آرشیو روزنامه شماره ۵۰۱۱ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۵۰۱۱

  • فراز و فرود رابطه دولت و ملت

    در سال‌های پس از جنگ جهانی اول و روی کار آمدن دولت پهلوی، طرح‌های اقتصادی و اجتماعی متعددی در راستای مدرن کردن ایران اجرا شد. احداث راه‌آهن، راه‌اندازی خطوط تلفن، تاسیس نخستین بانک‌های ایرانی، راه‌اندازی نخستین پروازهای هواپیمایی، ایجاد کارخانه‌های کوچک و متوسط، توسعه صنایع تبدیلی، ایجاد مدارس آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای و... از جمله طرح‌هایی بود که در دوره ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ به اجرا درآمد. پهلوی اول دولت را بر دو ستون ارتش و بوروکراسی پی‌ریزی کرد. گسترش ارتش و نظام اداری به واسطه درآمدهای حاصل از حق امتیاز استخراج نفت، گردآوری مالیات‌های معوقه، افزایش عوارض گمرکی و وضع مالیات‌ها بر کالاهای مصرفی امکان‌پذیر شد. دولت مرکزی که در ابتدای حکومت رضا شاه، عبارت بود از مجموعه بی‌نظمی از مستوفیان تقریبا خودمختار، منشی‌ها و صاحب‌منصبان، تا سال ۱۳۲۰ به ۱۷ وزارتخانه کامل با ۹۰ هزار کارمند حقوق‌بگیر مبدل شد. رشد و گسترش نیروهای نظامی نیز به‌ویژه پس از تصویب قانون نظام وظیفه اجباری در سال ۱۳۰۴ تداوم یافت. ایجاد ارتش دائمی سیاستی بود که مسکوب (۱۳۹۱) برای آن کاربردهای ضمنی اجتماعی قائل است.
  • شیوه‌های مقابله؛ از وبا تا کرونا

    دکتر «هما ناطق» (درگذشته ۱۳۹۴)، استاد پیشین تاریخ در دانشگاه تهران و سوربن در مقاله «تاثیر اجتماعی و اقتصادی بیماری وبا در دوره قاجار» (از سده سیزدهم تا دهه اول قرن چهاردهم)، گزارش نسبتا مفصل و عجیبی از سیر بیماری‌ها در این سامان در این مقطع دارد. او از جمله می‌نویسد:
  • هربرت هنری داو، مخترع و موسس شرکت چندملیتی «داو کمیکال»

    روح‌الله‌حاتمی: هربرت هنری داو،صنعتگر آمریکایی متولد کانادا بود که بیش از هر چیز به‌دلیل تاسیس شرکت چندملیتی «داو کمیکال» شهرت یافته است. او از مخترعان ثمربخش فرآیندها، ترکیبات و فرآورده‌های شیمیایی و بازرگانی موفق بود.
  • اس. اس. کرسگ؛ موسس فروشگاه‌های زنجیره ای

    سباستین اسپرینگ کرسگ، بازرگان آمریکایی بود که فروشگاه‌های زنجیره‌ای‌ اس.‌اس. کرسگ، یکی از بزرگ‌ترین نهادهای خرده‌فروشی و ارزان‌فروش آمریکا و فروشگاه‌های زنجیره‌ای سنتی کرسگ-نیوارک را تاسیس کرد. ارزان‌فروشی کرسگ در ۱۹۷۷ به «شرکت کی مارت» تغییر نام داد و در نهایت همراه با «سیرز» به «شرکت هلدینگ سیرز» فروخته شد.
  • پیشاهنگان مبارزه با بیماری‌های واگیردار در ایران

    طاعون، بیماری بسیار عفونی و مشترک بین انسان و موش در تاریخ ایران اغلب همراه با وبا شیوع یافته است. پزشکان ایرانی مانند «ابوسهل مسیحی» در رساله‌ای پیرامون طاعون، «علی بن‌عباس مجوسی» در کتاب طب ملکی و «ابوعلی سینا» در کتاب قانون این بیماری را توصیف و به آن پرداخته‌اند. همان‌گونه که در مبحث مربوط به وبا اشاره شد برخی از منابع به سبب تشخیص ندادن به‌طور همزمان از طاعون در کنار وبا سخن‌ می‌گویند، اما در منابع مربوط به دوره تیموری به‌طور جداگانه هم به این بیماری پرداخته شده است.

پربازدیدهای سایت خوان

بیشتر