چهار متغیر کلیدی صنعت نساجی بررسی شد
رشد درآمد در سایه افت تولید منسوجات
افت تولید ادامه یافت
بررسی روند تولید صنعت منسوجات نشان میدهد این صنعت طی ۱۵ سال گذشته به طور متوسط سالانه ۵۲ هزار و ۸۸۳ تن محصول تولید کرده و میانگین رشد سالانه تولید آن به ۸ درصد رسیده است.
با توجه به اینکه شرکتهای این صنعت محصولات متنوعی را در واحدهای مختلفی مانند کیلوگرم، مترمربع و تن تولید و گزارش میکنند، برای افزایش قابلیت مقایسه، همه مقادیر تولید و فروش در این گزارش به واحد «تن» یکسانسازی شده است. با وجود روند رو به رشد بلندمدت، از سال ۱۴۰۳ مسیر تولید تغییر جهت داده و صنعت برای دومین سال متوالی با کاهش تولید روبهرو شده است. پس از افت ۴ درصدی تولید در سال ۱۴۰۳، مجموع تولید صنعت در سال ۱۴۰۴ نیز با کاهش ۷ درصدی به ۵۸ هزار و ۳۹ تن رسید.
این روند در بهار امسال نیز ادامه پیدا کرد. مجموع تولید صنعت در سهماهه نخست سال به ۷ هزار و ۳۱۸ تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۷ درصد کاهش نشان میدهد. در هر سه ماه فصل بهار افت تولید مشاهده شد و در خرداد نیز تولید با کاهش ۴۷ درصدی به ۲ هزار و ۶۶۰تن رسید.
تداوم رکود در بازار پوشاک، افت قدرت خرید مصرفکنندگان، افزایش هزینه تامین نخ و الیاف و رشد هزینههای تولید، از مهمترین عواملی است که بر کاهش فعالیت واحدهای نساجی اثر گذاشته است. از آنجا که بخش مهمی از تولید این صنعت به بازار داخلی وابسته است، کاهش تقاضای مصرفکنندگان به سرعت در حجم تولید شرکتها منعکس شده است. در میان شرکتهای بورسی نیز تنها «محتشم» برخلاف روند صنعت حرکت کرد و با رشد ۷ درصدی، تولید خود را به ۳۳۷ تن رساند.
بازار مصرف همچنان کمرمق
روند فروش نیز تصویری مشابه بخش تولید ارائه میدهد. صنعت منسوجات طی ۱۵ سال گذشته به طور متوسط سالانه ۳۳ هزار و ۳۱۹ تن محصول فروخته و میانگین رشد سالانه فروش آن حدود ۹ درصد بوده است. با این حال، در سال ۱۴۰۴ مقدار فروش صنعت با افت ۲۱ درصدی نسبت به سال قبل به ۴۳ هزار و ۶۲۳ تن کاهش یافت.
در سهماهه نخست سال جاری نیز مجموع فروش صنعت به ۶ هزار و ۲۷۳ تن رسید که نسبت به بهار سال گذشته ۲۶ درصد افت نشان میدهد. هر سه ماه فصل با کاهش نقطهبهنقطه فروش همراه بودند و در خرداد نیز مقدار فروش ۲۸ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل ثبت شد.
همزمانی افت تولید و فروش نشان میدهد کاهش فعالیت شرکتها تنها به سمت عرضه محدود نبوده و بازار مصرف نیز همچنان در شرایط رکودی قرار دارد. در واقع، برخلاف برخی صنایع که بخشی از افت تولید را از محل موجودی انبار جبران میکنند، عملکرد منسوجات نشان میدهد ضعف تقاضا همچنان مهمترین مانع افزایش فروش است. در این میان، «محتشم» با کاهش تنها ۶ درصدی فروش و ثبت ۲۷۱ تن فروش، کمترین افت را میان شرکتهای صنعت تجربه کرد.
نرخ فروش، موتور رشد درآمد شد
در مقابل افت متغیرهای مقداری، صورتهای مالی صنعت روایت متفاوتی را بازگو میکند. بررسی روند تاریخی نشان میدهد درآمد صنعت منسوجات طی ۱۵ سال گذشته به طور متوسط سالانه ۵۳ درصد رشد کرده است.
مجموع درآمد شرکتهای این گروه در سال ۱۴۰۴ نیز با افزایش ۴۸ درصدی نسبت به سال قبل به ۱۱ هزار و ۱۷۹میلیارد تومان رسید.
این روند در سال جاری شتاب بیشتری گرفت. مجموع درآمد صنعت در سهماه نخست سال به ۳ هزار و ۲۵۲میلیارد تومان رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰۴ درصد افزایش نشان میدهد. همچنین درآمد صنعت در خردادماه با رشد ۱۳۵ درصدی به یک هزار و ۳۷۱میلیارد تومان رسید.
همزمانی افت تولید و فروش با رشد سهرقمی درآمد نشان میدهد بخش عمده افزایش درآمد شرکتها از محل رشد نرخ فروش محصولات حاصل شده است. افزایش بهای مواد اولیه، تورم عمومی اقتصاد و اصلاح قیمت فروش، ارزش ریالی محصولات را افزایش داده و کاهش مقدار فروش را تا حد زیادی جبران کرده است. در میان شرکتها نیز «سلیمان» که بهتازگی وارد بازار سرمایه شده، با رشد ۱۷۸ درصدی درآمد و ثبت فروش یک هزار و ۱۵۲میلیارد تومانی، بهترین عملکرد درآمدی صنعت را به ثبت رساند.
حاشیه سود تقویت شد
رشد نرخ فروش، سودآوری شرکتها را نیز تقویت کرده است. میانگین حاشیه سود صنعت منسوجات طی ۱۵ سال گذشته حدود ۱۷ درصد بوده، اما این نسبت در سال ۱۴۰۴ به ۳۱ درصد رسید، رقمی که ۱۴ واحد درصد بالاتر از میانگین بلندمدت صنعت است.
در مقیاس فصلی نیز روند مشابهی مشاهده میشود. میانگین تاریخی حاشیه سود فصلی صنعت ۲۴ درصد است، اما این نسبت در زمستان ۱۴۰۴ به ۳۲ درصد افزایش یافته و ۸ واحد درصد بالاتر از میانگین تاریخی قرار گرفته است.
افزایش حاشیه سود نشان میدهد شرکتهای این صنعت توانستهاند بخش مهمی از رشد هزینههای تولید را از طریق افزایش نرخ فروش به بازار منتقل کنند.
این موضوع از قدرت نسبی نساجیها در حفظ سودآوری حکایت دارد، هرچند تداوم آن به شرایط بازار مصرف و امکان ادامه اصلاح قیمتها وابسته خواهد بود.
در میان شرکتهای بورسی، «محتشم» همچنان سودآورترین شرکت صنعت محسوب میشود و با ثبت حاشیه سود ۴۳ درصدی در سال ۱۴۰۴ و ۳۸ درصدی در زمستان همان سال، جایگاه نخست سودآوری را حفظ کرده است.
رشد مالی بدون رونق تولید
مرور چهار متغیر اصلی صنعت نشان میدهد منسوجات در مقطع کنونی بیش از آنکه از افزایش حجم فعالیت منتفع شود، از رشد نرخ فروش سود برده است. کاهش همزمان تولید و فروش از یک سو و رشد درآمد و حاشیه سود از سوی دیگر، تصویری از واگرایی میان عملکرد عملیاتی و مالی این صنعت ارائه میدهد.
تجربه بهار ۱۴۰۵ نشان داد نساجیها فعلا توانستهاند با اتکا به افزایش نرخ فروش، آثار رکود بازار را در صورتهای مالی تا حد زیادی جبران کنند، اما این مزیت در بلندمدت نمیتواند جایگزین رشد تولید و تقویت تقاضای واقعی شود. بازگشت صنعت به مسیر رشد پایدار، بیش از هر عامل دیگری به رونق بازار پوشاک، افزایش قدرت خرید خانوار، بهبود ظرفیت تولید و کاهش فشار هزینهها وابسته خواهد بود. تا زمانی که این متغیرها بهبود پیدا نکنند، رشد درآمد شرکتها بیش از آنکه حاصل توسعه فعالیت عملیاتی باشد، بازتاب افزایش قیمت محصولات خواهد بود.
