مس؛ فلز استراتژیک قرن ۲۱ و نبض اقتصاد جهانی
امروز مس بهعنوان «فلز استراتژیک قرن ۲۱» شناخته میشود؛ عنصری حیاتی در توسعه شبکههای انتقال برق، نیروگاههای تجدیدپذیر، خودروهای برقی، زیرساختهای دیجیتال و سامانههای ذخیره انرژی. از همین رو، تحولات قیمتی آن دیگر صرفاً تابع چرخههای سنتی رونق و رکود صنعتی نیست، بلکه بهطور مستقیم به شتاب سرمایهگذاری جهانی در انرژیهای پاک و توسعه زیرساختهای هوشمند وابسته است.
جهش چشمگیر قیمت در سال گذشته
بازار جهانی مس طی یک سال اخیر صحنه رشد قابلتوجهی بوده است. قیمت قراردادهای نقدی و سهماهه در بورس فلزات لندن در برهههایی از مرز تاریخی ۱۱ هزار دلار در هر تن فراتر رفت؛ سطحی که بهخوبی نشان میدهد بازار از فاز «اصلاح پساکرونا» عبور کرده و وارد دورهای از صعود میانمدت تا بلندمدت شده است. این جهش، سیگنالی روشن از تغییر پارادایم در بازار کالایی مس است.
اعداد چه میگویند؟
دادههای نهادهای بینالمللی حاکی از آن است که مصرف جهانی مس در سال ۲۰۲۴ از مرز ۲۶ میلیون تن عبور کرده و پیشبینی میشود تا انتهای سال ۲۰۲۶ به بیش از ۲۸ میلیون تن برسد. در مقابل، عرضه جهانی مس رشدی کمتر از ۲ درصد در سال دارد؛ در حالی که تنها بخش انرژیهای پاک با نرخ رشدی بالاتر از ۵ درصد در حال توسعه است. موجودی انبارهای بورس فلزات لندن طی ماههای اخیر نیز در پایینترین سطح چند سال گذشته قرار داشته است—ترکیبی که بازار را وارد فاز «کسری ساختاری» کرده و کف قیمتی جدیدی برای این فلز پایه پدید آورده است.
نشانگر ضربان اقتصاد جهانی:
لقب «دکتر مس» بیدلیل نیست. رفتار قیمتی این فلز اغلب بازتابی از وضعیت سلامت اقتصاد جهانی است. رشد تقاضای مس بهطور معمول با رونق تولید صنعتی و توسعه زیرساختها همراه است و افت آن هشدار رکود محسوب میشود. بنابراین افزایش اخیر قیمتها را میتوان نشانهای از تداوم سرمایهگذاری در حوزه انرژی، زیرساخت و فناوریهای نو دانست؛ حتی در شرایطی که برخی اقتصادهای بزرگ با نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی روبهرو هستند.
دو پیشران صعود: محدودیت عرضه و جهش تقاضا
در جبهه عرضه، صنعت معدنکاری با چالشهای ساختاری جدی مواجه است. کاهش عیار معادن، افزایش هزینههای استخراج، تشدید مقررات زیستمحیطی و تأخیر در بهرهبرداری پروژههای جدید، رشد تولید را محدود کرده است. تولیدکنندگان اصلی مانند شیلی و پرو بارها با اختلالهای عملیاتی و کاهش نرخ بهرهوری روبهرو شدهاند، امری که کمبود عرضهای پایدار اما مزمن ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، در سمت تقاضا، گذار جهانی به انرژی پاک و برقرسانی گسترده، موتور محرک اصلی بازار است. خودروهای برقی بهطور متوسط چندین برابر خودروهای احتراق داخلی مس مصرف میکنند و توسعه نیروگاههای بادی و خورشیدی، شبکههای برق هوشمند و مراکز داده، نیاز به این فلز را چند برابر کرده است. همزمان، هند و اقتصادهای نوظهور جنوبشرقی آسیا با اجرای پروژههای کلان عمرانی در حال تبدیلشدن به قطبهای جدید مصرف هستند و بخشی از وابستگی بازار به چین را کاهش دادهاند.
نقش چین و پویایی فصلی بازار:
چین همچنان بزرگترین مصرفکننده مس در جهان است و نوسانات فصلی تقاضای این کشور(بهویژه با نزدیک شدن به سال نو چینی)تأثیر قابلتوجهی بر قیمتها دارد. معمولاً پیش از تعطیلات سال نو، فعالیتهای صنعتی کاهش مییابد و بازار وارد فاز احتیاطی میشود، اما در شرایط فعلی که موجودی انبارها در سطوح پایینی قرار دارد، هرگونه بازگشت تقاضا پس از تعطیلات میتواند موج تازهای از رشد قیمتها را رقم بزند. سناریوی محتمل، ثبات نسبی تا پیش از سال نو و تداوم روند صعودی در ماههای بعد است.
چشمانداز قیمت طی سال ۲۰۲۶ میلادی:
صعودی اما پرنوسان - جمعبندی تحلیل بانکهای سرمایهگذاری و مؤسسات تخصصی نشان میدهد که بازار در مسیر تثبیت قیمتها در سطوح بالاتر از میانگین تاریخی قرار دارد. محدوده ۱۱ تا ۱۲ هزار دلار در هر تن بهعنوان دامنه تعادلی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ارزیابی میشود و در سناریوهای خوشبینانه، رسیدن به سطح ۱۳ تا ۱۵ هزار دلار نیز دور از انتظار نیست. با این حال، مسیر پیشرو خالی از ریسک نخواهد بود. رکود جهانی، سیاستهای پولی انقباضی یا افزایش ناگهانی عرضه معدنی میتواند موجهای اصلاحی کوتاهمدت ایجاد کند؛ در حالی که اختلال در عرضه، تسهیلات مالی دولتها و شتاب در گذار انرژی همچنان پتانسیل صعودی را زنده نگه میدارد.
نویسنده: امید عطرفروش - متخصص تجارت بینالمللی فلزات غیرآهنی
ارسال نظر