فاصله درآمد و تولید در صنعت آلومینیوم بیشتر شد؛
آلومینیوم در بازی نرخ و تولید
بررسی روند تولید صنعت آلومینیوم طی ۱۵ سال گذشته نشان میدهد شرکتهای بورسی این گروه به طور متوسط سالانه ۲۰۷ هزار و ۷۱۹ تن محصول تولید کردهاند.
میانگین رشد سالانه تولید در این دوره تنها یک درصد بوده که نشان میدهد افزایش ظرفیت تولید در این صنعت طی سالهای گذشته با سرعت محدودی همراه بوده است.
در سال ۱۴۰۴ نیز مجموع تولید آلومینیومیها به ۲۱۰هزار و ۸۸۹ تن رسید که نسبت به سال قبل ۲ درصد کاهش داشت.
با این حال، این رقم همچنان ۲ درصد بالاتر از متوسط تاریخی صنعت قرار گرفت و نشان داد تولیدکنندگان توانستهاند سطح فعالیت خود را در محدودهای نزدیک به ظرفیتهای معمول حفظ کنند.
کندی رشد تولید در صنعت آلومینیوم را باید در ویژگیهای ساختاری این صنعت جستوجو کرد. تولید آلومینیوم یکی از صنایع انرژیبر کشور محسوب میشود و هرگونه محدودیت در تامین برق میتواند به سرعت بر میزان تولید اثر بگذارد.
در سالهای اخیر نیز ناترازی انرژی و محدودیتهای دورهای برق، یکی از موانع اصلی افزایش تولید در این صنعت بوده است. این روند در بهار امسال نیز ادامه پیدا کرد. مجموع تولید آلومینیومیهای بورسی در سه ماه نخست سال به ۵۲ هزار و ۶۶ تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل یک درصد کاهش داشت. تولید فروردینماه با افت همراه شد، اردیبهشت در سطح سال گذشته باقی ماند و خردادماه با رشد ۲ درصدی به ۱۷ هزار و ۲۲۱ تن رسید. در میان شرکتهای فعال این گروه، فالوم بهترین عملکرد تولیدی را ثبت کرد. این شرکت در بهار امسال توانست تولید خود را ۱۵ درصد افزایش دهد و به یک هزار و ۱۷۷تن برساند.
بازگشت فروش پس از افت سال گذشته
روند فروش صنعت آلومینیوم طی سالهای گذشته نوسان بیشتری نسبت به تولید داشته است. متوسط فروش سالانه این صنعت در ۱۵ سال گذشته ۲۰۳ هزار و ۳۸۳ تن بوده و میانگین رشد سالانه فروش در این دوره تقریبا صفر درصد ثبت شده است. در سال ۱۴۰۴ نیز مقدار فروش شرکتهای آلومینیومی با کاهش ۹ درصدی نسبت به سال قبل به ۱۹۲ هزار تن رسید.
کاهش فروش در کنار افت تولید نشان داد سال گذشته برای بخشی از شرکتهای این گروه، سالی کمرمق از نظر حجم فعالیت بوده است.
اما شرایط در آغاز سال ۱۴۰۵ تغییر کرد. مجموع فروش صنعت در بهار امسال به ۵۵ هزار و ۳۹۸ تن رسید که نسبت به بهار سال گذشته رشد ۵۱ درصدی را نشان میدهد. افزایش فروش در هر سه ماه نخست سال ثبت شد و در خردادماه نیز مقدار فروش با رشد ۵۴ درصدی همراه شد.
با وجود این رشد، باید توجه داشت افزایش فروش مقداری به تنهایی به معنای تغییر مسیر بلندمدت صنعت نیست. بخشی از رشد فروش به بهبود عملکرد شرکتها نسبت به دوره ضعیف سال گذشته بازمیگردد و برای تداوم آن، وضعیت تقاضا و شرایط تولید اهمیت بالایی خواهد داشت.
در این میان، رشد فروش در کنار افزایش نرخ محصولات، اثر مستقیمی بر درآمد شرکتها گذاشت.

درآمد از مسیر نرخ رشد کرد
درآمد صنعت آلومینیوم طی سالهای گذشته بیشتر از محل افزایش قیمت محصولات رشد کرده است.
میانگین رشد سالانه درآمد این صنعت در ۱۵ سال گذشته ۴۰ درصد بوده، اما در سال ۱۴۰۴ درآمد شرکتهای آلومینیومی با رشد ۶۱ درصدی به ۵۲ هزار و ۹۱۹میلیارد تومان رسید.
این رشد در شرایطی رقم خورد که تولید و فروش مقداری صنعت افزایش محسوسی نداشت. به همین دلیل، بخش مهمی از رشد درآمد را باید ناشی از افزایش نرخ فروش محصولات، تغییرات قیمت آلومینیوم در بازارهای جهانی و اصلاح نرخهای داخلی دانست.
در بهار امسال این روند شدت بیشتری گرفت. مجموع درآمد آلومینیومیهای بورسی در سه ماه نخست سال به ۲۸ هزار و ۲۸۷میلیارد تومان رسید که نسبت به بهار سال گذشته ۲۸۵ درصد افزایش داشت. درآمد خردادماه نیز با رشد ۲۹۹ درصدی به ۱۱ هزار و ۷۸میلیارد تومان رسید. در میان شرکتها، فایرا بهترین عملکرد درآمدی را ثبت کرد. درآمد این شرکت در بهار امسال با رشد ۳۲۰ درصدی به ۲۵ هزارمیلیارد تومان رسید و سهم قابلتوجهی از رشد درآمد صنعت را به خود اختصاص داد. این ارقام نشان میدهد در شرایطی که رشد ظرفیت تولید محدود است، تغییرات نرخ فروش به مهمترین عامل تعیینکننده درآمد شرکتهای آلومینیومی تبدیل شده است.
سودآوری با کمک قیمتها بهبود یافت
افزایش درآمد در سالهای اخیر به بهبود حاشیه سود شرکتهای آلومینیومی نیز کمک کرده است. میانگین حاشیه سود صنعت طی ۱۵ سال گذشته ۹ درصد بوده، اما این نسبت در سال ۱۴۰۴ به ۱۵ درصد رسید که ۶ واحد درصد بالاتر از میانگین تاریخی است.
در بهار امسال نیز حاشیه سود صنعت به ۲۱ درصد رسید، درحالیکه متوسط تاریخی حاشیه سود فصلی این صنعت ۱۹ درصد بوده است. افزایش نرخ فروش و رشد درآمد باعث شده شرکتها بخشی از فشار ناشی از افزایش هزینههای تولید را جبران کنند. با این حال، پایداری این وضعیت همچنان به شرایط بازار وابسته است. هزینه انرژی، مواد اولیه و سایر هزینههای عملیاتی همچنان از عوامل مهم اثرگذار بر سودآوری شرکتها هستند و در صورت تغییر شرایط قیمتگذاری، میتوانند بر حاشیه سود صنعت فشار وارد کنند. در میان شرکتهای این گروه، فنوال بهترین عملکرد سودآوری را داشته است. این شرکت در سال ۱۴۰۴ حاشیه سود ۲۹ درصدی ثبت کرد و در بهار امسال نیز توانست این نسبت را به ۴۳ درصد برساند.
آینده آلومینیوم به دو متغیر وابسته است
عملکرد صنعت آلومینیوم در سال گذشته و بهار امسال نشان میدهد رشد درآمد این صنعت بیشتر از آنکه از افزایش حجم تولید ناشی شود، از مسیر نرخ فروش رقم خورده است. شرکتها توانستهاند با استفاده از شرایط قیمتی، افت محدود تولید را در صورتهای مالی جبران کنند، اما این روند به تنهایی نمیتواند تضمینکننده رشد پایدار صنعت باشد. در ادامه سال، دو عامل بیش از سایر متغیرها اهمیت خواهد داشت. نخست، وضعیت تامین انرژی و توان شرکتها برای حفظ سطح تولید و دوم، روند قیمتهای فروش در بازار داخلی و جهانی. اگر محدودیتهای انرژی کاهش یابد و بازار آلومینیوم نیز در مسیر مناسبی حرکت کند، شرکتهای این صنعت میتوانند از ظرفیتهای موجود برای رشد بیشتر استفاده کنند. در غیر این صورت، ادامه وابستگی درآمد به افزایش نرخ فروش، صنعت آلومینیوم را همچنان در شرایطی قرار میدهد که رشد ارزش فروش از رشد واقعی فعالیت عملیاتی آن پیشی گرفته است.