رضا رحمانی

افزایش صادرات معمولا نشانه‌ای مثبت از عملکرد اقتصادی تلقی می‌شود؛ اما برای ارزیابی اثر واقعی تجارت بر توسعه صنعتی، پرسش مهم‌تری باید مطرح کرد: آیا رشد تجارت به افزایش توان رقابتی تولید نیز منجر شده است؟ ممکن است صادرات افزایش یابد، بی‌آنکه بهره‌وری بنگاه‌ها بهبود پیدا کند، تامین‌کنندگان داخلی توسعه یابند یا تولیدکنندگان به فعالیت‌هایی با فناوری و ارزش افزوده بالاتر راه پیدا کنند. در چنین وضعیتی، آمار تجارت رشد کرده است، اما قابلیت‌های تولیدی اقتصاد الزاما متناسب با آن ارتقا نیافته‌اند.

کامیونی را تصور کنیم که از یک پایانه مرزی عبور می‌کند؛ تشریفات انجام می‌شود، بار به مسیر خود ادامه می‌دهد و ماموریت حمل‌ونقل در ظاهر به پایان می‌رسد. اما پرسش مهم‌تر این است: از این عبور، چه ارزشی در اقتصاد محلی باقی می‌ماند؟ آیا خدماتی در منطقه خریداری شده، کسب‌وکاری فعال شده، اشتغالی شکل گرفته یا پیوندی میان تجارت و تولید محلی برقرار شده است؟

روستاها تنها محل سکونت یک‌‌‌‌‌‌سوم جمعیت آذربایجان‌غربی نیستند، بلکه کانون‌های اصلی تولید، فرهنگ و هویت این سرزمین به‌شمار می‌روند، از این‌رو هر برنامه‌‌‌‌‌‌ای برای پیشرفت استان، باید از مسیر توسعه پایدار و همه‌‌‌‌‌‌جانبه روستاها بگذرد. دولت با این نگرش، یک مدل یکپارچه را به اجرا گذاشته که هدف آن فراتر از ساخت‌‌‌‌‌‌وساز است؛ هدف، خلق اکوسیستمی است که در آن هر روستایی به آینده‌‌‌‌‌‌ای روشن، امن و شکوفا امیدوار باشد.