برجام یک تجربه بزرگ تاریخی است و موفقیت آن مستلزم تلاش و حمایت مشترک و همگانی است.» به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت به نقل از وزارت امورخارجه، عراقچی در دیدار با خانم اینه اریکسون سوریده، وزیرخارجه این کشور گفت: «هرگونه تلاش در راستای مرتبط ساختن برجام با دیگر موضوعات ناشی از رویکردهای غلط است و وضعیت منطقه را بسیار پیچیده‌تر می‌کند.»

انتخاب میان امنیت و عدم امنیت

مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران تاکید کرد: «سرنوشت این توافق که دستاورد بزرگ دیپلماسی در عرصه بین‌المللی است، در نتیجه کارشکنی‌ها و چالش‌هایی که دولت ترامپ ایجاد کرده در معرض خطر قرار دارد.» عراقچی یادآور شد: «برجام قبل از هر چیز یک توافق امنیتی در حوزه عدم اشاعه سلاح هسته‌ای است و هرگونه برخورد با آن منجر به تضعیف نظام عدم اشاعه شده و همه ما را در برابر انتخاب میان امنیت و عدم‌امنیت قرار خواهد داد.» او افزود: «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بیش از ۱۰ گزارش بر پایبندی ایران به تعهدات خود در برجام صحه گذاشته اما در مقابل آمریکا به تعهدات خود به درستی عمل نکرده و با تعلل‌ها و بدعهدی‌های خود این توافق را در معرض نابودی قرار داده است.»

اگر آمریکا برجام را پاره کند، ایران برجام را آتش می‌زند

همچنین علی‌اکبر ولایتی مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل نیز روز پنج‌شنبه هفته گذشته در مراسم افتتاحیه مسابقات بین‌المللی قرآن‌کریم، گفت که «آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها تقسیم نقش کردند که اروپایی‌ها محکم طرفدار برجام باشند و آمریکایی‌ها هم بگویند ما آن را قبول نداریم؛ بنابراین متزلزل نگه داشتن کار، زیانش برای ایران است و سودش برای آنها، اما اگر آمریکایی‌ها بخواهند برجام را بی‌محتوا کنند فکر نکنند ایران پایبند می‌ماند. هر تغییری دهند ما قبول نداریم.» ولایتی این را هم گفت که «فکر نکنند می‌توانند به ایران از طریق برجام فشار بیاورند؛ همان‌طور که رهبری فرمودند اگر آمریکا برجام را پاره کند، ایران برجام را آتش می‌زند.»

در برجام عنوان خروج نداریم

مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی رئیس‌جمهوری و از مذاکره‌کنندگان هسته‌ای نیز اخیرا در گفت‌وگو با یکی از روزنامه‌های داخلی گفته بود: «آمریکایی‌ها اگر بخواهند تصمیم غلطی بگیرند علاوه بر اینکه ما خودمان را آماده کرده‌ایم برای حالت‌های مختلف، از تصمیم‌شان پشیمان هم خواهند شد.» او همچنین دررابطه با احتمال خروج آمریکا از برجام تاکید کرد: «در برجام عنوان خروج نداریم و اجرا نشدن فاحش برجام را داریم، ولی چیزی که مهم است  این است که هم با متن و هم با روح برجام مخالفت دارد و اصلا فلسفه وجودی برجام زیرسوال می‌رود. فلسفه وجودی یعنی در یک طرف ما تعهدات خود را انجام دهیم و در طرف مقابل تحریم‌ها لغو شوند یا اجرا نشوند، حالا اگر یک‌طرف بخشی از معادله را برهم بزند یعنی کل معادله برهم خورده است و این نقض فاحش به‌حساب می‌آید.»

قدرت دفاعی‌مان را کاهش نمی‌دهیم

سردار حسین سلامی، جانشین فرماندهی کل سپاه پاسداران نیز روز جمعه در سخنان پیش از خطبه‌های نماز جمعه تهران با بیان اینکه این یک ادراک اشتباه است که ایران تحت هر شرایطی به تعهدات خود متعهد است، گفت: «ما نه دست از دفاع از مظلوم برمی‌داریم و نه قدرت دفاعی‌مان را کاهش می‌دهیم؛ آیا عاقلانه است درحالی‌که دشمنان تهدید می‌کنند ما خود را خلع سلاح کنیم؟ این ممکن نیست و دشمنان این آرزو را به گور می‌برند.»

کاخ سفید، محل رایزنی برجامی واشنگتن و اروپا

دونالد ترامپ،‌ رئیس‌جمهوری آمریکا قرار است در ۱۲ ماه مه(۲۲ روز دیگر) تصمیم خود را درباره برجام اعلام کند. وی در ماه ژانویه و در زمانی که تعلیق تحریم‌های مربوط به برجام را تمدید می‌کرد، اعلام کرد که دیگر در برجام نخواهد ماند مگر اینکه اصلاحات موردنظرش اعمال شود. روسیه، چین و اروپا خواستار حفظ برجام هستند و ایران تصریح کرده است که برجام مذاکره‌شدنی نیست و نمی‌توان خطی به آن افزود یا کم کرد.

همچنین امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه و آنگلا مرکل صدراعظم آلمان طی چند روز آتی به واشنگتن می‌روند و با ترامپ درباره مسائل مختلف از جمله توافق هسته‌ای با ایران به رایزنی خواهند پرداخت. به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از رویترز، دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا و امانوئل مکرون رئیس‌جمهوری فرانسه روز سه‌شنبه در کاخ سفید درباره توافق هسته‌ای ایران رایزنی خواهند کرد. این در شرایطی است که یک مقام ارشد دولت آمریکا روز جمعه گفته است که مذاکرات با کشورهای اروپایی برای برطرف کردن نگرانی‌های واشنگتن درباره توافق هسته‌ای ایران هنوز به‌طور کامل انجام نشده است. این مقام آمریکایی به خبرنگاران گفت: «ترامپ درباره سایر مسائل با مکرون مذاکره خواهد کرد، از جمله حمله نظامی مشترک به سوریه.»

لندن، پاریس و برلین در ماه مارس با ارائه پیشنهادی برای اعمال سریع تحریم‌های جدید علیه ۱۵ مقام رسمی، شخصیت نظامی و شرکت‌های ایرانی موجب خشم سایر شرکای اروپایی خود شده بودند. این در شرایطی است که ترامپ ضرب‌الاجل ۱۲ ماه می ‌را برای اتحادیه اروپا تعیین کرده است تا برای اصلاح برجام اقدام کند. ترامپ بارها توافق هسته‌ای را بدترین توافق حاصل‌شده از طریق مذاکره ارزیابی کرده و تهدید به خروج از برجام کرده است ولی با توجه به اطمینان دادن مقام‌های دولت آمریکا نسبت به این مساله که چنین تحریم‌هایی می‌تواند بر تصمیم ترامپ تاثیرگذار باشد، به‌نظر می‌رسد ایده لندن، پاریس و برلین برای اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران با حمایت بیشتری از سوی کشورهای عضو اتحادیه اروپا روبه‌رو شده است.

این مقام آمریکایی در ادامه افزود: «اروپایی‌ها به‌خصوص سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان سخت تلاش کرده‌اند تا برخی از مهم‌ترین نگرانی‌های ما درباره برنامه موشک بالستیک را برطرف کنند، همین‌طور نگرانی‌های ما درباره محدودیت زمانی اجرای توافق هسته‌ای ایران را، ولی این مذاکرات هنوز به‌طور کامل انجام نشده است.» رابرت وود، فرستاده خلع‌سلاح آمریکا نیز پیش از این در سخنانی گفت: «ایالات‌متحده امیدوار است که با فرانسه، آلمان و بریتانیا به توافق برسد تا نگرانی‌های دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا درباره توافق هسته‌ای ایران حل‌وفصل شود.»

رابرت وود افزود: «مذاکرات با ۳ کشور اروپایی در آستانه ضرب‌الاجل ۱۲ مه ‌تشدید شده است. واشنگتن نگرانی‌هایی درباره عدم رسیدگی به برنامه موشکی ایران، محدودیت ۱۰ ساله اعمال شده بر فعالیت‌های هسته‌ای و رفتار کلی ایران در منطقه خاورمیانه دارد. ما خواستار آن هستیم که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به همه تاسیساتی که لازم است، دسترسی داشته باشد. این مهم است که بازرسان آژانس به هر جایی که لازم است از جمله تاسیسات نظامی ایران، بروند.» برنامه جامع اقدام مشترک(برجام)، توافقی است که بین گروه ۱+۵ و جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۱۵ درباره برنامه هسته‌ای ایران به امضا رسید. این توافق، پشتوانه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت را با خود دارد و ناظران بین‌المللی معتقدند با این قطعنامه، برجام به یک قانون بین‌المللی تبدیل شده است و هیچ‌یک از طرف‌ها نمی‌توانند به‌صورت یکجانبه از آن خارج شوند.

موافقت کانال خرید برجام با پنج درخواست ایران

همچنین کانال خرید برجام با پنج درخواست ایران برای خرید اقلام با کاربری دوگانه موافقت کرده است. نشست‌های کارگروه کانال خرید برجام به‌صورت ماهانه در وین برگزار و درخواست‌های واصله از سوی متقاضیان فروش اقلام موضوع کانال خرید مورد بررسی قرار می‌گیرد. به گزارش ایسنا آخرین جلسه این کارگروه همزمان با نشست کمیسیون مشترک در ۲۴ اسفند ۱۳۹۶ برگزار شد. براساس نهمین گزارش سه ماهه وزارت خارجه درخصوص اجرای برجام در بازه زمانی این گزارش، جلسات کانال خرید برجام برای اقلام با کاربری دوگانه به‌صورت منظم برگزار و در این دوره ۵ درخواست به کانال خرید ارائه شد که هر پنج درخواست مورد تایید واقع شده است. در چارچوب ضمیمه ۴ برجام، کانال خرید ویژه‌ای برای خرید اقلام و کالاهایی با کاربرد دوگانه براساس آنچه در پاراگراف‌های ۱-۱-۶ و ۲-۱-۶ ذکر شده، ایجاد شده است.