آگاه - صفحه سرویس - موبایل

محدودیت‌های اقتصادی چه اثری بر فساد اقتصادی می‌گذارند؟

تحریم‌های اقتصادی در کشورهای دارای فساد سیاسی گسترده به‌جای تامین اهداف سیاسی، زمینه تقویت شبکه‌های رانت‌جویانه، گسترش سرمایه‌داری رفاقتی و افزایش خشونت‌های داخلی را فراهم می‌کند. یافته‌های یک پژوهش حاکی از آن است که تحریم‌ها با مختل کردن مسیرهای عادی تجارت و مبادلات مالی، فرصت‌های تازه‌ای برای…

ارزش حقیقی تراکنش‌های خرد در مهر ۱۴۰۵ نسبت به شهریور حدود ۱۱ درصد کاهش یافت

ارزش حقیقی تراکنش‌های شبکه شاپرک در مهرماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل ۱۱.۲درصد کاهش یافت و از حدود ۶۰۴همت در شهریور به حدود ۵۳۷همت رسید. بر اساس بررسی «دنیای‌اقتصاد» از آمار شاپرک، تعداد تراکنش‌ها نیز با ۳.۱درصد کاهش، از ۴‌میلیارد و ۸۷۲‌میلیون فقره به ۴‌میلیارد و ۷۲۱‌میلیون فقره رسید. به بیان دیگر، نسبت…

اخبار آرشیو روزنامه

  • شنبه، ۲۳ آبان ۱۴۰۵

  • `پراکندگی ساختار تصمیم‌گیری و ضعف ضمانت اجرایی مصوبات، اثربخشی نهادهای رفع موانع را محدود کرده است

    روزنامه شماره ۶۷۰۷

    ماموریت‌های بی‌حاصل تسهیل تولید

    تعدد نهادهای متولی رفع موانع تولید، بدون تقسیم کار روشن و ضمانت اجرای مصوبات، نتوانسته است مشکلات بنگاه‌های اقتصادی را برطرف کند. همپوشانی وظایف، طولانی بودن فرآیندهای اداری و مقاومت دستگاه‌های اجرایی در برابر اصلاح رویه‌ها، اثربخشی این مجموعه‌ها را محدود کرده است. در همین حال، تولیدکنندگان همچنان با انبوهی از مقررات متغیر، تصمیم‌های بخشی و محدودیت‌های اداری مواجهند. بررسی‌ها نشان می‌دهد مساله محیط کسب‌وکار بیش‌از کمبود قوانین حمایتی، به ضعف اجرای مقررات موجود، مشارکت ناکافی بخش خصوصی و نبود ثبات در سیاستگذاری بازمی‌گردد.

  • محدودیت‌های اقتصادی چه اثری بر فساد اقتصادی می‌گذارند؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۷

    محیط رشد سرمایه‌داری رفاقتی

    تحریم‌های اقتصادی در کشورهای دارای فساد سیاسی گسترده به‌جای تامین اهداف سیاسی، زمینه تقویت شبکه‌های رانت‌جویانه، گسترش سرمایه‌داری رفاقتی و افزایش خشونت‌های داخلی را فراهم می‌کند. یافته‌های یک پژوهش حاکی از آن است که تحریم‌ها با مختل کردن مسیرهای عادی تجارت و مبادلات مالی، فرصت‌های تازه‌ای برای قاچاق، واسطه‌گری غیرشفاف و کسب رانت توسط گروه‌های نزدیک به قدرت ایجاد می‌کنند. بررسی ۱۲۲کشور در فاصله سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۰ نشان می‌دهد تحریم‌های تجاری در کشورهای دارای فساد سیاسی بالا، با افزایش معنادار تلفات ناشی از منازعات داخلی همراه بوده‌ است. همچنین، تضعیف طبقه متوسط و تشدید نابرابری اقتصادی می‌تواند زمینه بروز نارضایتی‌ها و تنش‌های اجتماعی را فراهم کند. این یافته‌ها حاصل پژوهشی از محمدرضا فرزانگان، اقتصاددان ایرانی، و محمد الکردی البراوی، پژوهشگر مصری، است که در «ژورنال اقتصاد سیاسی اروپا» منتشر شده است. پژوهشگران تاکید می‌کنند مهار فساد، شفافیت در توزیع منابع و توجه به کیفیت حکمرانی باید در طراحی و اجرای سیاست‌های تحریمی مورد توجه قرار گیرد.

  • دهقانی فیروزآبادی در گفت‌وگو با «اکوایران» تشریح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۷

    تقابل ایران و آمریکا در فاز فرسایش

    پیام ترامپ درباره انتقال تمرکز ونس از پرونده ایران به مسائل داخلی آمریکا و بی‌نیازی واشنگتن به توافق، نشانه‌هایی از تغییر اولویت واشنگتن را منعکس کرده است. در این چارچوب کاخ سفید به‌جای گره زدن پایان جنگ به یک توافق، محاصره دریایی را به محور فشار بر تهران تبدیل کرده است؛ راهبردی فرسایشی که پایداری و موفقیت آن محل تردید است. سیدجلال دهقانی‌فیروزآبادی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی و معاون شورای راهبردی روابط‌خارجی، در گفت‌وگو با «اکوایران»، سناریوهای پیش‌روی تهران و واشنگتن را بررسی کرده است.

  • «دنیای‌اقتصاد» نقشه‌حرارتی تنش آبی در ۲۲منطقه پایتخت را منتشر می‌کند؛ روایت مدیر تدوین طرح مجموعه شهری تهران از شکاف منابع و مصارف آب‌شرب

    روزنامه شماره ۶۷۰۷

    ۳ سناریوی آب تهران تا ۱۴۲۰

    حقایق وضعیت «تنش آبی» تهران و شهرهای اطراف آن، امکان «مهار بحران» تامین آب شرب صرفا با «مدل سنتی مدیریت آب» را یک سناریوی بعید معرفی می‌کند مگر آنکه ۳ضلع حکمرانی این حوزه در قالب ۱۵دستورکار فوری و پیشنهادی کارشناسان بخواهند شکاف رو به افزایش منابع و مصارف آب را کاهش دهند یا در بهترین حالت برطرف کنند.
  • پنجشنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۵

  • ارزش حقیقی تراکنش‌های خرد در مهر ۱۴۰۵ نسبت به شهریور حدود ۱۱ درصد کاهش یافت

    روزنامه شماره ۶۷۰۶

    ایست رشد تقاضا در مهر ماه

    ارزش حقیقی تراکنش‌های شبکه شاپرک در مهرماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل ۱۱.۲درصد کاهش یافت و از حدود ۶۰۴همت در شهریور به حدود ۵۳۷همت رسید. بر اساس بررسی «دنیای‌اقتصاد» از آمار شاپرک، تعداد تراکنش‌ها نیز با ۳.۱درصد کاهش، از ۴‌میلیارد و ۸۷۲‌میلیون فقره به ۴‌میلیارد و ۷۲۱‌میلیون فقره رسید. به بیان دیگر، نسبت به شهریورماه، حدود ۱۵۱‌میلیون تراکنش کمتر صورت گرفت. این افت پس از ثبت رکورد ۱۸ ماهه در شهریورماه اتفاق افتاد که بخشی از آن به تقاضای پیش از بازگشایی مدارس، جبران تقاضای به‌تعویق‌افتاده پس از جنگ و تسویه‌های پایان‌دوره مالی مربوط بود. آمار تراکنش‌های مهرماه نشان می‌دهد که رونق تقاضا در شهریور تا حدودی موقتی بود و نمی‌توان آن را نشانه پایدار تقاضا دانست. در شرایط تورمی، ارقام اسمی تصویری گمراه‌کننده از مصرف خانوار ارائه می‌دهند و نیاز است که روند حقیقی تراکنش‌ها و تعداد تراکنش‌ها مبنا قرار گیرد. 

  • چهار محور رشد صنعتی دهلی‌نو بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۶

    جایابی ایران در نقشه توسعه هند

    هند طی دهه‌های گذشته با عبور از برنامه‌ریزی متمرکز و اصلاحات اقتصادی، به یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان تبدیل شده است و اکنون در مسیر توسعه صنعتی قرار دارد. تجربه این کشور، از آزادسازی اقتصادی در سال۱۹۹۱ تا شکل‌گیری قطب‌های صنعتی در ایالت‌هایی مانند گجرات، درس‌هایی برای اقتصادهای در حال توسعه دارد. محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، با اشاره به ظرفیت‌های همکاری تهران و دهلی‌نو، معتقد است رشد اقتصادی هند فرصت مهمی برای ایران در حوزه انرژی، مواد اولیه و ترانزیت فراهم می‌کند؛ ظرفیتی که به‌دلیل تحریم‌ها و ضعف زیرساخت‌ها تاکنون محقق نشده است.

  • حضور پزشکیان در COP ۳۱؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۶

    محیط‌زیست در میانه بمباران

    دنیای‌اقتصاد: ترکیه از ۹ تا ۲۰ نوامبر میزبان یکی از مهم‌ترین رویدادهای بین‌المللی مرتبط با موضوع تغییر اقلیم است. سی‌ویکمین اجلاس اعضای کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییر اقلیم (COP۳۱) با حضور ۱۰۲مقام بلندپایه از ۹۵کشور جهان در شهر آنتالیا در حالی به طرح و بررسی موضوعاتی از قبیل انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از سوخت‌های فسیلی، امنیت انرژی و فناوری‌های پاک می‌پردازد که مساله بسته شدن تنگه هرمز و در پی آن بحران انرژی و جنگ در یک سال اخیر تبدیل به یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در جهان شده است.

  • اظهارات متناقض درباره مذاکره بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۶

    نه جنگ تمام‌عیار، نه صلح پایدار

    در شرایطی که میانجی‌گری قطر و فرصت دوهفته‌ای مذاکره، بار دیگر احتمال توافق را زنده کرده، نشانه‌های نظامی و مواضع متناقض مقام‌های آمریکایی از تداوم بن‌بست حکایت دارد. واشنگتن ظاهرا ترجیح می‌دهد به‌جای آغاز جنگی تمام‌عیار، محاصره دریایی و فشار اقتصادی را ادامه دهد؛ راهبردی که با شروط هفت‌گانه ایران و اختلاف بر سر تنگه هرمز و پرونده هسته‌ای روبه‌رو است. با این حال، تداوم این وضعیت هزینه‌های فزاینده‌ای برای اقتصاد جهانی دارد و پرسش اصلی این است که آیا ترامپ می‌تواند بدون توافق، جنگ را در وضعیت تعلیق نگه دارد؟ 
  • چهارشنبه، ۲۰ آبان ۱۴۰۵

  • روایت بانک مرکزی از تورم مهرماه چه بود؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۵

    پیش‌نیازهای فرود تورم

    بانک مرکزی نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه مهرماه را ۸۳.۵درصد و تورم ماهانه مهر را ۴.۶درصد اعلام کرد. مرکز آمار ایران تورم نقطه‌ای و ماهانه را به‌ترتیب ۸۸.۷ و ۴.۴درصد اعلام کرده بود. به روایت بانک مرکزی، برای پنجمین ماه متوالی و به روایت مرکز آمار، برای ششمین ماه متوالی است که تورم نقطه‌ای در کانال ۸۰درصد قرار گرفته است. بنابراین تورم در یک بزنگاه قرار دارد که اگر با اصلاحات اقتصادی و گشایش‌های سیاسی همراه باشد، می‌تواند کاهشی شود، در غیر این صورت شرایط برای کنترل تورم با ادامه محاصره اقتصادی مشکل خواهد شد. چشم‌انداز تورم تا پایان سال نیز تحت‌تاثیر شرایط سیاسی متغیر است. در سناریوی بدبینانه، تداوم تورم ماهانه متوسط ۷.۵درصدی سه‌ماه نخست یا محاصره اول، می‌تواند تورم نقطه‌ای اسفندماه را به ۱۰۳.۳درصد برساند. در سناریوی میانه، با استمرار تورم ماهانه ۴.۶درصدی مهرماه، این شاخص به ۸۲.۲درصد خواهد رسید. در سناریوی خوش‌بینانه نیز تداوم تورم ماهانه ۳.۷درصدی تابستان، تورم نقطه‌ای پایان سال را به ۷۶درصد کاهش می‌دهد.

  • با وجود عبور ذخایر سدها از میانگین ده‌ساله، تنش آبی و ناهمگونی بارش‌ها همچنان پابرجاست

    روزنامه شماره ۶۷۰۵

    دو چهره از وضعیت منابع آبی

    افزایش حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور نسبت به سال گذشته، از شروع بهتر سال آبی حکایت دارد؛ با این حال، تنش آبی همچنان پابرجاست. توزیع نامتوازن بارش‌ها، تفاوت ذخایر سدها در حوضه‌های آبریز و تداوم برداشت بالا، مانع از بهبود پایدار وضعیت منابع آب شده است. از سوی دیگر، بارندگی‌های پاییزی می‌توانند شرایط کشت محصولاتی مانند گندم و جو را تقویت کنند. در نهایت، تداوم این بهبود و تبدیل آن به فرصتی برای افزایش تولید، به مدیریت مصرف آب و انطباق الگوی کشت با ظرفیت منابع آبی کشور وابسته است.

  • در گفت‌وگو با کوروش احمدی دیپلمات پیشین آخرین تحولات پرونده ایران و آمریکا ارزیابی شد

    روزنامه شماره ۶۷۰۵

    نشانه‌های تازه از تغییر فضای دیپلماسی

    تلاش‌های دیپلماتیک دوحه برای کنترل تنش‌ها بین تهران و واشنگتن بسیار شدت گرفته است؛ شاهد این مساله نیز سفر شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر به واشنگتن و دیدار او با دونالد ترامپ و ونس است. بعد از این دیدار، رئیس‌جمهور آمریکا با انتشار پیامی در تروث‌سوشال از بعید بودن استفاده از گزینه نظامی سخن گفت. کوروش احمدی، دیپلمات پیشین، در گفت‌وگو با روزنامه «دنیای اقتصاد» با اشاره به تقویت جریان مخالف جنگ در دولت ترامپ، مخالفت افکار عمومی آمریکا، هزینه‌های سیاسی شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای و مخالفت کشورهای منطقه با ازسرگیری درگیری‌ها، تاکید کرد که احتمال بازگشت به جنگ در کوتاه‌مدت پایین است. به گفته احمدی، واشنگتن در شرایط فعلی ترجیح می‌دهد به‌جای تکرار گزینه نظامی، محاصره دریایی و فشار اقتصادی علیه ایران را در کنار مسیر دیپلماسی دنبال کند.

  • ورود پول به بورس رکورد شکست؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۵

    مسیر صعود ۱۲۵ درصدی

    در معاملات دیروز، سرمایه‌گذاران حقیقی حدود ۱۲همت پول وارد گردونه معاملات سهام کردند که رکورد تاریخ معاملات بازار سهام محسوب می‌شود. همچنین بررسی روند شاخص کل در سال جاری نشان می‌دهد که بازار سه دوره صعودی و سه دوره نزولی را تجربه کرده است و اکنون بازار در موج چهارم صعودی خود قرار دارد. پس از اصلاح در موج‌های نزولی، بلافاصله خریداران وارد بازار شده و قیمت‌ها را به سمت بالا هدایت کرده‌اند. حضور خریداران در کف‌ها و وضعیت متغیرهای بنیادی بازار گویای این نکته است که بازار سهام امسال با سال۹۹ تفاوت‌های بنیادینی دارد.
  • سه‌شنبه، ۱۹ آبان ۱۴۰۵

  • «دنیای‌اقتصاد» اثر دو جنگ بر روند تولید کشوری مسکن را بررسی می‌کند؛ ۵ فصل رشد منفی تیراژ

    روزنامه شماره ۶۷۰۴

    عصر زمستانی ساخت‌وساز

     سال گذشته به اضافه بهار امسال را می‌توان «عصر زمستانی ساخت‌وساز» توصیف کرد؛ از این بابت که هم تیراژ تولید رشدهای منفی پی‌درپی داشته و هم حجم سرمایه‌گذاری ریالی در این بازار طی یک‌سال۱۴۰۴ با رشد واقعی منفی ۲۹ درصدی روبه‌رو شد. تعداد واحدهای مسکونی در پروانه‌های ساختمانی صادرشده در سال گذشته به کمتر از ۴۰۰هزار واحد رسید. دست‌کم چهار عامل سیاسی و اقتصادی مسبب وضع موجود است. سازنده‌ها در این شرایط ۴ روش را برای بقا در بازار انتخاب کرده‌اند. از جمله کاهش سرمایه‌گذاری جدید و تحویل واحدها بدون تکمیل آنها.

  • «دنیای اقتصاد» در گفت‌وگو با دانشجویان، ریشه‌های ناآرامی را در قلب اروپا بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۷۰۴

    اقتصاد، فرانسوی‌ها را به خیابان آورد

    فرانسه در هفته‌های اخیر با موجی از اعتراضات و ناآرامی‌ها روبه‌رو شده است؛ موجی که از اعتراض دانش‌آموزان به وضعیت مدارس آغاز شد و به‌تدریج با نارضایتی‌های گسترده‌تر درباره هزینه‌های زندگی، بودجه عمومی و کیفیت خدمات دولتی پیوند خورد. در جریان این اعتراضات، در کنار تجمع‌های مسالمت‌آمیز، مواردی از درگیری با پلیس، تخریب اموال عمومی و غارت نیز گزارش شده است. حال پرسش اصلی این است که ریشه این ناآرامی‌ها کجاست؟ چه عواملی به گسترش و تشدید آنها دامن زده‌اند؟ و مهم‌تر از همه، معترضان چه می‌خواهند؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، در این گزارش با شماری از دانشجویان فرانسوی درباره دلایل اعتراضات، مطالبات معترضان و چشم‌انداز پیش روی کشور گفت‌وگو کردیم. همچنین، با بررسی تحولات اقتصادی و تغییرات پیشنهادی در بودجه سال ۲۰۲۷ فرانسه، تلاش می‌کنیم تصویری روشن‌تر از زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی این ناآرامی‌ها ارائه دهیم.

  • با افزایش نرخ بهره بین بانکی عملیات بازار باز چه تغییری کرد؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۴

    بازارسازی پولی با نرخ جدید

    افزایش نرخ سود در بازار بین‌بانکی و رشد سهم سفارش‌های پذیرفته‌شده در عملیات بازار باز، از تغییر رویکرد بانک مرکزی در مدیریت نقدینگی حکایت دارد. پس از افزایش سقف کریدور نرخ سود، نرخ توافق بازخرید به ۳۲درصد رسید. به نظر می‌رسد که نرخ جدید، با نرخ‌های بالاتر تامین مالی در بازار بین‌بانکی نیز همخوانی دارد و مورد تایید بانک مرکزی قرار گرفته است. این تحول می‌تواند نشانه‌ای از تلاش سیاستگذار پولی برای واقعی‌تر کردن هزینه تامین مالی و شفاف‌تر شدن معاملات بین‌بانکی باشد.

  • تشدید اختلال در ترانزیت کشور، جریان حمل‌ونقل کالا را به سمت کریدورهای جایگزین سوق می‌دهد

    روزنامه شماره ۶۷۰۴

    فرسایش مسیرهای تجاری ایران

    اجرای طرح «دروازه آهنین» و تلاش ایالات متحده برای محدودسازی مسیرهای تجاری، بار دیگر جایگاه ترانزیتی ایران را تهدید می‌کند. اگرچه انسداد کامل مرزهای کشور، با توجه به گستردگی جغرافیایی و وابستگی تجاری همسایگان به کالاهای ایرانی، دشوار به نظر می‌رسد، اما تشدید محدودیت‌های حمل‌ونقل و اختلال در فعالیت بنادر جنوبی می‌تواند هزینه جابه‌جایی کالا را افزایش دهد. همزمان، اختلال در مسیرهای ایران، تجار بین‌المللی را به استفاده از کریدورهای جایگزین سوق داده است؛ روندی که در صورت تداوم، سهم ایران را از بازار ترانزیت کاهش می‌دهد. دو عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» با اشاره به وابستگی برخی کشورهای منطقه به کالاهای ایرانی، از فعال‌سازی دیپلماسی اقتصادی خبر دادند. با این حال، حفظ جایگاه ترانزیتی ایران تنها به عبور از محدودیت‌های مقطعی وابسته نیست؛ ضعف زیرساخت‌ها، موانع گمرکی و هزینه‌های لجستیک نیز پیش‌تر مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت جغرافیایی کشور بوده‌اند.
  • دوشنبه، ۱۸ آبان ۱۴۰۵

  • جنگ چگونه نظم اقتصادی و امنیتی خاورمیانه را تغییر می‌دهد؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۳

    پایان معادله قدیمی نفت

    جنگ علیه ایران تنها معادلات امنیتی خاورمیانه را تغییر نداده، بلکه نشان داده است اقتصاد جهانی تا چه اندازه در برابر اختلال در مسیرهای انتقال انرژی آسیب‌پذیر است. وابستگی اعراب به نفت، حمایت نظامی آمریکا و تنگه هرمز، اکنون به سه نقطه آسیب‌پذیری راهبردی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، تنوع‌بخشی به اقتصاد، مسیرهای صادراتی و منابع تامین انرژی دیگر انتخابی بلندمدت نیست، بلکه ضرورتی امنیتی و نشان‌دهنده پایان معادله سنتی نفت در برابر امنیت است. همزمان، بحران انرژی می‌تواند گذار به انرژی‌های پاک را شتاب دهد؛ زیرا جنگ نشان داده اتکای بیش از حد به سوخت‌های فسیلی و مسیرهای انتقال پرخطر چه هزینه‌ای برای اقتصاد جهانی دارد. بااین‌حال، تناقض اصلی پابرجاست: افزایش قیمت نفت ممکن است دولت‌ها را به سرمایه‌گذاری بیشتر در تولید فسیلی سوق دهد؛ همان‌طور که می‌تواند انگیزه توسعه تجدیدپذیرها و برقی‌سازی را تقویت کند. بنابراین، بحران به‌تنهایی ضامن گذار سبز نیست؛ مساله تعیین‌کننده این است که آیا دولت‌ها این شوک را به فرصتی برای تغییر ساختار انرژی تبدیل می‌کنند؟

  • تکثیر «ممدانی» در کلان‌شهرهای آمریکا؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۳

     بهره‌برداری انتخاباتی از فشار مسکن

    پیروزی «زهران ممدانی» در کارزار شهرداری نیویورک، سرآغاز فصلی نو برای چپ‌گرایان آمریکا بود؛ موجی تحول‌خواه که اکنون با راه‌یابی دو چهره هم‌مسلک دیگر به ساختار مدیریتی دو کلان‌شهر اثرگذار، شتابی دوچندان گرفته است. «جینیز لوئیس‌جورج» در واشنگتن دی‌سی و «نیتیا رامان» در لس‌آنجلس با تکیه بر شعارهایی چون مهار هزینه‌های سرسام‌آور زندگی، تامین مسکن مقرون‌به‌صرفه و گسترش چتر رفاه عمومی، توانسته‌اند اعتماد شهروندان را جلب کنند و سکان مدیریت شهری را به دست گیرند.

  • محدودیت‌های جدید برای مخارج دستگاه‌های دولتی ابلاغ شد

    روزنامه شماره ۶۷۰۳

    اولویت‌های اقتصادی بودجه ۱۴۰۶

    بخشنامه بودجه سال۱۴۰۶ در شرایطی به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شده که دولت با محدودیت منابع مالی، تداوم تورم بالا و ضرورت بازسازی ظرفیت‌های آسیب‌دیده اقتصاد روبه‌رو است. در این چارچوب، «ثبات، تاب‌آوری و بازسازی» سه محور اصلی سیاست‌های مالی سال آینده معرفی شده‌اند؛ رویکردی که مهار تورم و جلوگیری از تامین مالی تورم‌زای کسری بودجه را در کنار حفظ تولید و اشتغال و حمایت هدفمند از خانوارها قرار می‌دهد. دولت همچنین بر صرفه‌جویی در هزینه‌های جاری، محدود کردن تعهدات جدید و استفاده از سرمایه بخش‌خصوصی برای پیشبرد پروژه‌ها تاکید کرده است. در حوزه دستمزد نیز افزایش متوسط ۳۵درصدی حقوق کارکنان با الگوی پلکانی معکوس پیش‌بینی شده است تا سهم بیشتری از افزایش حقوق به کارکنان کم‌درآمد برسد. با این حال، تحقق اهداف معیشتی این سیاست به مهار تورم و توان دولت در تامین پایدار منابع وابسته است؛ چالشی که توازن میان انضباط مالی و حفظ قدرت خرید را به مساله اصلی بودجه سال آینده تبدیل می‌کند. محمدقاسمی، معاون هماهنگی سازمان برنامه و بودجه، در گفت‌وگو با گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد»، با تشریح الزامات بودجه‌ریزی در شرایط جنگی، از ضرورت آمادگی برای سناریوی صفر شدن درآمدهای نفتی سخن گفت. به گفته او، جنگ همزمان منابع درآمدی دولت را کاهش داده و هزینه‌های آن را افزایش داده است؛ بنابراین، پرداخت حقوق کارکنان، مستمری بازنشستگان و تعهدات اوراق بدهی در اولویت قرار گرفته‌اند. این مقام مسوول همچنین تاکید کرد که دولت برای جلوگیری از تشدید تورم، از استقراض مستقیم از بانک مرکزی پرهیز کرده است. قاسمی اشاره کرد که دولت قصد دارد با کنترل هزینه‌ها، اصلاح ساختار دستگاه‌ها و هماهنگی سیاست‌های مالی، پولی، ارزی و انرژی، از انتقال فشارهای ناشی از محدودیت منابع به تولید و معیشت جلوگیری کند. با این حال، تحقق این اهداف به میزان پایبندی دستگاه‌های اجرایی به انضباط مالی و مهم‌تر از آن، موفقیت دولت در مهار تورم و تامین منابع پایدار بستگی دارد. 

  • کارت «تامین‌یار» با چالش‌های نقدشوندگی اوراق و پوشش ناقص نیاز بنگاه‌ها به سرمایه در گردش روبه‌روست

    روزنامه شماره ۶۷۰۳

    فاصله اعتبار تا نقدینگی

    گسترش ابزارهای تامین مالی زنجیره‌ای با راه‌اندازی کارت تامین‌یار تولید، با هدف تسهیل دسترسی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش دنبال می‌شود؛ با این حال، تخصیص اعتبار به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل نقدینگی تولیدکنندگان را برطرف کند. دشواری نقدشوندگی اوراق گام، محدودیت پذیرش آن از سوی دستگاه‌های دولتی، هزینه بالای تامین مالی و سخت‌گیری در اعتبارسنجی، از جمله موانع اثربخشی این ابزار است. کارشناسان معتقدند تا زمانی که امکان نقدکردن اوراق و دسترسی بنگاه‌ها به منابع اعتباری فراهم نشود، نمی‌توان از بهبود تامین مالی تولید سخن گفت.

  • مکران قطب جدید تجارت؛ دستیار رئیس‌جمهور در توسعه دریامحور مطرح کرد

    روزنامه شماره ۶۷۰۳

    نقشه ایجاد بنادر غول‌پیکر در مکران

    نشست «چالش‌های حکمرانی، تقنینی و اجرایی سیاست‌های توسعه دریامحور» با حضور علی عبدالعلی‌زاده، دستیار رئیس‌جمهور، در توسعه دریامحور به همت مجمع تشخیص مصلحت نظام برگزار شد. در این نشست، دستیار رئیس‌جمهور از نقشه ایجاد ۲بندر عظیم نفتی و کانتینری در مکران خبر داد و گفت: منطقه مکران ظرفیت‌های بسیار بزرگی دارد که هنوز به‌درستی شناخته نشدند. برای نمونه، در این منطقه می‌توان ۲بندر بسیار بزرگ ایجاد کرد. یکی با ظرفیت ۵۰۰ تا ۶۰۰‌میلیون تن برای فعالیت‌های نفت، گاز و پتروشیمی و دیگری در مجاورت اقیانوس هند با ظرفیت یک‌میلیارد تن برای حمل‌ونقل کانتینری.
  • یکشنبه، ۱۷ آبان ۱۴۰۵

  • هشتمین شماره «دورنمای بازارها» منتشر شد؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۲

    نگاه بازارها به شکست جمهوری‌خواهان

    هشتمین شماره «دورنمای بازارها» منتشر شد. این هفته‌نامه تخصصی بازارهای ایران و جهان که محصول همکاری «اکوایران» و «مرکز داده و تحلیل» گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» است، در شماره جدید خود به بررسی پیامدهای پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بر آینده جنگ ایران پرداخته است. در این شماره وضعیت ناترازی انرژی، چشم‌انداز کامودیتی‌ها و تحولات بازارهای جهانی نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. در بازار سرمایه، اثر نتایج انتخابات آمریکا بر بورس و چشم‌انداز صنایع مختلف بررسی شده است. نسخه فیزیکی این هفته‌نامه یکشنبه هر هفته به‌صورت ضمیمه روزنامه «دنیای‌اقتصاد» دردسترس خواهد بود.

  • «دنیای‌ اقتصاد» از بارش‌های سیل‌آسا در ۷ استان کشور گزارش می‌دهد

    روزنامه شماره ۶۷۰۲

    روز غافلگیری تهران

    شهروندان تهرانی روز ابتدایی هفته را با ترافیک کم‌سابقه‌ای آغاز کردند؛ اگرچه سازمان هواشناسی از روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ماه بارندگی شدیدی را برای شهرها و استان‌های مختلف کشور از جمله تهران از روز جمعه به مدت ۳روز پیش‌بینی کرده بود؛ اما مدیریت شهری تهران، نتوانست آماده به استقبال هفته بارانی پایتخت برود. استمرار بارندگی در تهران برای بیش از ۱۲ساعت متوالی باعث شد تا چهره پایتخت در روز ابتدایی هفته، آشفته‌تر از قبل باشد.

  • آیا طرح دو روزه به پیش‌نویس اولیه میان ایران و آمریکا منجر می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۲

    دو آزمون دشوار توافق

    تلاش‌های فشرده قطر برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن و گمانه‌زنی‌ها درباره تدوین پیش‌نویس اولیه توافق، امیدها به مهار تنش و جلوگیری از بازگشت جنگ را افزایش داده است. با این حال، همزمانی پیام‌های دیپلماتیک با تهدیدهای نظامی دو طرف نشان می‌دهد مسیر توافق همچنان شکننده است. حتی اگر طرح دو روزه به تفاهم اولیه منجر شود، پایداری تعهدات و تضمین عدم نقض توافق، از یک‌سو و حل‌وفصل پیچیده و زمان‌بر پرونده هسته‌ای، از سوی دیگر، دو آزمون دشوار پیش روی تهران و واشنگتن خواهند بود.

  • نرخ بازار بین‌بانکی با افزایش ۱۰ واحد درصدی به ۳۴ درصد رسید

    روزنامه شماره ۶۷۰۲

    خروج نرخ بهره از کما

    نرخ سود بازار بین‌بانکی پس از مدت‌ها از محدوده ۲۴درصد به حدود ۳۴درصد رسیده است. این تغییر می‌تواند نشانه پایان‌دوره‌ای از قیمت‌گذاری دستوری یکی از مهم‌ترین نرخ‌های اقتصاد ایران باشد. در سال‌هایی که تورم با شتاب افزایش یافت و در سطوح بالا ماندگار شد، ثابت ماندن نرخ بین‌بانکی به منفی‌تر شدن نرخ سود حقیقی منجر شد. نزدیک ماندن نرخ سود بین‌بانکی به سقف تعیین‌شده در سال‌های گذشته نیز نشانه‌ای از همین وضعیت بود. در چنین شرایطی، استقراض از این بازار هزینه اندکی داشت و همین مساله به افزایش تقاضای بانک‌ها برای منابع، رشد نقدینگی و تخصیص ناکارآمد اعتبار دامن زد. بنابراین، افزایش نرخ سود صرفا یک تغییر عددی نیست و می‌تواند به بازگشت کارآیی بازار بین‌بانکی کمک کند. با این حال، همان‌طور که پویا جبل‌عاملی، اقتصاددان، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» تشریح کرده است، رسیدن نرخ به ۳۴درصد به‌تنهایی برای مهار تورم کافی نیست. سیاستگذار باید نرخ سود را متناسب با تحولات تورم تنظیم کند و همزمان با کاهش انتظارات تورمی و تقویت اعتماد عمومی، مانع تداوم چرخه رشد نقدینگی و تورم شود.
  • شنبه، ۱۶ آبان ۱۴۰۵

  • گزارش «دنیای‌اقتصاد» از ۶علت سقوط واقعی تسهیلات خرید و ساخت خانه

    روزنامه شماره ۶۷۰۱

    قفل‌شدگی وام مسکن

    نظام تامین مالی مسکن در وضعیت قفل‌شدگی قرار گرفته است.  کارنامه وام‌دهی به حوزه‌های ساخت و خرید مسکن به ویژه خرید آپارتمان نوساز نشان می‌دهد، در ۷ماه گذشته از سال جاری رشد واقعی تسهیلات بین ۱۱ تا ۴۵ درصد کاهش پیدا کرده است. این عملکرد، سهم بخش مسکن و ساختمان از کل تسهیلات بانکی را از ۴درصد در سال گذشته به ۳.۲ درصد رسانده که اوضاع تامین را بدتر از پارسال توصیف می‌کند.  شرایط خریدار، سازنده و شبکه بانکی به گونه‌ای است که هر سه به ۶ علت امکان حرکت ندارند.

  • چگونه تحریم‌ها، نوسان قیمتی و کاهش تولید، وضعیت سرانه درآمد نفتی را کاهش داد

    روزنامه شماره ۶۷۰۱

    سهم ایرانی‌ها از دلارهای نفتی

    درآمدهای نفتی ایران در نیم قرن گذشته فراز و فرودهای چشم‌گیری داشته و دو قله تاریخی را تجربه کرده است. در سال ۱۳۵۳، ارزش واقعی صادرات نفت ایران به حدود ۱۳۶‌میلیارد دلار رسید. این رقم در سال ۱۳۹۰ به حدود ۱۶۴‌میلیارد دلار افزایش یافت و بالاترین سطح درآمد نفتی کشور در این دوره را رقم زد. با این حال، رشد جمعیت باعث شد درآمد نفتی سرانه در سال ۱۳۵۳ تقریبا دو برابر سال ۱۳۹۰ باشد. به‌طوری‌که سهم فرضی هر ایرانی از ارزش صادرات نفت در این دو سال به‌ترتیب حدود ۳۴۷ و ۱۷۵ دلار در ماه بود.

  • تورم نقطه ‌به‌نقطه صنعت در فصل دوم به بالاترین سطح از سال ۱۳۹۰ رسید

    روزنامه شماره ۶۷۰۱

    تابستان سوزان تولیدکنندگان

    تورم نقطه‌به‌نقطه تولیدکننده در تابستان۱۴۰۵ در بخش صنعت به حدود ۱۴۷درصد، معدن به ۱۰۸درصد و خودرو به ۱۱۱درصد رسیده است. رشد نرخ ارز، افزایش بهای انرژی و مواد اولیه و اختلال در زنجیره تامین، از عوامل اصلی این روند بوده‌اند. در سوی دیگر، ضعف تقاضا، امکان جبران کامل این افزایش هزینه‌ها از محل فروش را محدود کرده است. در بخش معدن، افزایش قیمت جهانی، محدودیت انرژی و اختلالات تجاری نیز به رشد هزینه‌ها دامن زده است. در صنعت خودرو، تورم تولیدکننده در مقایسه با تابستان سال گذشته بیش از سه‌برابر شده است. جهش قیمت نهاده‌ها، آسیب به زیرساخت صنایع بالادستی، رشد نرخ ارز و قیمت‌گذاری دستوری، هزینه تولید را افزایش داده و صرفه اقتصادی افزایش تیراژ را با تردید مواجه کرده است. کارشناسان معتقدند تداوم این شرایط می‌تواند ضمن محدود کردن توان تولید و سرمایه‌گذاری بنگاه‌ها، فشار بیشتری بر قیمت کالاها و قدرت خرید مصرف‌کنندگان وارد کند.

  • رضایی و پوتین درباره ایرانِ پس از جنگ چه گفتند؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۱

    گفت‌وگوهای دبیر شعام در کرملین

    سفر دبیر شعام به مسکو و دیدار سه‌ساعته با ولادیمیر پوتین، فراتر از یک رایزنی دوجانبه، حامل پیام‌هایی درباره آینده روابط تهران و مسکو و معادلات منطقه در دوران پساجنگ بود. انتقال پیام ویژه رهبر انقلاب، گفت‌وگو درباره ترتیبات امنیتی منطقه، طرح انتقال گاز روسیه به ایران و تسریع تکمیل کریدور شمال ـ جنوب، محورهای اصلی این ماموریت دیپلماتیک را تشکیل می‌داد؛ ماموریتی که در سایه تداوم تنش-مذاکره با آمریکا، می‌تواند بر چشم‌انداز همکاری‌های راهبردی دو کشور و همچنین نقش روسیه در هرگونه توافق احتمالی اثرگذار باشد.
  • پنجشنبه، ۱۴ آبان ۱۴۰۵

  • «دنیای‌اقتصاد» کارنامه درآمدهای مالیاتی را بررسی کرد؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۰

    مالیات ۷‌ ماهه در ترازوی تورم

    بررسی عملکرد درآمدهای مالیاتی در ۷ماه نخست سال۱۴۰۵ نشان می‌دهد که پس از کندی روند وصول مالیات در نیمه نخست سال، عملکرد مهرماه بهبود یافته است. نرخ تحقق درآمدهای مالیاتی که در پایان شهریورماه ۳۸.۲درصد بود، در پایان مهرماه به ۴۷درصد رسید. با این حال، این رقم همچنان با عملکرد مدت مشابه سال گذشته برابری می‌کند و از نرخ تحقق ۵۸درصدی سال۱۴۰۲ پایین‌تر است. همچنین، با فرض توزیع یکنواخت اهداف مالیاتی در طول سال، انتظار می‌رفت تا پایان مهرماه حدود ۵۸.۳درصد از درآمدهای پیش‌بینی‌شده محقق شده باشد. بررسی ارزش حقیقی درآمدهای مالیاتی نیز تصویر متفاوتی از عملکرد دولت ارائه می‌دهد. درآمدهای مالیاتی تعدیل‌شده بر اساس قیمت‌های سال۱۴۰۰، از ۱۸۳همت در سال۱۴۰۱ به ۲۲۳همت در سال۱۴۰۳ افزایش یافت؛ اما در سال۱۴۰۴ به ۲۱۲همت رسید. این رقم در هفت ماه نخست سال جاری نیز ۱۷۴همت بوده است. به این ترتیب، درآمد حقیقی مالیاتی نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۸درصد کاهش یافته است. این روند نشان می‌دهد که رشد اسمی وصولی‌ها نتوانسته قدرت خرید منابع مالیاتی دولت را حفظ کند. بهبود وصول مالیات‌ها در مهرماه عمدتا ناشی از پایان مهلت‌های تمدیدشده مالیاتی و تسویه بخشی از تعهدات معوق بنگاه‌ها بوده است. همزمانی این ماه با موعد پرداخت مالیات ارزش افزوده معاملات فصل تابستان نیز در افزایش درآمدها نقش داشته است. تمدید مهلت ارائه اظهارنامه‌ها، استمهال بدهی‌ها و بسته حمایتی بیش از ۱۸۰هزار‌میلیارد تومانی دولت نیز از جمله عواملی بودند که وصول بخشی از درآمدهای مالیاتی را به تعویق انداختند. کاهش درآمدهای حقیقی مالیاتی در شرایطی رخ داده که محدودیت صادرات نفت و افت درآمدهای ارزی، اهمیت منابع پایدار مالیاتی را برای تامین هزینه‌های دولت افزایش داده است. در این میان، برخی کارشناسان معتقدند کاهش درآمدهای حقیقی مالیاتی در شرایط جنگی و رکود اقتصادی قابل پیش‌بینی است؛ هرچند بهبود شرایط سیاسی و بازگشت فعالیت بنگاه‌ها به وضعیت عادی می‌تواند به تغییر این روند کمک کند.
تامین سرمایه لوتوس پارسیان
شبکه های اجتماعی دنیای اقتصاد
نرم افزار هلو
    لوتوس پارسیان - M