آرشیو روزنامه شماره ۴۱۸۱ دنیای اقتصاد

اخبار تاريخ و اقتصاد - روزنامه شماره ۴۱۸۱

  • تحول مناسبات

    با پایان‌گرفتن جنگ اول جهانی، ضمن‌آنکه تحولات جدیدی در صحنه نظام بین‌الملل به‌وقوع پیوست، قدرت‌های جدیدی نیز پا به عرصه جهانی گذاشتند و همین مساله موجب شد سیاست‌های آنها در قبال منطقه و کشورهای واقع در آن، از جمله در قبال ایران و ترکیه، دستخوش تغییرات شود. در بین تحولات مهم رخ‌داده در آن مقطع که تاثیر مستقیمی بر روابط ایران و ترکیه بر جای گذاشتند، می‌توان به فروپاشی دو امپراتوری بزرگ عثمانی و روسیه تزاری اشاره کرد. امپراتوری عثمانی که در اواخر قرن نوزدهم مرد بیمار اروپا لقب گرفته بود، در ابتدای ورود به قرن بیستم و در نتیجه تحولات شدیدی که در داخل با آن مواجه شده بود و بر اثر سیاست‌های قدرت‌های پیروز جنگ جهانی اول در قبال عثمانی، به سمت فروپاشی رفت و درنهایت در سال ۱۹۲۳ با فروپاشی و تجزیه کامل، دولت‌های جدیدی در منطقه تاسیس شدند که ترکیه امروزی نیز از جمله این کشورها است. ترکیه با به‌ارث‌بردن میراث عثمانی، عملا جای آن را گرفت و از این تاریخ به بعد روابط ایران و عثمانی، به روابط ایران و ترکیه تغییر نام یافت.
  • روابط ایران و کمالیون

    در پی نفوذ گسترده کمالیون در آناتولی و صفحات جنوبی قفقاز که البته نقش دولت بلشویکی شوروی را نمی‌توان در آن نادیده گرفت، موقعیت مصطفی کمال‌پاشا و نهضت ملی هر روز محکم‌تر می‌شد تا جایی که سفارت ایران در استانبول که در ابتدا تحرکات نظامی در آناتولی را هرج و مرج می‌خواند در یکی از معدود گزارش‌های خود پس از تثبیت تقریبی موقعیت کمال پاشا در آناتولی ضمن شرح مختصری از چگونگی قدرت گرفتن وی در آن منطقه نوشت: «کابینه سابق که تحت ریاست داماد فرید پاشا بود و کاملا مخالف با اتحاد و ترقی بود به واسطه اعتراضات داخلی و به رسمیت نشناختن قوای ملی، مجبور به استعفا شد و علیرضا پاشا که در کابینه سابق وزیر مشاور بود از همه احزاب تشکیل کابینه مختلط داده و همچنین از اتحاد و ترقی به عضویت قبول نموده، قوای ملی را به رسمیت شناخته و مرام مصطفی کمال را که ظاهرا با حال حالیه عثمانی و حضور قشون اجنبی به نظر عجیب می‌آید با کمال ملایمت پذیرفت.
  • قدرت گرفتن آتاتورک

    ۲۹ اکتبر سال ۱۹۲۳ آتاتورک به ریاست‌جمهوری ترکیه جدید رسید. او از آن تاریخ تا زمان مرگش در سال ۱۹۳۸، رئیس‌جمهوری ترکیه بود.
  • گروگانگیری اعضای شورای دانشگاه تهران

    هشتم آبان ۱۳۳۰به‌دنبال یک تظاهرات دو روزه در غیاب دکتر مصدق نخست وزیر وقت که در سفر خارج بود، دانشجویان دانشگاه تهران به‌مدت هشت ساعت اعضای شورای این دانشگاه را به گروگان گرفتند. این عمل برای برخی از رجال مخالف از جمله «جمال امامی» فرصت به‌وجود آورده بود که دلیل آن را اعطای آزادی بیش از حد به دانشجویان تلقی کنند.
  • عقب‌نشینی مسلمانان از اروپا

    سی ام اکتبر سال ۷۳۲ میلادی، پس از هفت روز نبرد میان سپاه اعزامی مسلمانان از اسپانیا به فرانسه و لشکریان قوم فرانک به فرماندهی شارل مارتل، مسلمانان به سبب از دست دادن فرمانده خود، عبدالرحمن، دچار شکست شدند و دست به عقب‌نشینی زدند.
  • کوروش و تمدن‌سازی

    آن بخش از شخصیت کوروش که تمدن‌ساز و فرهنگ‌ساز است؛ بیشتر حائز اهمیت است.
  • نیروی پشت‌پرده در جامعه عصر ناصری

    ایران در دنیا معروف به کشور شعر و گل و افسانه است و من تعجب می‌کنم و از خودم سوال می‌کنم، شعرای ایران که نمی‌توانند و اجازه ندارند، زنان را ببینند، چگونه درباره چشم و ابرو و جذابیت آنها شعر می‌سرایند؟ در تهران چهره و صورت هیچ زنی را نمی‌توان دید مگر آنکه نصرانی، ارمنی یا گبر(زرتشتی) باشد و بقیه زنان در حجاب کامل هستند. اگر عجولانه قضاوت و نتیجه‌گیری شود که زنان ایران عقب افتاده و بی‌اطلاع و نادان هستند، اشتباه محض است. آنها گرچه تحصیلکرده و آشنا به تمدن غربی نیستند، ولی به هیچ‌وجه کودن و احمق هم نیستند و در امور اجتماعی و سیاسی کشور نفوذ دارند و در پشت‌پرده خیلی کارها با مشارکت و مساعی آنها می‌گذرد.
  • ناصرالدین شاه از نگاه کرزن

    وقتی که ناصرالدین میرزا ولیعهد بود در تبریز از آداب تربیت عادی شاهزادگان ایرانی(خواندن، نوشتن، نماز و دعا کردن، اسب سواری و تیراندازی) بهره‌مند شد. حکومت آذربایجان هرچند اسما با ولیعهد است، برحسب معمول بر عهده یکی از پیشکاران سالخورده و با تدبیر واگذار می‌شود‌. در نتیجه ولیعهد بیشتر در حرم خانه یا به شکار سرگرم است. از این رو تعجب آور نیست که این شاهزاده در شانزده سالگی پدر شده باشد و بزرگ‌ترین شهرتی که وی در تبریز داشته مهارت در شکار بوده است.
  • گفته‌ها

    عین‌السلطنه در ماه مه۱۸۸۹، بیمارستان جدید را که اقبال‌السلطنه در تهران ساخته بود بازدید کرد. نظر او بر این بود که بیمارستان بسیار تمیز و مناسب است؛ اما به نظر می‌رسد که این بیمارستان، عملیاتی نماند.

بیشتر