فصل تازه سیاست در ژاپن

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد - امین مکرمی: پیروزی خیره‌کننده حزب لیبرال‌دموکرات ژاپن در انتخابات زودهنگام مجلس سفلی، نقطه عطفی در سیاست این کشور به شمار می‌رود؛ انتخاباتی که نه‌تنها جایگاه نخست‌وزیر، تاکایچی سانائه، را تثبیت کرد بلکه به بازگشت بی‌چون‌وچرای این حزب به هژمونی سیاسی انجامید.

کسب اکثریت دو‌سومی در مجلس سفلی، آن هم بدون اتکای حیاتی به شریک ائتلافی، به تاکایچی اختیاراتی می‌دهد که در دهه‌های اخیر کمتر نخست‌وزیری در ژاپن از آن برخوردار بوده است.

این نتیجه بیش از آنکه محصول محبوبیت حزب باشد، بازتاب «سرمایه شخصی» نخست‌وزیر است. تاکایچی، که نخستین زن در این مقام محسوب می‌شود، توانست تصویر تازه‌ای از رهبری سیاسی ارائه دهد؛ تصویری که با سبک ساده، پیشینه طبقه متوسط و حضور فعال در فضای عمومی و دیجیتال تقویت شد. در مقابل، اپوزیسیون میانه‌رو که از ائتلافی شتاب‌زده و ناهمگون شکل گرفته بود، نتوانست پیام منسجمی به رأی‌دهندگان منتقل کند و عملاً میدان را واگذار کرد.

از منظر ساختاری، این انتخابات پایان دوره‌ای از تزلزل سیاسی برای حزب حاکم است. لیبرال‌دموکرات‌ها که پس از رسوایی‌های پی‌درپی و از دست دادن اکثریت‌ها در سال‌های اخیر به دولتی شکننده رسیده بودند، اکنون دوباره دست بالا را دارند.

این بازگشت، نه فقط نتیجه ضعف رقبا، بلکه نشانه‌ای از تمایل جامعه ژاپن به ثبات در دورانی پرآشوب در سطح بین‌المللی است؛ دورانی که نگرانی‌های امنیتی و ژئوپلیتیک بیش از پیش بر رفتار رأی‌دهندگان سایه انداخته است.

از منظر اکونومیست، این پیروزی می‌تواند سیاست ژاپن را برای سال‌ها تحت تاثیر قرار دهد؛ زیرا با اکثریت قاطع مجلس سفلی، دولت قادر است بر مقاومت مجلس اعلا غلبه کرده و فرآیند قانون‌گذاری را عملا در کنترل خود بگیرد. چنین وضعیتی فضای مانور تاکایچی را به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد و رقابت‌های درون‌حزبی را نیز به حاشیه می‌راند.

در حوزه اقتصاد، نخست‌وزیر وعده «سیاست مالی فعال اما مسؤولانه» را داده است. کاهش موقت مالیات مصرف برای اقلام غذایی و افزایش سرمایه‌گذاری‌های صنعتی، در کوتاه‌مدت برای رأی‌دهندگان جذاب است و می‌تواند به تحریک تقاضا کمک کند. با این حال، این رویکرد برای بازار اوراق قرضه پیام‌های دوگانه دارد و نگرانی از افزایش بدهی عمومی را تشدید می‌کند؛ دغدغه‌ای که می‌تواند واکنش سرمایه‌گذاران را برانگیزد.

در بعد امنیتی، تاکایچی به‌صراحت بر تقویت توان دفاعی تاکید دارد؛ از تسهیل صادرات تسلیحاتی گرفته تا ایجاد نهادهای اطلاعاتی جدید. این جهت‌گیری با تحولات محیط امنیتی شرق آسیا همخوان است، اما احتمالا تنش‌ها با چین را نیز تشدید خواهد کرد. از این‌رو، تثبیت قدرت در داخل لزوما به هموار شدن مسیر ژاپن در عرصه خارجی نمی‌انجامد.

انتخابات اخیر ژاپن بیش از آن‌که صرفا یک پیروزی انتخاباتی باشد، آغاز فصلی تازه است؛ فصلی که در آن قدرت سیاسی متمرکزتر شده، اما همزمان ریسک‌های اقتصادی و ژئوپلیتیک نیز برجسته‌تر از گذشته خودنمایی می‌کنند.