رشد نرخ فروش، درآمد روغنیها را متحول کرد؛
روایت دوگانه از صنعت روغن خوراکی
توقف رشد در مقیاس سالانه
بررسی آمارهای تولید صنعت روغن خوراکی نشان میدهد طی سالهای گذشته بهطور متوسط سالانه ۷۸۷هزار و ۶۵۳تن محصول در این صنعت تولید شده و روند بلندمدت آن از رشد متوسط ۲درصدی حکایت دارد. با این حال در سال ۱۴۰۴ میزان تولید صنعت به ۷۵۸ هزار و ۹۲ تن رسید که نسبت به سال قبل از آن تغییر چندانی نداشت.
در مقیاس فصلی نیز نشانههای ضعف تولید آشکار است. در زمستان۱۴۰۴ تولید صنعت با افت ۱۵درصدی نسبت به زمستان سال ماقبل به ۱۶۳ هزار و ۸۹۷ تن کاهش یافت. با وجود این، در مقیاس ماهانه شرایط تا حدی بهبود یافته است. هرچند تولید فروردینماه ۲درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بود، اما در اردیبهشتماه تولیدات صنعت با رشد ۲۳درصدی به ۸۶ هزار و ۱۵ تن رسید.
در میان شرکتهای فعال، «غبشهر» بهترین عملکرد تولیدی اردیبهشت را ثبت کرد. تولید این شرکت با رشد ۳۵درصدی نسبت به اردیبهشت سال گذشته به ۴۷ هزار و ۶۰۲ تن افزایش یافت.
زنگ هشدار برای تقاضا
وضعیت فروش صنعت روغن خوراکی نسبت به تولید، تصویر نگرانکنندهتری را ترسیم میکند. اگرچه متوسط فروش سالانه صنعت در سالهای گذشته حدود یکمیلیون و ۵۲ هزار تن بوده و روند بلندمدت از رشد متوسط ۸درصدی مقادیر فروش حکایت دارد؛ اما در سال ۱۴۰۴ این روند متوقف شد و مقدار فروش با افت ۹درصدی به یکمیلیون و ۱۳۵ هزار و ۷۴۰ تن رسید.
روند نزولی فروش در مقیاس فصلی نیز ادامه داشته است. در زمستان سال گذشته مجموع فروش صنعت با کاهش ۱۷درصدی نسبت به زمستان ۱۴۰۳ به ۲۶۴ هزار و ۵۷۵ تن رسید. در سطح ماهانه، تصویر فروش نوسانات بیشتری را نشان میدهد. فروردینماه با وجود کاهش تولید، مقدار فروش صنعت جهش کمسابقه ۱۱۴درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرد. اما این روند در اردیبهشت معکوس شد و فروش صنعت با افت ۳۱درصدی به ۹۱ هزار و ۹۶۸ تن کاهش یافت.
در این میان، «غپونه» بهترین عملکرد فروش اردیبهشت را به نام خود ثبت کرد. مقدار فروش این شرکت با رشد ۱۳۸درصدی نسبت به اردیبهشت سال قبل به ۴ هزار و ۹۹۷ تن رسید.
جهش خیرهکننده درآمد روغنهای خوراکی
مهمترین نقطه قوت صنعت روغن خوراکی در سال گذشته به عملکرد درآمدی آن بازمیگردد. بررسی روند ۱۵سال اخیر نشان میدهد درآمد این صنعت بهطور متوسط سالانه ۴۳درصد رشد کرده است. با این حال، سال ۱۴۰۴ از منظر درآمدی سالی استثنایی محسوب میشود.
افزایش قابلتوجه نرخ فروش محصولات موجب شد مجموع درآمد صنعت با جهش ۹۱درصدی به ۸۹ هزار و ۷۴۱میلیارد تومان برسد؛ رقمی که یک رکورد تاریخی برای این صنعت به شمار میرود.
رشد درآمدها تنها به مقیاس سالانه محدود نبوده است. در زمستان۱۴۰۴ نیز درآمد صنعت با جهش خیرهکننده ۲۳۴درصدی به ۴۴ هزار و ۵۰۰میلیارد تومان افزایش یافت. در ۲ماه ابتدایی سال جاری نیز روند صعودی درآمدها ادامه داشته است. مجموع درآمد شرکتهای روغن خوراکی در فروردین و اردیبهشت به ترتیب رشد ۳۹۵ و ۳۵۳درصدی نسبت به ماههای مشابه سال قبل را
ثبت کردهاند. در بین شرکتهای صنعت، «غمارگ» در اردیبهشتماه بهترین عملکرد درآمدی را از خود نشان داد. درآمد این شرکت با رشد ۱۲۶درصدی به ۳۰۱میلیارد تومان رسید.
رکود سودآوری
با وجود ثبت رکوردهای درآمدی، سودآوری شرکتهای روغن خوراکی همچنان نتوانسته متناسب با رشد درآمدها افزایش یابد. بررسی عملکرد ۱۵سال گذشته نشان میدهد میانگین حاشیه سود خالص این صنعت حدود ۱۲درصد بوده است. در سال۱۴۰۴ حاشیه سود صنعت به ۷درصد رسید؛ رقمی که اگرچه نسبت به سال قبل از آن بهبود یافته، اما همچنان ۵واحد درصد پایینتر از میانگین بلندمدت قرار دارد. این موضوع نشان میدهد بخش قابلتوجهی از رشد درآمدها تحتتاثیر افزایش هزینهها جذب شده و به سود خالص شرکتها تبدیل نشده است.
در مقیاس فصلی اما وضعیت امیدوارکنندهتر بوده است. میانگین حاشیه سود فصلی صنعت حدود ۹درصد برآورد میشود؛ درحالیکه این نسبت در زمستان ۱۴۰۴ به ۱۴درصد افزایش یافته و ۵واحد درصد بالاتر از میانگین تاریخی قرار گرفته است. از میان شرکتهای منتشرکننده گزارشهای مالی سالانه، «غپونه» با ثبت حاشیه سود ۱۳درصدی بهترین عملکرد را به ثبت رسانده است. همچنین در مقیاس فصلی، «غمارگ» با حاشیه سود ۱۹درصدی در صدر جدول سودآوری صنعت قرار دارد.
رونق قیمتی به جای رونق عملیاتی
مجموع آمارها نشان میدهد صنعت روغن خوراکی در سال ۱۴۰۴ بیش از آنکه از مسیر افزایش تولید و فروش رشد کرده باشد، از محل جهش نرخ فروش و افزایش قیمت محصولات منتفع شده است. افت تولید در برخی مقاطع، کاهش محسوس مقادیر فروش و در مقابل جهش درآمدهای چندصددرصدی، همگی گواه آن است که موتور اصلی رشد این صنعت در سال گذشته نه توسعه عملیاتی، بلکه افزایش نرخها بوده است؛ موضوعی که در نهایت خود را در حاشیه سود نهچندان مطلوب شرکتها نیز نشان داده است.
