بهار مجوزهای بورس
علیرضا توکلی*
هفته گذشته بازگشایی نماد «اخابر» (مخابرات ایران) با رشد حدود ۲۵درصدی (پس از بازگشایی ۵۰درصدی «خکاوه» و حدود ۴۰درصدی ایرانخودرو در هفته‌‌‌های پیشین) بازهم چندان با مزاج بازار سازگار نبود و روزهای بعد درگیر صف فروش سنگین و چندبرابر نسبت به حجم معاملات روز اول شد. گفته میشود شاید بازار حق دارد؛ چون دوسه‌سالی است از یک‌سو سختگیری‌‌‌های ناظر را دیده و ازسوی‌‌‌دیگر مدت مدیدی است که دامنه نوسانی یک‌درصدی و ۳درصدی را دیده و به آن خو گرفته است. به نظر می‌رسد اگر تحولات سیاسی طبق انتظار پیش برود و به قول رئیس سازمان بورس، سایه ریسک‌های سیستماتیک از روی بازار برداشته شود، کم‌‌‌کم گشایش‌‌‌هایی در این موارد برای همه نمادهای بازار و نه به‌صورت گزیده یا تصادفی فراهم شود.
برخی از سهامداران «اخابر» منفی روزهای بعد از بازگشایی را به فروش غیرمنتظره سهامدار اصلی نسبت دادند که حتی در تابلوی منفی روز دوم هم پیکان قرمز فروش او مشاهده شد. موضوع شرایط آسان تصاحب مخابرات در دهه ۸۰ توسط این سهامدار را پیش کشیدند که چندان ارزش آن و دارایی‌‌‌هایش را درک نمی‌‌‌کند! توضیح اینکه مخابرات با پیش‌‌‌پرداخت اولیه به سهامدار عمده فعلی واگذار شد و بخش قابل‌‌‌توجهی از اقساط سالانه هم با تقسیم سود سریع دو نماد همراه‌‌‌اول و مخابرات در سریع‌‌‌ترین زمان ممکن پرداخت شد. یعنی در آن سال‌ها اواخر فروردین مجمع همراه و در اردیبهشت مجمع اخابر برگزار می‌‌‌شد، در حالی که پارسال مجامع سالانه این دو نماد در روزهای ۳۰ و ۳۱تیرماه و در آخرین زمان مجاز برگزار شد که بسیار متفاوت از سال‌های پیش و زمان پرداخت اقساط بود! البته بسیاری از سهامداران روی املاک و دارایی‌‌‌های بسیار زیاد این شرکت (قبلا دولتی) و نیز چشم‌‌‌انداز مثبت بازار حساب جداگانه‌‌‌ای باز می‌کنند.
در نماد «خکاوه» (سایپادیزل) با افشای اطلاعات بااهمیت از نوع الف و بازگشایی منفی حدود ۹درصد، فشار فروش آن کم شد و ایرانخودرو هم بعد از بازگشایی بیشتر روزها در گستره مثبت معامله شد. از ثبت افزایش سرمایه سایپا هنوز خبری نشده و بعضی از سهامداران آن را بی‌‌‌تاب کرده است!
بهار پربار مجوزها
تا پایان هفته گذشته سازمان بورس مجوز افزایش سرمایه ۱۵شرکت را صادر کرد که نسبت به سال قبل که تا ۴۰روز بعد از شروع سال مجوزی صادر نشده بود، رکورد جالبی است. در هفته گذشته هم چهارمجوز صادر شد.
«پخش هجرت» با نماد «هجرت» قرار است اندکی بیش از ۱۱۹۰درصد سهام جایزه از محل سودانباشته و تجدیدارزیابی دارایی‌ها به سهامدارانش بدهد. شرکت‌های پخش معمولا املاک زیادی در نقاط مختلف کشور برای انبار کالاها و توزیع آنها دارند که هرچه زمان شروع کار آنها قدیمی‌‌‌تر باشد، تفاوت ارزش روز و ارزش دفتری آنها بیشتر است. مثلا در تجدیدارزیابی عرصه (زمین) ۲۵مرکز پخش هجرت، دفتر ساختمان مرکزی آن کمتر از ۱۰میلیون تومان ثبت شده که اینک حدود ۱۰۰میلیاردتومان کارشناسی شده است! «هجرت» به سرمایه ۱۶۰میلیارد تومانی خود مبلغ ۲۰۰میلیارد تومان از سود انباشته (۱۲۵درصد) و بیش از ۱.۷همت از تجدیدارزیابی دارایی‌ها (حدود ۱۰۶۵درصد) اضافه می‌کند و با سرمایه بالای ۲همت وارد باشگاه نمادهای «با سرمایه یک‌همت و بالاتر» میشود.
«داروسازی زهراوی» با نماد «دزهراوی» هم دارایی‌‌‌های خود را تجدیدارزیابی کرد تا با استفاده از مازاد آن سرمایه ۳۲۰میلیاردی خود را با افزایش حدود ۲۳۱درصدی به اندکی بالاتر از یک‌همت برساند.
شرکت بازارپایه‌‌‌ای «سامان‌‌‌گستر اصفهان» با نماد «ثامان» مجوز افزایش سرمایه ۴۰درصدی از سود انباشته را دریافت کرد و از افزایش سرمایه ۱۲۰درصدی از مطالبات و آورده صرف‌‌‌نظر کرد؛ چون سازمان بورس قبول نکرد که شهرداری اصفهان (سهامدار عمده «ثامان») متعهد جمع‌‌‌آوری حق‌‌‌تقدم‌‌‌های استفاده‌نشده شود. شاید سازمان بورس اصرار داشته که یک نهادمالی مورد تایید سازمان چنین تعهدی را به دوش بکشد که چندان غیرمنطقی نیست. شرکت «صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان» با نماد «قشرین» هم با کمی بیشتر از ۵۲درصد افزایش‌‌‌سرمایه از مطالبات و آورده نقدی با مجوز سازمان بورس به‌زودی به مجمع می‌رود. با مشکل کم‌‌‌آبی که در سال‌های اخیر به‌ویژه در خراسان ایجاد شده است، کارخانه‌‌‌های قند آن ناحیه چندان بازدهی مناسبی از تبدیل چغندر به شکر ندارند و در عوض نگاه فعالان بازار به زمین‌‌‌های دراختیار آنها جلب شده که با فروش یا تبدیل آنها به پروژه‌های آماده ساخت، سود چندین و چند سال قندوشکرسازی را یک‌جا تحصیل کنند!
در جدول پیوست، مشخصات حق‌‌‌تقدم‌‌‌های درحال پذیره‌‌‌نویسی آمده است. حق‌‌‌تقدم «سپیدار سیستم آسیا» با نماد «سپیدار» با درنظرگرفتن ۱۰۰تومان واریزی گران‌تر از خود سهم معامله میشود. این شرکت فرابورسی زیرمجموعه شرکت بورسی «همکاران‌سیستم» با نماد «سیستم» است که در دی‌ماه ۱۳۹۹ با ارزش بازار کمتر از ۸۰۰میلیارد تومان عرضه‌‌‌اولیه شد و در بالاترین قیمت روزهای پس از عرضه‌‌‌اولیه به ارزش بازار ۱.۴همت رسید و اینک با گذشت بیش از چهارسال ارزش بازاری افزون بر ۱۰همت پیدا کرده است. کسب‌وکار سپیدار تولید و پشتیبانی نرم‌‌‌افزارهای اتوماسیون اداری برای شرکت‌های کوچک است که در هنگام عرضه هم مشخص بود بازار رو به رشدی دارد و البته هرچه قوانین اقتصادی و مالیاتی کشور به سمت مکانیزاسیون و شفافیت بیشتر پیش برود، بازارش گسترده‌‌‌تر خواهد شد. البته با درنظر گرفتن اینکه میزان فروش و سود سپیدار در سال‌های اخیر روبه‌‌‌رشد بوده است، رشد ارزش بازار سپیدار قابل‌‌‌توجیه است و البته حضور ثابت‌‌‌قدم یکی‌‌‌دونفر از فعالان حقیقی و یکی از صندوق‌ها نیز بی‌‌‌تاثیر نیست.
«حق‌‌‌تقدم» شرکت بازارپایه‌‌‌ای «بیمه آرمان» هم در صف‌‌‌خرید چهارشنبه گذشته با معامله ۸۷حق تقدم به ارزش حدود ۵هزارتومان مورد تایید قرارگرفت که ارزش بازار حق‌‌‌تقدم این نماد را بیش از ۹۳میلیارد تومان بالا برد! بی‌‌توجهی به الگوهای ریاضی و عددی ساده در نظارت بر تغییرات قیمتی نمادها در کشوری که «خوارزمی» و «مریم میرزاخانی» را به دنیا ارائه داده، سبب آشفتگی‌‌‌ها و ناهمگونی‌‌‌های آزاردهنده‌‌‌ای بر روی تابلوی معاملات میشود که در گزارش هفته پیش هم به آن اشاره شد؛ یعنی تناسب «حجم معاملات» با «اثرش بر روی ارزش بازار» نماد که می‌تواند معیاری برای نظارت عادلانه و سیستمی باشد، کمتر در «محاسبات تابلوی معاملات» یا «حراج بازگشایی» مورد توجه قرار می‌گیرد. حق‌‌‌تقدم برخی از نمادهای جدول پیوست هنوز بازگشایی نشده یا در بازگشایی به قیمتی که ناظر مناسب ببیند حراج نشده که با علامت – مشخص شده است.
* تحلیلگر بازار‌های مالی
