آرشیو روزنامه شماره ۴۲۳۷ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۲۳۷

  • حکومت زمان‌پریش

    دنیای اقتصاد: حکومت قاجاریه همواره به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین دوره‌های مطالعاتی از سوی پژوهشگران مورد توجه قرار گرفته است و به دلیل آغاز فرآیند مدرنیته و ورود آن به ایران در این عصر شاهد تحولاتی چشم‌گیر در ساختارهای فرهنگی و اجتماعی بوده‌ایم. با این همه آنچه درحال ورود به ایران بود از یک سو از جهانی می‌آمد که دوران سنت را سپری کرده و تمامی ساختارهای خود را مورد بازبینی قرار داده بود و از طرف دیگر ورود آن به ایران منجر به تحول زیست اجتماعی، نوع نگاه و خواسته‌های مردم می‌شد. به این ترتیب ساختار اجتماعی در مقایسه خود با غرب به سرعت رو به جلو می‌رفت و حکومت نیز در این حرکت اغلب مشوق آن بود. درحالی‌که ساختار سیاسی به تمامی ثابت ماند و می‌کوشید سلطه خود را مانند گذشته حفظ کرده و از امتیازات سابق خود دفاع کند. چنین تضادی به مرور جامعه قاجاری را در برابر دولت این کشور قرار داد. دکتر رضا دهقانی، عضو هیات علمی گروه مطالعات جهان دانشگاه تهران در نخستین کنفرانس تاریخ روابط خارجی ایران کوشید ضمن تبیین این فاصله نشان دهد که زمان‌پریشی حکومت قاجاریه عاملی در جهت واپس‌ماندگی ایران به‌ویژه در حوزه روابط بین‌الملل و ارتباط با همسایگان بوده است. آنچه در ادامه می‌آید سخنرانی این استاد دانشگاه با عنوان «حکومت قاجار، حکمرانی زمان‌پریش در سیاست خارجی» است.
  • ریاست نیکپور بر اتاق تهران

    دی ماه ۱۳۳۳ عبدالحسین نیکپور به ریاست اتاق بازرگانی تهران انتخاب شد. نیکپور فرزند محمدحسن در سال ۱۲۷۳ خورشیدی در تهران متولد شد. پس از انجام تحصیلات مقدماتی به تجارت بلور روی آورد. وی با عضویت در مجلس موسسان، به دنیای سیاست راه یافت و در دوره‌های نهم تا سیزدهم از تهران به نمایندگی مجلس شورای ملی انتخاب شد. در زمان وزارت دارایی علی‌اکبرخان داور مشاور و امین وی بود و در برنامه‌های اقتصادی دولت کمک می‌کرد. در سال ۱۳۲۴ عضو هیات نمایندگانی بود که همراه قوام‌السلطنه برای حل مساله نفت شمال عازم شوروی شد و در سال ۱۳۲۵ به عضویت شورای‌عالی اقتصاد درآمد. او همچنین از حامیان قوام‌السلطنه و عضو حزب دموکرات بود و در دوره پانزدهم مجلس شورای ملی به‌عنوان نماینده این حزب، به مجلس راه یافت. نیکپور در دوره‌های اول و دوم مجلس سنا نماینده انتخابی این مجلس از تهران بود.
  • تعقیب شورشیان فراری به شوروی

    در دولت مشیرالدوله(۱۳۰۱-۱۳۰۰) که حکیم‌الملک را در راس وزارت امور خارجه گمارده بود، یکی از مشکلات وزارت امور خارجه مساله حضور شورشیان فراری در خاک روسیه بود؛ به‌ویژه ارتباط آنها با بلشویک‌ها، خطر آنها را دوچندان می‌کرد. زبردست‌خان، جنگلی‌ها، کریم‌خان بلوچ، سردار نصرت، صمصام نظام، لاهوتی، علی‌اصغر سرتیپ‌زاده و سمیتقو از جمله این افراد بودند.
  • سالگرد درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی

    ۱۹ دی ماه ۱۳۹۵ علی‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی، از رجال برجسته و شاخص پس از انقلاب اسلامی هنگامی که مشغول شنا در استخر کوشک متعلق به مجمع تشخیص مصلحت نظام در نزدیکی مجموعه سعدآباد بود دچار ایست قلبی شد. وی در ساعت ۱۸:۲۰ آن روز با علائم ایست قلبی و در شرایطی که علائم حیاتی نداشت، به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد. مراحل احیای قلبی برای وی انجام شد؛ اما تلاش بیش از یک ساعته احیای وی ناموفق ماند و ساعت ۱۹:۳۰ دقیقه همان روز در ۸۲ سالگی درگذشت. ارتحال هاشمی‌رفسنجانی بازتابی بین‌المللی داشت.
  • حکم بنیان‌گذاران نهضت آزادی

    اواسط دی‌ ۱۳۴۲ دادگاه نظامی تهران حکم خود را درباره بنیان‌گذاران و اعضای ارشد نهضت آزادی ایران صادر کرد. براساس این حکم آیت‌الله طالقانی به ۱۰‌ سال حبس، مهندس بازرگان به ۱۰ سال حبس، دکتر یدالله سحابی، دکتر عباس شیبانی و احمد علی‌بابایی به ۶ سال زندان، مهندس عزت‌الله سحابی، ابوالفضل حکیمی و محمدمهدی جعفری هر کدام به چهار سال حبس و پرویز عدالت‌منش به یک سال حبس محکوم شدند.
  • سقوط بوئینگ ۷۲۷

    ۱۹ دی ماه ۱۳۸۹یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۲۷ متعلق به شرکت هواپیمایی ایران‌ایر که از تهران به سمت ارومیه پرواز می‌کرد با ۱۰۵ سرنشین (۹۴ مسافر - ۱۱ خدمه) در نزدیکی ارومیه سقوط کرد.
  • تولد دومین روزنامه ایرانی، وقایع اتفاقیه

    ۱۸ دی ماه ۱۲۲۹ نخستین شماره روزنامه وقایع اتفاقیه به همت امیرکبیر منتشر شد. پیش از آن روزنامه «کاغذ اخبار» انتشار یافته بود. وقایع اتفاقیه به‌صورت هفتگی منتشر می‌شد و شامل اخبار ممالک محروسه، دربار و خبرهایی از کشورهای اروپایی بود. امیرکبیر درباره این روزنامه گفته‌ است:
  • تغییر تابعیت در عصر قاجار

    تغییر تابعیت با آغاز دوران مدرن به دلایل گوناگونی صورت می‌گرفت. مردم گاهی به سبب اجحاف‌هایی که دولت در حقشان می‌کرد و در مقابل امتیازهایی که کشور همسایه برایشان در نظر می‌گرفت تابعیت‌شان را تغییر می‌دادند. در دوره قاجار این امر به‌شدت دنبال می‌شد و در بسیاری از موارد محصول تعدیات دولت و دست‌نشاندگان آن یا علاقه مردم به گریز از قوانین بود.
  • برخورد حکومت پهلوی با خوانین محلی

    در دوره پهلوی افزون بر روسای ایلات، خوانین محلی نیز به‌عنوان رقبای حکومت مرکزی به شمار می‌رفتند و دولت با اقدامات متنوع و گوناگون تلاش می‌کرد تا این رقیبان قدرتمند خود را شکست دهد، از بزرگ‌ترین خوانین و ملاکان ثروتمند این دوره شیخ خزعل در خوزستان و اقبال‌السلطنه در ماکو بودند که در عهد قاجار و ابتدای حکومت پهلوی، حکومت‌های مستقل و خودمختاری داشتند.

بیشتر