واهمه از پذیره‏‏‌نویسی

«طلوع فولاد پارس» با نماد «فطلوع» با سرمایه ۱.۴همتی مجوز تامین سرمایه ۱.۲همتی از بازارسرمایه را در اولین روز اسفند سال پیش از سازمان بورس دریافت کرد تا با استفاده از منابع آن، پروژه تولید ۱.۷میلیون تن آهن اسفنجی را تا پایان سال ۱۴۰۴ ابتدا با تولید حدود ۴۰۰هزارتن به بهره‌‌‌برداری برساند و بعد از آن تا سال ۱۴۰۷ به ظرفیت اسمی ۱.۷میلیون ‌‌‌تنی خود برسد. عدم‌استقبال از این پذیره‌‌‌نویسی با وجود ویژگی‌ها و امتیازاتی که برای شرکت‌کنندگان درنظر گرفته‌‌‌ شده، چندان دور از ذهن نبود. شاید عامل اصلی را بتوان سابقه دو پذیره‌‌‌نویسی آخر بازارسرمایه برای شرکت‌‌‌پروژه‌‌‌ها دانست (نمادهای «فصبا» و «شگستر») که سود چندانی به شرکت‌کنندگان نرسانده‌‌‌اند. غیر از این‌‌‌ مورد، علت‌های دیگری هم از سوی فعالان بازار ذکر می‌‌شود.

مثلا گفته می‌شود عرضه چنین شرکت‌پروژه نه‌چندان کوچکی در زمانی که به قول رئیس ‌‌‌سازمان بورس هنوز سایه ریسک‌های سیستماتیک برسر بازار وجود دارد، چندان مناسب نیست، درحالی که همین ریسک‌ها امکان کمترین تغییر در دامنه نوسان و حتی حجم مبنای شرکت‌های متوسط و کوچک بازار را از مدیران محافظه‌‌‌کار سازمان (به‌‌‌زعم گوینده) گرفته است. در این پذیره‌‌‌نویسی برای فروش حق‌تقدم ۳۰‌درصد تخفیف نسبت به قیمت ارزش‌‌‌گذاری‌شده ۲۹۹تومانی درنظر گرفته شده است که البته قابل‌توجه است، اما نه در شرایط فعلی بازار که شرکت‌های درحال فعالیت و با نسبت «قیمت‌‌‌برسود» (P/E) تک‌‌‌رقمی هم خریدار ثابت‌قدم ندارند و بعضا یک‌‌‌روز در میان به تناوب صف خرید و صف فروش هستند! برخی از این شرکت‌ها اگر همین امروز ارزش‌گذاری شوند تا ۵۰‌درصد نسبت به قیمت تابلو تخفیف خورده‌‌‌اند! از دیگر مزایایی که ناشر «فطلوع» برای پذیره‌‌‌نویسان در نظر گرفته، یکی ارزش‌گذاری پروژه براساس دلار ۴۵هزار تومانی و دیگری امکان بازخرید سهام خریداری‌شده با سود سپرده بلندمدت یک‌ساله و درنهایت قول بازگشایی نماد دوهفته پس از پایان پذیره‌‌‌نویسی است. البته ناشر باید امیدوار باشد با وضعیت مناسب بازار تا پایان اردیبهشت‌‌‌ماه که زمان تمدیدشده پذیره‌‌‌نویسی است، ۱.۲هزار میلیارد تومان جذب این نماد شود، بدون آنکه متعهد پذیره‌‌‌نویسی بخواهد تمام‌‌‌قد وارد کارزار شود، اما لزوم کسب اعتماد سهامداران جز در هنگام ارزش‌گذاری پذیره‌‌‌نویسی‌‌‌های «شرکت‌‌‌پروژه‌‌‌ها» در آینده کاملا احساس می‌شود که این کار با نگاهی واقع‌‌‌گرایانه و نه تئوریک به بازار امکان‌‌‌پذیر است.

موج انفجار بندرعباس بر تابلوی بورس

با انفجاری که در پایانه شهیدرجایی بندرعباس رخ داد، گفت‌وگو حول‌‌‌وحوش اثرات خسارات واردشده که چندمیلیارد دلار برآورد می‌شود بر روی شرکت‌های بیمه‌‌‌ای که تعهداتی در آن پایانه دارند، پیش کشیده شده که البته در سایه عدم‌اطلاع‌‌‌رسانی درباره جزئیات موضوع، چندان قابل اتکا نیست. درحال حاضر تنها نمادی که به‌خاطر این واقعه بسته مانده، «شرکت توسعه خدمات دریایی و بندری سینا» با نماد «حسینا» است که انفجار اصلی و اولیه در بارانداز تحت کنترل آن رخ داده است.

جالب اینجاست که نماد «حسینا» برای تصویب افزایش سرمایه ۲۶۱درصدی از سود انباشته در مجمع آخرین روز کاری سال گذشته، بسته شده بود و پس از ثبت افزایش‌‌‌ سرمایه در روز هشتم اردیبهشت یعنی دو روز پس از انفجار مزبور آماده بازگشایی بود که یک‌بار هم نماد در وضعیت مجاز-محفوظ قرار گرفت و نزدیک بود کشف قیمت شود، ولی تایید نشد. بعد از آن با وجود اینکه شرکت اعلام کرده بود سهم محوطه منفجرشده در کل فروش سال قبل شرکت، حدود ۴‌درصد بوده، اما تصمیم ناظر بر توقف نماد (احتمالا) تا شفاف‌‌‌سازی کامل در مورد اثرات انفجار قرار گرفت. «حسینا» از شرکت‌های متعلق به بنیاد مستضعفان است که در دوسال اخیر شبیه بقیه نمادهای خدمات بندری و البته بیشتر از همه، بازدهی قابل‌توجهی (مبتنی بر افزایش سود) برای سهامداران خود داشته است.

یکی از نمادهای بیمه‌‌‌ای که احتمالا هیچ ارتباطی با انفجار دردناک بندرعباس ندارد، اما در دو روز آخر هفته گذشته با وجود سرحالی بازار، منفی بود «بیمه دی» با نماد «ودی» است. افزایش سرمایه ۱۱۱درصدی این شرکت از محل «مطالبات ‌‌‌و آورده‌‌‌ نقدی» چندی قبل در جلسه هیات‌‌‌مدیره تصویب شد که البته با توجه به در پیش‌‌‌رو بودن مجمع سالانه، سهامداران باید از محل آورده‌‌‌نقدی پذیره‌‌‌نویسی را انجام دهند و سود تقسیمی مجمع سالانه آتی نمی‌‌‌تواند جزو مطالبات حال‌شده درنظر گرفته شود. برخی، منفی بودن سهم را به مخالفت یکی از اعضای هیات‌‌‌مدیره «ودی» با افزایش سرمایه مزبور نسبت می‌دهند و پیش‌بینی می‌کنند که فرآیند این افزایش‌‌‌سرمایه رویدادهای هیجانی را در پیش داشته باشد. جالب آنکه در آخرین افزایش ‌‌‌سرمایه بیمه دی در سال ۱۳۹۳ هم رویداد دردناکی برای کسانی که در روند افزایش سرمایه روی حق‌‌‌تقدم‌‌‌های آن سرمایه‌گذاری کرده ‌‌‌بودند، رخ داد. در آن زمان یک‌‌‌میلیارد و ۸۰۰میلیون برگه حق‌‌‌تقدم منتشر شد که طی ۹۰روز معاملات اولیه تا قیمت بالای ۵۰تومان هم معامله شد، اما در مرحله حراج به دارندگان حدود ۶۰۰میلیون برگه حق‌‌‌تقدم استفاده‌‌‌نشده کمتر از ۵تومان رسید!

بعد از چهارهفته پربار در صدور مجوز افزایش سرمایه، هفته گذشته مجوزی از سوی سازمان بورس صادر نشد.  در جدول پیوست، مشخصات حق‌‌‌تقدم‌‌‌های درحال پذیره‌‌‌نویسی آمده است. حق‌‌‌تقدم برخی از نمادهای جدول پیوست هنوز بازگشایی نشده یا در بازگشایی به قیمتی که ناظر مناسب ببیند حراج نشده که با علامت – مشخص شده‌اند.

* تحلیلگر بازار سرمایه