آرشیو روزنامه شماره ۴۳۹۸ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۳۹۸

  • بازگشت به تمدن مایا

    گردآوری و ترجمه: مراد سلیمی
    امیلیانو زاپاتا در آگوست ۱۸۷۹ به دنیا آمد. او از چهره‌های بزرگ ضد سیاست‌های مداخله‌گرانه و استعماری ایالات متحده در آمریکای لاتین به شمار می‌رود؛ ارتش رهایی‌بخش ملی زاپاتیستا یک گروه انقلابی است که او بنیان نهاد. این گروه در ایالت چیاپاس واقع در جنوب مکزیک تاسیس شده‌ است.
  • مراسم اعدام قاتل ناصرالدین‌شاه

    مراسم اعدام میرزارضا کرمانی بار دیگر جلوه‌ای بود از پایداری او و هراس حکومت از واکنش توده‌ها. در نهم صفر (۲۰ژوئیه ۱۸۹۶) حکمی به کاساکوفسکی رئیس بریگاد قزاق رسید به این مضمون: «روز چهارشنبه دوم ربیع‌الاول (۱۲ اوت/ ۲۱ مرداد ۱۲۷۵)، طبق قرار و دستور معین، میرزا محمدرضا کرمانی باید در میدان مشق اعدام نظامی شود و عموم صاحب‌منصبان قشون لازم است در میدان حضور یابند. نظر به اینکه جناب شما و صاحب‌منصبان قزاقخانه و از قزاق‌ها به تعدادی که مقدور باشد، باید در میدان حضور داشته باشند بنابراین به موجب فرمان ملوکانه به اطلاع شما می‌رساند که خود شما و هرقدر ممکن باشد افسران و قزاقان مسلح برای یک ساعت از آفتاب گذشته در میدان حاضر شوید، تا ان‌شاءالله طبق دستور صادره مشارالیه اعدام شود.» می‌دانیم که میرزا رضا اعدام نظامی نشد و قرار هم نبود بشود. حکم را چنین نوشتند تا بریگاد قزاق و قشون را به میدان بکشند و حضور آنان را توجیه کنند. قشون می‌رفت تا از بروز اغتشاشات اجتماعی جلوگیری کند و چنانکه خواهیم دید، آماده شلیک رو به مردم باشد! برای این بود که به «مقدار مقدور» سرباز خواستند و افسران و قزاقان را مسلح کردند.
  • وزیری برای تمام کابینه‌ها

    مهرداد پهلبد روز ۱۹ مرداد ۱۳۹۷ در سن ۱۰۱سالگی در لس‌آنجلس آمریکا از دنیا رفت. پهلبد را باید یکی از پرثبات‌ترین وزرا، در دوره سلطنت خاندان پهلوی دانست. در روزگاری که به چشم برهم زدنی، زمام وزارتخانه‌ها با کوچک‌ترین تلاطمات سیاسی و البته تغییرات کابینه‌ها از دست وزرا خارج می‌شد، پهلبد از همه این قواعد و تحولات مستثنی بود.
  • روزی که ترشیز، کاشمر شد

    مرداد ۱۳۱۳ نام شهر تاریخی ترشیز به کاشمر تبدیل شد. طی سده‌های پیش از حمله مغول، ترشیز شهرکی به شکل قلعه‌ای مستحکم با حصار و بارویی نفوذناپذیر، به‌عنوان پایگاهی نظامی برای منطقه ربع نیشابور و مرکز آن نیشابور به شمار می‌آمده ‌است. موقعیت این شهرک در حال حاضر دقیقا مشخص نیست و هیچ اثری از آن باقی نمانده‌است. گای لسترنج در کتاب «جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی» شهرک ترشیز را در یک منزلی غرب کندر نزدیک دهکده کنونی عبدل‌آباد دانسته‌است. نزدیک ترشیز دهستانی به نام کشمیر بوده که امروزه کاشمر نامیده می‌شود. حمدالله مستوفی در نزهة القلوب در باره ترشیز گوید: از اقلیم چهارم است... بهمن بن اسفندیار ساخت. شهری کوچک است و گرمسیر و حصاری به غایت حصین دارد و آب آن از کاریز است و دیه‌های بسیار دارد و ارتفاعات نکو و غلات بسیار و میوه‌های خوب و انگور و انجیر و انار به غایت نیکو باشد. ابریشم حاصل شود و همه نوع ارتفاع دارند. کشمیر در آن ولایت قصبه ‌است.
  • رویارویی لشکر اسکندر با آریو برزن

    بنا به روایت «کالیستنس»، مورخ رسمی اسکندر، ۱۲ اوت سال ۳۳۰ پیش از میلاد، نیروهای یونان در پیشروی به سوی «پرسپولیس» پایتخت آن زمان ایران، در یک منطقه کوهستانی صعب العبور (دربند پارس در کهگیلویه) با یک هنگ سپاه ایران به فرماندهی «آریو برزن» رو به رو شدند. اسکندر سپاه خود را به دو بخش تقسیم کرد. یکی از بخش‌ها به فرماندهی شخصی به نام پارمن یونوس از راه جلگه رامهرمز و بهبهان به سوی پارسه حرکت کرد و خود اسکندر نیز با سپاه سبک اسلحه از راه کوهستان (کوه‌های کهگیلویه) روانه پایتخت ایران شد و در تنگه‌های در بند پارس با مقاومت ایرانیان روبه رو شد.
  • چگونگی نظارت بر مطبوعات قاجاری

    پیش از صدور فرمان مشروطیت این وظیفه «وزارت انطباعات» بوده است که با اعمال ممیزی زمینه فعالیت مطبوعاتی را به کلی محدود کند. در این دوره جواز نشر مختص به هر نوبت انتشار نشریه بود. پس از صدور فرمان مشروطه نیز تا گشایش رسمی مجلس (حدود دو ماه) وزارت انطباعات همچنان به بررسی و بازبینی مطالب پیش از چاپ مبادرت می‌ورزید.
  • گفته‌ها

    میرزا رضا کرمانی ضارب ناصرالدین شاه جزو حلقه‌ای بود که میرزا آقاخان کرمانی، شیخ احمد روحی و خبیرالملک آن را هدایت می‌کردند و ارگان آنها هم روزنامه اختر بود.

بیشتر