گزارش «دنیای اقتصاد» از آخر هفته نوجوانان در غیاب شبکههای اجتماعی ماجرای شکاف بین بازیهای دهه ۶۰ و سبک زندگی دهه ۱۴۰۰
بازگشت «منچ» به خانهها؟
باران ۱۵ ساله است، تا پیش از قطعی اینترنت بازیهای ویدئویی و کنسول بازی داشت و با آنها سرگرم بود. او به «دنیای اقتصاد» میگوید: از زمانی که اینترنت قطع شده، بسیاری از بازیهای من هم از کار افتاده و به جای آن به بازیهای فیزیکی و فکری روی آوردهام. به گفته این نوجوان این بازیها ممکن است صمیمیت به همراه داشته باشند اما نمیتوانند جایگزین بازیهای اینترنتی باشند. او اضافه میکند: اینکه دور هم جمع میشویم و بازی میکنیم خوب است، اما هر روز امکان جمع شدن و میهمانی وجود ندارد. بازیهای آنلاین با یک گوشی ساده امکانپذیراست و با آنها میتوانیم با دوستانم بدون نیاز به حضور در یک محل خاص بازی کنیم. اما در شرایط قطعی اینترنت ناچارم بازیهای فکری تک نفره را در خانه انجام دهم که برایم چندان جذاب نیست. مشکل برقراری ارتباط با دوستان از دیگر مشکلاتی است که باران این روزها با قطعی اینترنت دارد.
او میگوید: عادت داشتیم در شبکههای اجتماعی با هم در ارتباط باشیم و از حال هم باخبر میشدیم. این روزها تنها راه ارتباطی ما تماسهای تلفنی است که آن هم گاهی دچار اختلال میشود. این نوجوان از لحاظ آموزشی هم دچار مشکلات جدی شده است، تدریس برخط نمیتواند جای رفتن به مدرسه را بگیرد، از سوی دیگر کلاسهای آنلاین مانند زبان انگلیسی و... هم تعطیل شدهاند. او میگوید: این روزها گاهی کتاب میخوانم و بازیهای فکری انجام میدهم. امکان درس خواندن برایم چندان مهیا نیست و کلاسهای مدرسه هم نصفه و نیمه تشکیل شدند. گاهی میهمانی میرویم و با بقیه منچ و کارت بازی میکنیم. به گفته باران در شرایطی که اغلب خانوادهها تک فرزند هستند، قطع ارتباط با همسالان فشار روانی زیادی به آنها وارد میکند. او میگوید: ناچارم در خانه به تنهایی خودم را سرگرم کنم، در گذشته خانوادهها چند فرزند داشتند و دسترسی به اینترنت نبود، اما مگر چند بار میتوانم تنهایی با خودم بازی فکری کنم.
در خانه میمانیم
کسرا هم مانند باران یکسری بازی ویدئویی داشت و کنسول بازی میکرد. او به «دنیای اقتصاد» میگوید: این بازی به دو شیوه آفلاین و آنلاین انجام میشود. در سبک آنلاین شما میتوانید با افرادی از سایر کشورها یا شهرها بازی کنید و در شیوه آفلاین با هوش مصنوعی بازی را انجام میدهید. من دو مدل آنلاین و آفلاین را روی تلفن همراهم داشتم که در حال حاضر بخش آنلاین آن از کار افتاده است.
این نوجوان ۱۶ ساله این روزها گاهی کتاب میخواند، گاهی به درسهایش میرسد و در مواردی هم بازیهای آفلاین انجام میدهد. او اضافه میکند: امیدوارم اینترنت به زودی وصل شود. با اتصال به اینترنت آیا حاضری که بخشی از روال کنونی را حفظ کنی؟ این نوجوان میگوید: سعی میکنم بخشی از زمانم را در اینترنت بگذرانم و بخش دیگر را صرف مطالعه یا کارهایی کنم که این روزها انجام میدهم.
او درباره ارتباط با دوستانش در این روزها توضیح میدهد: قبلا از طریق شبکههای اجتماعی با هم در ارتباط بودیم اما حالا شبکه ارتباطیام کمتر شده است. تنها با دوستانی که خیلی صمیمی هستیم تماس میگیرم و از حال آنها باخبرم.
این نوجوان اضافه میکند: این روزها یک بار تصمیم گرفتیم بیرون خانه قرار بگذاریم در نهایت ترجیح دادیم این قرار را لغو و به همان شیوه ارتباط تلفنی اکتفا کنیم. هم خانوادهها و هم خودمان نگران بودیم مبادا در صورت قرار گذاشتن بیرون خانه دچار مشکل شویم.
مستند تماشا میکنم
نیما ۱۱ ساله هم این روزها با فیلیمو سرگرم است و اغلب ساعتهای روز را در فیلیمو مستند تماشا میکند. او به «دنیای اقتصاد» میگوید: زمان جنگ تنها دو روز را در تهران ماندم و به واسطه استرس زیادی که داشتم پدرم ما را به خانه اقوام در شهر دیگری فرستاد. اما از همان زمان به جنگندهها و کارکرد آنها علاقهمند شدم و چند ماهی است که اطلاعات مرتبط با انواع و اقسام جنگنده و موشک و... را دنبال میکنم. او این روزها در فیلیمو مستندهای جنگ ایران و عراق، حمله به اچ۳ و... را تماشا میکند و از خانواده و آشنایان درباره کارکرد هر کدام میپرسد. پیش از قطعی اینترنت عادت داشت جستوجوی گستردهای هم درباره آنها داشته باشد. نیما میافزاید: به واسطه شغل پدرم که روزنامهنگاری است از او اطلاعات میگیرم. در اینترنت جستوجو میکنم و تلاشم این است که آگاهیم را در این زمینه بالا ببرم.
نیما فهرستی از انواع و اقسام جنگندهها و... تهیه کرده و میتواند درباره هر کدام توضیح مفصلی ارائه دهد. او میگوید: سر کلاس زبان بخشی از اطلاعاتم را ارائه کردم که باعث تعجب معلمم شد.
کودکان و نوجوانان از ابتدای امسال تاکنون درگیر اضطرابهای متعددی شدهاند. این روزها آنها خلأ ارتباطی را هم تجربه میکنند، موضوعی که آسیبهای خاص خود را به همراه دارد. گرچه برخی خانوادهها تلاش کردهاند با بازیهای گروهی که در دهه ۶۰ انجام میشد، فرزندانشان را سرگرم کنند اما به نظر میرسد این مقوله در بلندمدت پاسخگو نیست و مسوولان باید فکری برای حل این چالش داشته باشند.