حاشیههای بازگشایی نمادها
علیرضا توکلی*
هفته گذشته ناظران بازگشایی نمادها، نوسانیترین عملکرد خود را در بازگشایی «بدون محدودیت نوسان» به نمایش گذاشتند؛ بهویژه در مورد دو نماد خودرویی که یکی در بازارپایه فرابورس و دیگری در بازار اصلی بورس بود و سبب حرفوحدیثهای فراوانی شد. در بخش دیگری از سازمان بورس نیز ۶مجوز برای افزایش سرمایه صادر شد که نیمی از آنها (مربوط به سهتولیدکننده لامپ و سیمان و قند با نمادهای «بشهاب»، «سمتاز» و «قشهد») از محل سودانباشته و تمام یا بخشی از افزایش سرمایه سهنماد دیگر («وتوسم»، «شگل» و «معین») از محل آورده بود.
ناظر نماد «خکاوه» (سایپادیزل) روز یکشنبه گذشته، زمانی که خبرهای خوبی از دور دوم گفتوگوهای ایران و آمریکا رسیده بود و بر روی تابلو هم نمادی مناسب (و حتی نامناسب) برای خرید یافت نمیشد، با تاثیرپذیری از این هیجان، به بازگشایی با رشد بالای ۵۰درصدی قیمت رضایت داد که با توجه به سختگیریهای شدید دو سهسال اخیر ناظران، بسیار دستودلبازانه بود و البته نتیجه آنهم صف فروش سنگین سهروز آینده سهم بود! بهنظر میرسد مسوولان مربوطه، روزهای بعد متوجه این سخاوت کمسابقه ناظر شدند و در بازگشایی نماد خودرو در روز سهشنبه ملاحظاتی را درنظر گرفتند تا این نماد بازار اصلی بورس، با کمتر از ۴۰درصد رشد باز شود. بازگشایی سلیقهای نمادها پس از مجامع سالانه و افزایش سرمایه در دو سهسال اخیر سبب سردرگمی و آزار فعالان بازار شده، در حالی که مدیران و کارمندان سازمان -که معمولا تجربه بهروزی از انجام معاملات ندارند، اما دغدغه شدیدی برای کنترل بازار دارند- فقط با ابزار «مصوبه» و «بند» و «تبصره» بعضا فقط بر پیچیدگی قوانین موجود میافزایند! نوسان سلیقه ناظر در بازگشایی دوقلوهای همسان صنعت انبوهسازی یعنی «ثبهساز» و «ثامید» که با هم برای مجمع سالانه تقسیم سود بسته شدند و سود مشابه و متناسبی هم تقسیم کردند آنچنان زیاد بود که مدیران شرکت دومی (توسعه و عمران امید با نماد «ثامید») احساس مسوولیت کرده و نامهای را بر روی کدال فرستادند تا اعتراض سهامدارانشان درباره تبعیض در بازگشایی را به گوش مدیران سازمان برسانند. اعتراض سهامداران هم به بازگشایی «ثبهساز» در روز سرخوشی بازار با دامنه مثبت ۱۳درصد و بازگشایی «ثامید» با دامنه مثبت ۳درصد بود، در حالی که حراج هردو نماد بهصورت مشابهی صورت گرفته بود. بگذریم، در این باره صحبت فراوان است.

برندفروشی به سبک برادر بزرگتر
شرکت گلتاش با نماد «شگل» مجوز افزایش سرمایه از محل آورده با سلب حقتقدم به میزان حدود ۱۳۶درصدی را دریافت کرد تا سرمایه خود را از ۲۶۰میلیارد تومان به ۶۱۵میلیاردتومان برساند و البته بخش عمده وجه دریافتشده را برای خرید برند تجاری شبنم به برادر بزرگتر خود یعنی شرکت پاکسان با نماد «شپاکسا» بپردازد. دو شرکت پاکسان و گلتاش از زیرمجموعههای «مدیریت صنعت شوینده توسعه صنایع بهشهر» با نماد شوینده هستند که خود شوینده هم متعلق به «توسعه صنایع بهشهر» (وبشهر) و در نهایت بانک ملی است.
پاکسان در دورههای مالی اخیر بهخاطر قیمتگذاری دستوری محصولاتش دچار افت زیادی در سودآوری عملیاتی شد و در نتیجه قیمت سهام نیز افت قابلتوجهی کرد. البته این موضوع دامنگیر تمام شرکتهای این صنعت بود. در یکسال گذشته سهامدار عمده پاکسان تصمیم گرفت برندهایی را که در تملک پاکسان است، اما محصولات آن در دو شرکت ساینا (مایع ظرفشویی گلی) و گلتاش (خمیردندان شبنم) تولید و بابت آن اجاره پرداخت میشود، به خود تولیدکنندهها واگذار کند تا هم ساینا و گلتاش مستقل شوند و هم (احتمالا) درآمد خوبی برای پاکسان شناسایی شود. پارسال مجامع فوقالعاده این دو تولیدکننده برگزار شد که در آن ساینا خرید برند گلی را مصوب کرد، اما در گلتاش سهامداران به نتیجه نرسیدند.
ساینا در آذرماه سال گذشته افزایش سرمایه ۱۸۵میلیارد تومانی از آورده با سلب حقتقدم را به اجرا گذاشت و هر سهم را ۵۰۰تومان به پذیرهنویسان فروخت که ۱۰۰تومان آن را بهعنوان قیمت اسمی سهم و مجموعا ۱۸۵میلیاردتومان، برای پرداخت به پاکسان کنار گذاشت و ۴۰۰تومان را صرف اعطای سهام جایزه به سهامدارانی کرد که حقتقدم را از آنها سلب کرده بود. گلتاش اما اواخر پارسال با دریافت هشدار پاکسان مبنی بر اعمال جریمه مقرر در قرارداد فروش برند بهسرعت مجمع فوقالعاده را برگزار و سهامداران را قانع به تصویب موضوع کرد و اینک با صدور مجوز افزایش سرمایه، آماده برگزاری مجمع است.
در همین مجمع قیمت فروش سهام جدید سلبشده به پذیرهنویسان هم تعیین میشود. در جدول مشخصات حقتقدمهای درحال پذیرهنویسی آمده است. حقتقدم «پارسدارو» حدود ۸۰۰تومان ارزانتر از خود سهم بازگشایی شد که بخشی از آن به خاطر آن است که دارندگان حقتقدم در مجمع سالانه آن که طی یکیدوماه آینده برگزار میشود، مشمول دریافت سود نمیشوند. سال ۱۴۰۲ «دپارس» از حدود ۸۰۰تومان سود خود ۵۵۰تومان تقسیم کرد و در سال ۱۴۰۳ هم طی ۹ماه حدود ۵۰۰تومان سود ساخت که البته حدود ۲۰۰تومان آن غیرعملیاتی و ناشی از فروش سهام شرکتهای دارویی بود. برخی از نمادها هم هنوز حقتقدمشان بازگشایی نشده یا در بازگشایی به قیمتی که ناظر مناسب ببیند حراج نشدهاند که با علامت – مشخص شدهاند.
* تحلیلگر بازارهای مالی