چاشنی ها در مسیر تورم

تولید صنعت سس و رب در پنج‌ماه نخست۱۴۰۵ با کاهش حدود ۹درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، از ۳۹هزار و ۵۵۱تن به ۳۶هزار و ۱۷۸تن رسید. این افت پس از آن رخ داد که تولید صنعت در سال۱۴۰۴ نسبت به ۱۴۰۳ حدود ۱۰درصد افزایش یافته بود. به این ترتیب، رشد تولید سال گذشته در پنج‌ماه نخست امسال ادامه پیدا نکرد و صنعت بار دیگر در مسیر کاهشی قرار گرفت.

در میان شرکت‌های اصلی، «غمهرا» همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده صنعت بود. تولید این شرکت با افت حدود ۷درصدی از رقم سال قبل به ۱۸هزار و ۲۹۲تن رسید. با وجود این کاهش، «غمهرا» نزدیک به نیمی از کل تولید صنعت را در اختیار داشت و به همین دلیل تغییرات تولید آن اثر بیشتری بر عملکرد کل گروه دارد.

«غشهداب» نیز با کاهش نزدیک به ۲۳درصدی، تولید خود را به ۵هزار و ۶۵۷تن رساند و از این نظر یکی از بیشترین افت‌های صنعت را ثبت کرد. در مقابل، «غچین» تنها شرکت دارای رشد تولید در این گروه بود و در ماه‌های گزارش‌شده ۱۰هزار و ۶۵۱تن محصول تولید کرد. البته گزارش مرداد این شرکت هنوز منتشر نشده است و مقایسه کامل عملکرد پنج‌ماهه آن باید با توجه به این موضوع انجام شود. «غبهار» نیز با تولید یک‌هزار و ۵۷۸ تن، سهم کوچک‌تری از تولید صنعت دارد.

فشار فروش بر صنعت

در بخش فروش، افت مقداری عمیق‌تر بود. مقدار فروش صنعت در پنج‌ماه نخست امسال با کاهش نزدیک به ۱۴درصدی از ۳۸هزار و ۲۶۰تن به ۳۲هزار و ۹۶۲تن رسید. بنابراین در این دوره، کاهش فروش بیش از افت تولید بود و حجم کمتری از محصولات نسبت به سال قبل به فروش رسید.

«غمهرا» با فروش ۱۷هزار و ۴۰۹تن همچنان بزرگ‌ترین سهم را در فروش صنعت داشت. مقدار فروش این شرکت نسبت به ۱۸هزار و ۵۰۰تن در دوره مشابه سال قبل حدود ۶درصد کاهش یافت. با این حال، به دلیل وزن بالای «غمهرا» در صنعت، عملکرد آن همچنان یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده روند فروش کل گروه است. فروش «غشهداب» نیز با افت حدود ۲۵درصدی از حدود ۷هزار و ۲۵۰تن به ۵هزار و ۴۴۹تن رسید. «غبهار» نیز با کاهش حدود یک‌چهارمی، یک‌هزار و ۹۳۲تن محصول فروخت. در مقابل، «غچین» با فروش ۸هزار و ۱۷۲تن در ماه‌های گزارش‌شده، در مسیر متفاوتی نسبت به دو شرکت یادشده قرار گرفت.

فاصله میان کاهش تولید و فروش نشان می‌دهد عملکرد مقداری صنعت در پنج‌ماه نخست امسال با فشار همراه بوده است. با این حال، برای نسبت دادن این فاصله به تغییر موجودی یا ترکیب فروش، اطلاعات بیشتری درباره موجودی شرکت‌ها مورد نیاز است.

Untitled-1 copy

  رونق درآمدی

درآمد فروش صنعت برخلاف تولید و فروش، جهش قابل‌توجهی داشت. مجموع درآمد شرکت‌های مورد بررسی در پنج‌ماه نخست ۱۴۰۵ با رشد حدود ۱۳۰درصدی از ۳هزار و ۷۱۷‌میلیارد تومان به ۸هزار و ۵۳۵‌میلیارد تومان رسید. رشد بیش از دوبرابری درآمد در شرایطی رخ داد که مقدار فروش نزدیک به ۱۴درصد کاهش یافته است. این فاصله، نقش افزایش نرخ فروش را در عملکرد مالی صنعت پررنگ می‌کند. «غمهرا» بیشترین سهم را از این رشد داشت. درآمد فروش این شرکت در پنج‌ماه نخست امسال به ۵هزار و ۷۷۶‌میلیارد تومان رسید و بیش از دو‌سوم درآمد کل صنعت را تشکیل داد. رشد بیش از 2.5برابری درآمد «غمهرا» در شرایطی رقم خورد که مقدار فروش آن کاهش یافته بود. بنابراین بخش اصلی افزایش درآمد این شرکت از مسیر نرخ فروش شکل گرفته است.

«غشهداب» نیز با وجود کاهش مقدار فروش، درآمد خود را با رشد بیش از دوبرابری به یک‌هزار و ۲۴۳‌میلیارد تومان رساند. درآمد «غچین» در ماه‌های گزارش‌شده به یک‌هزار و ۱۹۰‌میلیارد تومان رسید و بیش از دوبرابر شد. «غبهار» نیز با درآمد ۳۲۷‌میلیارد تومانی، رشد محدودتری معادل حدود ۶۱درصد ثبت کرد.

ترکیب این ارقام نشان می‌دهد افزایش درآمد در سطح صنعت به افزایش حجم فروش متکی نبوده است. حتی شرکت‌هایی که با افت مقدار فروش مواجه شدند، به‌دلیل رشد نرخ محصولات توانستند درآمد بالاتری نسبت به سال قبل ثبت کنند.

موج افزایش نرخ

بررسی نرخ فروش محصولات اصلی نیز تصویر درآمدی صنعت را تکمیل می‌کند. نرخ فروش سس بسته‌بندی «غشهداب» در مرداد ۱۴۰۵ نسبت به مرداد سال قبل بیش از چهار برابر شد. نرخ گروه سس «غمهرا» نیز نزدیک به 3.5برابر افزایش یافت. این تغییرات قیمتی به اندازه‌ای بود که کاهش مقدار فروش را جبران کرد و درآمد شرکت‌ها را در مسیر صعودی قرار داد.

در «غچین» نیز نرخ فروش رب بسته‌بندی افزایش قابل‌توجهی داشت. «غبهار» هم در گروه کنسروجات با رشد نرخ فروش همراه شد؛ هرچند شدت افزایش نرخ آن از دو شرکت بزرگ‌تر این صنعت پایین‌تر بود.

به این ترتیب، فاصله میان رشد درآمد و تغییرات مقداری را باید بیش از هر چیز در نرخ فروش جست‌وجو کرد. در شرایطی که تولید و فروش صنعت کاهش یافته، افزایش نرخ به متغیر اصلی رشد درآمد تبدیل شده است.

بهبود حاشیه سود

عملکرد سودآوری صنعت نیز در بهار ۱۴۰۵ نسبت به سال‌های اخیر بهبود نشان می‌دهد. حاشیه سود ناخالص صنعت در سال۱۴۰۴ حدود ۲۲درصد و حاشیه سود خالص حدود ۱۷درصد بود. این سطوح همچنان پایین‌تر از حاشیه سود ثبت‌شده در برخی سال‌های گذشته، از جمله ۱۳۹۹ و ۱۳۹۴ قرار داشت.

با این حال، در بهار امسال حاشیه سود ناخالص صنعت به ۳۰درصد رسید. حاشیه سود عملیاتی نیز ۲۴درصد و حاشیه سود خالص ۲۲درصد بود. بنابراین رشد نرخ فروش تنها به افزایش درآمد محدود نمانده و در بهبود حاشیه سود نیز اثر گذاشته است. در سطح شرکت‌ها، «غبهار» بالاترین حاشیه سود گروه را ثبت کرد. حاشیه سود ناخالص این شرکت در بهار۱۴۰۵ به ۴۷درصد رسید و حاشیه سود عملیاتی و خالص آن نیز به ترتیب ۴۳ و ۴۴درصد بود. با وجود سهم پایین‌تر این شرکت از تولید و فروش صنعت، سطح بالای حاشیه سود آن باعث شده از نظر سودآوری عملکرد متفاوتی نسبت به سایر اعضای گروه داشته باشد.

«غمهرا» نیز با حاشیه سود خالص ۲۱درصدی در بهار، در میان شرکت‌های بزرگ صنعت عملکرد مناسبی داشت. حاشیه سود خالص «غشهداب» نیز در محدوده مشابهی قرار گرفت.

در مقابل، «غچین» همچنان فاصله بیشتری با سایر شرکت‌ها دارد. حاشیه سود خالص این شرکت که در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ بالاتر از ۳۰درصد بود، در سال‌های اخیر روندی کاهشی داشته و در بهار ۱۴۰۵ به ۱۴درصد رسیده است. بنابراین رشد درآمد این شرکت به معنای همسطح شدن سودآوری آن با سایر اعضای صنعت نیست.