عوامل جاماندگی تولیدات محصولات خانگی از درآمد بررسی شد
دو روایت از عملکرد صنعت لوازم خانگی
بررسی عملکرد تاریخی صنعت لوازم خانگی نشان میدهد شرکتهای بورسی این گروه طی ۱۵ سال گذشته به طور متوسط سالانه ۵میلیون و ۴۶۳ هزار دستگاه محصول تولید کردهاند. رشد تولید در این دوره تنها یک درصد بوده که نشان میدهد توسعه ظرفیت در این صنعت با سرعت محدودی همراه بوده است. با این حال، عملکرد سال ۱۴۰۴ فاصله زیادی با میانگین تاریخی دارد. مجموع تولید شرکتهای بورسی لوازم خانگی در این سال به ۳میلیون و ۸۸۴ هزار دستگاه رسید که نسبت به سال قبل کاهش ۴۰ درصدی را تجربه کرد. این روند در بهار سال جاری نیز ادامه داشت و تولید صنعت در سه ماه نخست امسال با افت ۲۶ درصدی نسبت به بهار سال گذشته به ۶۳۹ هزار دستگاه رسید. بررسی ماهانه نیز نشان میدهد تولید در هر سه ماه نخست سال کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده است. در خرداد امسال نیز حجم تولید با کاهش ۳ درصدی به ۲۳۳ هزار دستگاه رسید.
افت تولید را نمیتوان تنها به کاهش ظرفیت کارخانهها نسبت داد. صنعت لوازم خانگی به دلیل وابستگی همزمان به مواد اولیه داخلی و قطعات وارداتی، از افزایش هزینه تامین نهادهها تاثیر زیادی میپذیرد. ورق فولادی، محصولات پتروشیمی، قطعات الکترونیکی، کمپرسورها و موتورهای الکتریکی از جمله اقلامی هستند که تغییر قیمت آنها مستقیما بر هزینه تولید اثر میگذارد. در کنار افزایش هزینهها، کاهش قدرت خرید خانوارها نیز تقاضا برای کالاهای بادوام را محدود کرده است. در چنین شرایطی، بخشی از تولیدکنندگان به جای افزایش موجودی انبار، تولید را با شرایط بازار هماهنگ کردهاند تا سرمایه کمتری در گردش کالاها درگیر شود.
در میان شرکتهای این صنعت، «انتخاب» عملکرد متفاوتی داشت. این شرکت در بهار امسال ۵۲ هزار دستگاه محصول تولید کرد که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۲۴۲ درصدی را نشان میدهد.
فروش از تولید فاصله گرفت
عملکرد فروش صنعت لوازم خانگی تصویر متفاوتی نسبت به تولید ارائه میدهد. میانگین فروش سالانه شرکتهای بورسی این گروه طی ۱۵ سال گذشته ۶میلیون و ۵۷ هزار دستگاه بوده و در این دوره به طور متوسط سالانه ۲ درصد افزایش یافته است.
اگرچه فروش صنعت در سال ۱۴۰۴ به ۴میلیون و ۷۳۷ هزار دستگاه رسید که ۲۹ درصد کمتر از سال قبل بود، اما در بهار امسال روند فروش بهبود یافت. مجموع فروش شرکتهای بورسی در این فصل به ۶۷۱ هزار دستگاه رسید که ۳ درصد بیشتر از بهار سال گذشته است. در مقیاس ماهانه نیز پس از افت فروش در فروردین، بازار در اردیبهشت و خرداد شرایط بهتری پیدا کرد. فروش صنعت در خرداد امسال با رشد ۶درصدی نسبت به خرداد سال قبل به ۲۳۷ هزار دستگاه رسید. یکی از ویژگیهای مهم صنعت لوازم خانگی، فاصله میان حجم تولید و فروش است. در این صنعت، فروش تنها از مسیر تولید داخلی تامین نمیشود و بخشی از محصولات عرضهشده شرکتها از محل واردات، مونتاژ یا موجودی انبار تامین میشود. به همین دلیل، کاهش تولید الزاما به معنای افت فروش نیست. تغییر مدل فعالیت برخی شرکتها و افزایش سهم محصولات مونتاژی باعث شده شرکتها بتوانند حتی در دورههای کاهش تولید، حضور خود در بازار را حفظ کنند. همین موضوع باعث شده فروش صنعت نسبت به تولید انعطاف بیشتری داشته باشد. در این بخش نیز «انتخاب» عملکرد مطلوبی ثبت کرد. فروش این شرکت در سه ماه نخست سال جاری به ۵۱ هزار دستگاه رسید که نسبت به بهار سال قبل ۲۳۰ درصد افزایش داشت.
درآمد روی موج قیمتها
درآمد فروش صنعت لوازم خانگی طی ۱۵ سال گذشته به طور متوسط سالانه ۴۷ درصد رشد کرده است. با این حال، در سال ۱۴۰۴ مجموع درآمد فروش شرکتهای بورسی این صنعت به ۴۸ هزار و ۱۴۸میلیارد تومان رسید و نسبت به سال قبل تغییر محسوسی نداشت.
ثبات درآمد در شرایطی رقم خورد که تولید و فروش شرکتها کاهش یافته بود. این موضوع نشان میدهد افزایش نرخ فروش محصولات توانسته بخشی از اثر کاهش مقدار فروش را جبران کند. در بهار سال جاری اما روند درآمدی صنعت تغییر کرد. مجموع درآمد فروش شرکتهای بورسی لوازم خانگی در سهماه نخست امسال به ۱۸ هزار و ۶۲۵میلیارد تومان رسید که ۲۰۶درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود. همچنین درآمد صنعت در خرداد با رشد ۳۸۷ درصدی به ۹ هزار و ۷۵۳میلیارد تومان رسید. بررسی همزمان مقدار فروش و درآمد نشان میدهد بخش اصلی رشد درآمد از افزایش نرخ فروش محصولات ناشی شده است. افزایش هزینه مواد اولیه، قطعات، حملونقل و سایر هزینههای تولید باعث شد شرکتها قیمت محصولات خود را اصلاح کنند. البته رشد درآمد تنها به افزایش قیمتها محدود نبوده است. برخی شرکتها طی سالهای اخیر سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر را در سبد فروش خود افزایش دادهاند. عرضه محصولات جدید و تغییر ترکیب فروش نیز در افزایش میانگین نرخ فروش نقش داشته است.
در این میان، «انتخاب» بهترین عملکرد درآمدی را ثبت کرد. درآمد فروش این شرکت در بهار امسال به ۹۴۵میلیارد تومان رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸۲۵ درصد افزایش داشته است.
سود در خلاف جهت تولید
بررسی سودآوری صنعت لوازم خانگی نشان میدهد حاشیه سود شرکتهای این گروه برخلاف روند تولید، در سطوح بالاتری قرار گرفته است. میانگین حاشیه سود صنعت طی ۱۵ سال گذشته ۱۴ درصد بوده، اما این نسبت در سال ۱۴۰۴ به ۲۲ درصد رسید. افزایش حاشیه سود در شرایطی رخ داده که حجم تولید رشد نکرده است. این موضوع نشان میدهد اصلاح نرخ فروش، مدیریت هزینهها و تغییر ترکیب محصولات نقش مهمی در بهبود سودآوری شرکتها داشته است.
در مقیاس فصلی نیز متوسط حاشیه سود صنعت ۱۹ درصد بوده و بالاترین سطح سودآوری در پاییز ۱۴۰۴ ثبت شده است. در این فصل، حاشیه سود شرکتهای این گروه به ۲۸درصد رسید.
با این حال، رشد حاشیه سود را باید در چارچوب شرایط تورمی بررسی کرد. افزایش نرخ فروش توانسته بخشی از فشار هزینههای تولید را جبران کند، اما برای تبدیل این وضعیت به یک روند پایدار، رشد مقدار تولید و فروش اهمیت بیشتری دارد.
در میان شرکتهای بورسی، «لپارس» بهترین عملکرد سودآوری را ثبت کرده است. این شرکت در سال ۱۴۰۴ حاشیه سود ۶۲ درصدی داشت و در زمستان همان سال نیز این نسبت به ۵۶ درصد رسید. در مجموع، صنعت لوازم خانگی در شرایط فعلی با شکاف میان عملکرد عملیاتی و مالی روبهرو است. تولید همچنان تحتتاثیر محدودیتهای سمت عرضه و ضعف نسبی تقاضا قرار دارد، اما درآمد و سودآوری با اتکا به افزایش نرخ فروش و مدیریت هزینهها مسیر متفاوتی را طی کردهاند.
تداوم این روند در ماههای آینده به بهبود قدرت خرید خانوارها، ثبات هزینههای تولید، تامین مواد اولیه و بازگشت تقاضای مصرفی وابسته خواهد بود. در صورت تحقق این عوامل، فاصله میان رشد صورتهای مالی و وضعیت کارخانهها کاهش خواهد یافت.
