راز تفاوت ارزش استقلال و پرسپولیس
دلایل اختلاف ۴۳۰میلیاردی سرخابیها بررسی شد
دنیای‌اقتصاد - لیلا لامعی : بعد از مدتها سرانجام صورتهای مالی پرسپولیس و استقلال در آستانه درج نماد سرخابیها در فرابورس منتشر شد تا گام نخست برای واگذاری این دو باشگاه برداشته شود و برخی از ابهامات مربوط به اختلاف ۴۳۰میلیارد تومانی ارزشگذاری آنها تا حدودی مرتفع شود. این گزارش‌های مالی نشان داد در مقابل سود خالص ۱۴میلیارد تومانی پرسپولیس، استقلال بیش از ۱۲میلیارد تومان زیان شناسایی کرده است.
بعد از مدتها بالاخره استارت واگذاری سهام دو باشگاه پرطرفدار ایران یعنی پرسپولیس و استقلال در بازار سرمایه (بازار پایه فرابورس) زده شد. از حدود یک‌دهه گذشته، قرار بر این بوده که این دو باشگاه خصوصی شوند؛ اما هر بار به دلایلی این واگذاری به تعویق افتاده بود. اکنون با وجود حرف و حدیث‌‌‌های فراوان به نظر می‌رسد عزم دولت برای عرضه سهام سرخابیها در بازار سرمایه جدی است و قرار بر این است که امروز (یکشنبه اول اسفند) نماد این دو باشگاه در فرابورس درج شود. بر اساس اطلاع‌‌‌رسانی‌‌‌های سازمان خصوصی‌‌‌سازی، نحوه عرضه سهام این دو باشگاه در مرحله نخست از طریق مشارکت مردم در افزایش سرمایه این دو باشگاه و از محل صرف سهام خواهد بود. این عرضه توجه بسیاری از اهالی بازار سهام، به‌ویژه طرفداران دو تیم را به خود جلب کرده است، کما اینکه این دو باشگاه از لحاظ ساختار مالی و عملکردی در وضعیت چندان مطلوبی قرار ندارند؛ اما علاقه هواداران سرخابیها بسیاری را به سهامداری این دو باشگاه راغب کرده است. به هر حال پس از فراز و نشیب فراوان بالاخره روز گذشته صورتهای مالی دو باشگاه پرسپولیس و استقلال در معرض دید عموم قرار گرفت.
سازمان خصوصی‌‌‌سازی که وظیفه ارزشگذاری این دو باشگاه را بر عهده دارد، چندی پیش اعلام کرد که ارزش باشگاه پرسپولیس ۳هزار و ۲۰۰میلیارد تومان و ارزش باشگاه استقلال ۲هزار و ۸۰۰میلیارد تومان است. اختلاف ارزش ۴۳۰میلیارد تومانی باعث اعتراض برخی از هواداران استقلال به نحوه ارزشگذاری شد؛ ارزش‌‌‌گذاری‌‌‌ای که برای هواداران ابهامات بسیاری داشت.
در این میان، رئیس سازمان خصوصی‌‌‌سازی اعلام کرد که ۷۰درصد ارزش دو شرکت مربوط به برند تجاری‌‌‌شان است. او همچنین اعلام کرد که در ۶ماه آینده تا اواسط سال ۱۴۰۱ بلوک‌‌‌های مدیریتی دو باشگاه استقلال و پرسپولیس واگذار می‌شود. از طرفی اعلام شده است که روز دوشنبه، نماد دو باشگاه استقلال و پرسپولیس برای ورود به بازار سرمایه رسما در فرابورس ثبت خواهد شد. قرار است تا پایان اسفندماه سال‌جاری، مراحل پذیره‌‌‌نویسی ۱۰درصد عرضه اولیه سهام سرخابیها بین هواداران و پیشکسوتان این دو باشگاه انجام شود.
با این حال، انتشار صورتهای مالی دو باشگاه به بسیاری از سوالات پاسخ داد. روز گذشته صورتهای سال مالی منتهی به خرداد و تیر این دو باشگاه پس از بررسی کارشناسان از سوی بازرس و حسابرسان قانونی منتشر شد. فارغ از ابهامات ایجادشده برای حسابرس و بر اساس صورتهای مالی ارائه‌شده از سوی این دو باشگاه، به بررسی عملکرد این دو باشگاه می‌‌‌پردازیم. آنچه مشخص است، پرسپولیس در سال مالی جاری توانسته است به سود خالص بیش از ۱۴میلیارد تومانی دست یابد، این در حالی است که استقلال در این بازه زمانی زیان بیش از ۱۲میلیارد تومانی را شناسایی کرده است. همچنین قهرمانی متوالی پرسپولیسی‌‌‌ها در لیگ برتر و عملکرد مناسب این باشگاه در بازی‌‌‌های آسیایی در این تفاوت ارزشگذاری تاثیرگذار بوده است.
پرسپولیس در صورتهای مالی
باشگاه ورزشی پرسپولیس تهران در دی‌ماه ۱۳۴۲ بنیان گذاشته شد و در تاریخ سوم اسفندماه ۱۳۷۰ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران با نام موسسه فرهنگی و ورزشی پیروزی (پرسپولیس) به ثبت رسید و در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۳ به سهامی‌عام تبدیل شد. در تاریخ ۸ آذر ۱۳۹۱ مقرر شد نام «پرسپولیس» برای شرکت به‌عنوان نام اصلی ثبت شود و نام «پیروزی» همچنان برای شرکت محفوظ بماند.
بر اساس صورتهای سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۰، این شرکت با سرمایه ۷۰۱میلیارد تومانی حدود ۱۸۲میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که نسبت به دوره مالی سال ۹۹ حدود ۱۰۷درصد افزایش یافته است.
عمده درآمد شرکت از محل کنفدراسیون فوتبال آسیا به دلیل موفقیت در بازی‌‌‌های آسیایی و صعود به رده‌‌‌های بالاتر در این بازی‌‌‌ها در فصول ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ در مجموع ۴۷/ ۳میلیون دلار بوده است.
از طرفی بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی شرکت ۱۴۶میلیارد تومان درج شده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۳درصدی داشته است. عمده هزینه‌‌‌های شرکت در سرفصل بهای تمام‌شده عملیاتی به میزان ۳/ ۱۲۷میلیارد تومان به حق‌‌‌الزحمه‌‌‌های ورزشی (قرارداد بازیکنان و کادر ورزشی) تعلق دارد. این باشگاه در سال مالی مذکور به سود ناخالص حدود ۳۶میلیارد تومانی دست یافته است. این در حالی است که در دوره مشابه سال قبل شرکت زیان ناخالص ۵/ ۴۱میلیارد تومانی به بار آورده بود. از طرفی شرکت ۲/ ۱۴میلیارد تومان سود خالص محقق کرده است. در دوره مشابه سال قبل شرکت زیان خالص ۵۲میلیارد تومانی داشته است. مجموع دارایی‌‌‌های شرکت در دوره مالی مذکور ۲/ ۸۲۵میلیارد تومان ذکر شده است. مجموع بدهی‌‌‌های شرکت حدود ۳۲۰میلیارد تومان است که نسبت به بدهی‌‌‌های دوره مشابه سال قبل رشد ۹درصدی داشته است. از مجموع دارایی‌‌‌های پرسپولیس، ۷۰۰میلیارد تومان آن مربوط به دارایی‌‌‌های ثابت مشهود و ۱۱۳میلیارد تومان آن مربوط به دریافتنی‌‌‌های تجاری و سایر دریافتنی‌‌‌ها بوده است. این رقم نسبت به سال قبل رشد ۸۹۶درصدی داشته است. همچنین ارزش دفتری پرسپولیس ۵۱۰میلیارد تومان است.
استقلال در صورتهای مالی
باشگاه فوتبال استقلال ایران در چهارم مهر ۱۳۲۴ در تهران بنیان گذاشته شد. استقلال تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ابتدا «دوچرخه‌‌‌سواران» و سپس «تاج» نام داشت که پس از انقلاب در تاریخ ۸ دی‌ماه ۱۳۶۹ به نام موسسه فرهنگی و ورزشی استقلال در اداره ثبت شرکت‌ها ثبت شد. این شرکت در سال ۸۷ به سهامی‌عام تغییر یافت. البته حرف و حدیث‌‌‌های زیادی در خصوص وقف‌شدن باشگاه استقلال (تاج سابق) به مردم شنیده می‌شود که در صورت صحت می‌‌‌تواند این واگذاری (در ازای دریافت وجه) را زیر سوال ببرد.
به هر حال بر اساس صورتهای سال مالی منتهی به ۳۱تیر ۱۴۰۰، این شرکت با سرمایه ۴/ ۷۱۹میلیارد تومانی حدود ۶/ ۱۲۶میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که نسبت به دوره مالی سال ۹۹ حدود ۲۲۶درصد افزایش یافته است. عمده درآمد عملیاتی شرکت به مبلغ ۴/ ۹۴میلیارد تومان از محل تبلیغات بوده است. همچنین به دلیل صعود شرکت به مرحله دوم مسابقات جام باشگاه‌‌‌های آسیا مبلغ ۶۶۰هزار دلار از طرف کنفدراسیون آسیا به باشگاه پرداخت خواهد شد. ۱۹۵هزار دلار نیز بابت کمک هزینه اسکان به شرکت پرداخت خواهد شد که وصول آنها در جریان است. بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی استقلال نیز در سال مالی جاری ۱۳۰میلیارد تومان بوده است.
عمده هزینه‌‌‌های شرکت در بهای تمام‌شده عملیاتی نیز بابت قرارداد با بازیکنان بوده است. بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۴۸درصدی داشته است.
شرکت در سال مالی مذکور ۵/ ۳میلیارد تومان زیان ناخالص به بار آورده که نسبت به دوره مشابه قبل ۹۲درصد از میزان زیان شرکت کاسته شده است.
از طرفی شرکت ۲/ ۱۲میلیارد تومان زیان خالص داشته است. این در حالی است که زیان خالص شرکت در دوره مشابه سال قبل ۲/ ۵۱میلیارد تومان بوده که در سال مالی منتهی به ۱۴۰۰ از میزان آن کاسته شده است. میزان دارایی‌‌‌های شرکت ۵/ ۷۶۰میلیارد تومان است که حدود ۴۲۲میلیارد تومان افزایش داشته است. از طرفی میزان بدهی‌‌‌های شرکت حدود ۲۷۴میلیارد تومان است که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۷درصدی داشته است. نسبت خالص بدهی به حقوق مالکانه ۵۶درصد اعلام شده است.
مجموع دارایی‌‌‌های استقلال در سال مالی جاری ۵/ ۷۶۰میلیارد تومان ثبت شده که ۶/ ۷۱۷میلیارد تومان آن مربوط به دارایی‌‌‌های ثابت مشهود بوده است. مجموع دارایی‌‌‌های این باشگاه نسبت به سال مالی گذشته رشد ۱۲۴درصدی را نشان می‌دهد. همچنین ارزش دفتری استقلال ۴۸۷میلیارد تومان است.
