۷۰ درصد زمین‌های کشاورزی شهرستان‌های خوی و چایپاره زیرکشت تخمه‌های آفتابگردان و کدو قرار دارند و بیش از ۳ هزار نفر از کشاورزان این منطقه از طریق کشت، تولید و فروش تخمه‌های آفتابگردان و کدو امرار معاش می‌کنند.وجود بزرگ‌ترین میدان خشکبار به‌خصوص تخمه‌های آجیلی و تنها بازار بورس محصولات دانه‌های آفتابگردان و کدو آجیلی کشور در خوی گویای نقش مهم و سهم بالای این شهرستان در تولید این محصول است که بی‌توجهی به آن اقتصاد منطقه را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.در سال‌های اخیر به‌ویژه سه سال گذشته به‌دلیل واردات بی‌رویه تخمه از کشورهایی همچون چین و کانادا، کشاورزان خویی در مرز ورشکستگی قرار گرفته‌اند به طوری که در برخی از برهه‌های زمانی تعطیلی میدان خشکبار و تجمع کشاورزان نیز دردی را دوا نکرده و همچنان واردات بی‌رویه ادامه دارد.

تولید ۴۰ درصد تخمه‌های آجیلی

مدیر جهاد کشاورزی خوی با بیان اینکه این شهرستان قطب تولید تخمه‌های آفتابگردان و کدوی آجیلی است، افزود: این شهرستان با تولید ۴۰درصد تخمه‌های آجیلی آفتابگردان و کدو قطب اول تولید این محصولات در کشور و استان به‌شمار می‌رود.مهران زینالزاده با بیان اینکه سالانه ۲۵ هزار تن از اراضی این منطقه تخمه آفتابگردان تولید می‌شود، افزود: امسال درسطح ۲۳ هزار هکتار از مزارع خوی دو محصول آفتابگردان و کدو آجیلی کشت شده است که از این مقدار بیش از ۱۳ هزار هکتار تخمه آفتابگردان آجیلی و ۱۰ هزار هکتار کدوی آجیلی است.

وی ادامه داد: این میزان سطح زیرکشت به علت پایین بودن قیمت این محصولات در سال گذشته به واسطه واردات بی‌رویه خارج از کشور بیش از ۲۵ درصد کاهش داشته است.زینالزاده با بیان اینکه نمونه‌های تخم آفتابگردان که در این منطقه تولید می‌شود روغنی و آجیلی است که تخم آفتابگردان آجیلی شامل پسته‌ای، قلمی، بادامی، دور سفید و ارقام آفتابگردان روغنی شامل لاکومکا، هایسون و ارقام هیبرید است، افزود: پیش‌بینی می‌شود امسال بیش از ۳۰ هزار تن محصول از مزارع تخمه‌های آجیلی آفتابگردان و کدو برداشت شود. وی شمشیری، پسته‌ای، دور سفید و بادامی را از ارقام کشت شده آفتابگردان و کدو امسال در خوی اعلام و اضافه کرد: در خوی بیش از ۱۵ هزار خانوار با کشت این محصولات امرار معاش می‌کنند.

فعالیت بورس آفتابگردان و کدو در خوی

مدیرجهاد کشاورزی خوی با بیان اینکه اکنون تنها بازار بورس محصولات دانه‌های آفتابگردان و کدو آجیلی در کشور دراین شهرستان فعال است، اظهار کرد: این بازار بورس با ۳۰۰ غرفه و ۱۰۰ واحد فرآوری وب‌وجاری با اشتغال‌زایی برای ۳ هزار نفر به صورت مستقیم در شهرستان خوی فعال است.زینالزاده درباره واردات تخمه‌های آجیلی چینی و ضرر و زیان کشاورزان خوی افزود: در سال‌های اخیر واردات تخمه‌های آفتابگردان چینی فروش محصولات شهرستان خوی را با مشکل مواجه کرده است، بازنگری در تعرفه واردات این محصولات و تفکیک آنها از دانه‌های روغنی آفتابگردان و کدو ضروری به نظر می‌رسد.مدیرجهادکشاورزی خوی با بیان اینکه معیشت بخش زیادی از مردم شهرستان خوی به تولید و فروش تخمه‌های آجیلی وابسته است، اعلام کرد: واردات بی‌رویه تخمه‌های آجیلی که کیفیت پایین‌تری نسبت به تخمه‌های آجیلی شهرستان خوی دارند به‌زودی موجب کاهش اراضی زیرکشت آن در خوی می‌شود و زمینه مهاجرت روستاییان را فراهم می‌کند.

واردات کمر کشاورزان را شکست

نماینده خوی و چایپاره در مجلس شورای اسلامی نیز درباره آخرین وضعیت بازار تخمه‌های آجیلی در خوی با بیان اینکه در این شهرستان بیش از ۱۵ هزار خانوار با کاشت محصولات تخمه آفتابگردان و کدوی آجیلی امرار معاش می‌کنند، افزود: متاسفانه در چند سال اخیر واردات تخمه‌های چینی و کانادایی کمر تاجران و کشاورزان خوی را شکسته است.

تقی کبیری از تفکیک تعرفه واردات تخمه‌های آجیلی کدو و آفتابگردان با روغنی خبر داد و اضافه کرد: هیات دولت با تفکیک گونه‌های آجیلی و روغنی در محصول کدو میزان تعرفه وارداتی را ۴۰ درصد افزایش دادند.وی با بیان اینکه با افزایش این تعرفه‌ها به‌شدت از واردات این محصول به کشور جلوگیری و امکان صادرات محصول کدوی آجیلی به خارج از کشور فراهم می‌شود، افزود: به‌زودی تعرفه جدید وارداتی آن‌که قطعا افزایش چند برابری خواهد داشت ابلاغ خواهد شد.کبیری با بیان اینکه میدان تخمه خوی جزو اولین میدان‌های تخمه ایران است، گفت: اکنون کشاورزان خوی به‌دلیل واردات تخمه آفتابگردان و تخمه‌های آجیلی در مرز ورشکستگی قرار دارند و باید چاره‌اندیشی اساسی شود.بر اساس این گزارش، با توجه به اینکه اقتصاد آذربایجان غربی برپایه کشاورزی است و معیشت بخش زیادی از مردم استان از این راه تامین می‌شود، واردات بی‌رویه تخمه آفتابگردان و کدوی آجیلی اقتصاد این منطقه را تحت‌الشعاع قرار داده است.