کارنامه صنایع بورسی در فصل ۴
علی قاسمی - عباس بیات
ریسکهای اقتصادی حاکم بر بازار سهام طی سال گذشته سبب شد تا صنایع بورسی با فراز و نشیبهایی همراه شوند. بهرغم آنکه در نیمه اول سال، شاهد افزایش فشار بر صنایع بودیم، اما با تغییر دولت و روی کارآمدن سیاستی جدید در حوزه نرخ ارز، نیمه دوم۱۴۰۳، شرایطی متفاوت را برای تولیدکنندگان بورسی رقم زد. بهخصوص آنکه شیب رشد درآمدها در زمستان بیشتر شد.
در چهارمین فصل سال گذشته، مجموع درآمد صنایع، از هزار همت گذشت که نسبت به زمستان قبل، ۳۵درصد بهبود یافت. با این حال، هنوز درآمد صنایع از رشد قیمت دلار در این مدت، عقب ماند. دلیل اصلی این موضوع نیز کاهش راندمان تولید ناشی از قطعی برق و گاز بوده است. علاوه بر این، روند کاهشی قیمتهای جهانی بهخصوص نفت و فولاد نیز بدون تاثیر نبوده است. در اسفندماه ۱۴۰۳ با وجود ثبات نسبی در نرخ دلار توافقی، درآمد صنایع از ۴۰۰همت عبور کرد که رکورد جدیدی به شمار میرود. این میزان در مقایسه با اسفندماه سال قبل، ۴۰درصد افزایش یافت و نسبت به بهمن نیز ۱۳درصد رشد را تجربه کرد. به نظر میرسد، با شروع فصل بهار و تا زمانی که قطعی برق جدیتر نشده است، شاهد بهبود مجدد درآمدها باشیم. البته ریسک تغییر وزیر اقتصاد، میتواند رویکرد جدیدی را در مواجهه با بورس به وجود آورد که آینده سودآوری شرکتها را با ابهام همراه خواهد کرد. چشمانداز منفی قیمتهای جهانی در کنار تشدید ناترازیها نیز سالجاری را سختتر خواهد کرد.

فولادیها در قعر رکود
هرچند درآمد کل بازار در اسفندماه بهبود یافت، اما فولادیها با افت درآمد نسبت به بهمن همراه شدند. همچنان افت تولید ناشی از محدودیتهایی که سرمای هوا ایجاد کرده، دلیل اصلی رکود حاکم بر این صنعت بوده است. این درحالی است که نرخهای فروش بهخصوص در تولیدکنندگان ورقهای فولادی رکورد زده است. درآمد فولادیها طی اسفندماه ۵۷هزار میلیارد تومان بود که نسبت به اسفندماه ۱۴۰۲ تنها ۲درصد بهبود نشان داد.
در زمستان نیز درآمد این صنعت با رشد ۱۲درصدی نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۲ از ۱۷۰همت عبور کرد. اثر رشد قیمت دلار با کاهش قیمتهای جهانی و کاهش مقداری تولید، از بین رفت و فولادیها موفق نشدند وارد فاز رونق شوند. «فجهان»، «فغدیر» و «فسبزوار» میتوانند گزینه خوبی برای بررسیهای بیشتر باشند.
فلزات گرانبها گران شدند
در پی رشد قیمت جهانی مس، آلومینیوم و روی، صنعت فلزات گرانبها طی سال گذشته رشد پایداری از درآمد را تجربه کرد؛ به طوری که در اسفندماه با عبور فروش ریالی این صنعت از ۳۵همت، رشد ۸۵درصدی نسبت به اسفندماه سال قبل به ثبت رسید. رشد قیمت دلار در نیمه دوم سال، اهرمی برای صعود هرچه بیشتر درآمدها شد.
درآمد سال۱۴۰۳ این صنعت که ۲۴۴همت گزارش شده است، رشد بیش از ۴۳درصدی را نسبت به سال۱۴۰۲ نشان میدهد. فروش زمستان ۱۴۰۳ هم نسبت به زمستان قبل، ۷۰درصد بهبود یافت.
صنعت فلزات گرانبها، تنها صنعتی است که افزایش بیش از رشد قیمت دلار را از خود به نمایش گذاشت. «فروی» و «فسوژ» دو گزینه امن در این صنعت هستند که میتوانند مورد واکاوی بیشتر قرار گیرند.
تمدید رکوردشکنی پتروشیمیها
پتروشیمیها، همچنان با رشد درآمدها همراه هستند؛ به طوری که در اسفندماه، این صنعت با رشد ۴۷درصدی درآمدها موفق شد فروش ۸۳همتی را به ثبت برساند. ضمن آنکه درآمد سال گذشته با رشد ۴۱درصدی از ۷۲۰همت عبور کرد. درآمد زمستان نیز با رشد ۴۶درصدی نسبت به زمستان سال ۱۴۰۲ همراه شد. به نظر میرسد اثر نرخ دلار بر پتروشیمیها بسیار بیشتر بوده و با وجود ریسکهایی که از ناحیه دولت وارد آمده است، روند سودآوری این صنعت با ابهام همراه باشد.
با این حال، در این صنعت نیز نمادهایی وجود دارند که میتوانند مورد استقبال سهامداران قرار گیرند. «شکام»، «شبصیر» و «شجم» بهترین گزینههای این صنعت هستند.

سرایت رکود از فولاد به سنگآهن
کاهش قیمتهای جهانی در بازار فولاد، موجب شده است تا صنعت بالادستی آن، یعنی سنگآهن نیز با کاهش درآمد همراه شود. افت سطح تولید و فروش مقداری شرکتها در این صنعت، از عوامل اصلی کاهش درآمدها بوده است؛ به طوری که سنگآهنیها در اسفندماه موفق شدند با رشد ۴۹درصدی درآمد، بخشی از کمبودهای خود را از ابتدای سال جبران کنند. «کمنگنز» و «کاما» نیز جزو نمادهایی هستند که هم گزارشهای خوبی را منتشر کردند و هم نسبت قیمت به سود آیندهنگر مناسبی دارند. با این حال، دو عامل اصلی بر روند آینده این صنعت اثرگذار هستند. تا زمانی که اقتصاد جهانی با ریسک کاهش قیمت فولاد همراه است، صنایع بزرگ ما بهخصوص فلزات آهنی نیز از این رکود تبعیت میکنند. از اینرو سنگآهنیها بدون رونق فولادیها نمیتوانند به مدار رشد پایدار درآمد برگردند. علاوه بر این سیاست دولت در خصوص حقوق دولتی معادن آینده سودآوری این صنعت را مبهم ساخته است.
اوجگیری اورهایها در ماه آخر
در آخرین ماه سال قبل، اورهایها با رشد ۶۹درصدی درآمدها نسبت به اسفند سال قبل، موفق شدند فروش ریالی خود را از ۸.۸همت عبور دهند. رشد قیمت دلار اثر ویژهای بر اورهایها و متانولسازان داشته است. درآمد زمستان ۱۴۰۳ نیز نسبت به زمستان قبل تنها ۶درصد بهبود یافت. در این میان «شپدیس»، یکی از گزینههای خوب این صنعت است که از محل رشد قیمت جهانی اوره بیشترین منفعت را به دست آورده است.
سیمانیها؛ سوپراستار بازار
صنعت سیمان به عنوان یکی از صنایع پربازده بازار، در شرایطی قرار دارد که علاوه بر پوشش دادن تورم، نسبت به اکثر صنایع بازدهی بهتری داشته است؛ بهطوری که بازدهی برخی از نمادهای این صنعت فراتر از طلا و سکه بوده است. در میان نمادهای پربازده سال گذشته، سهنماد به صنعت سیمان تعلق دارد. تداوم شرایط خوب سیمانیها بسیار محتملتر از سایر صنایع است و صندوقهای سیمانی با تقاضای خوبی همراه بودند. درآمد اسفندماه این صنعت در سال گذشته با رشد بیش از ۶۰درصدی نسبت به اسفندماه سال ۱۴۰۲ از ۶.۶همت عبور کرد. ضمن آنکه سطح درآمد نسبت به بهمنماه، ۱۸درصد بهبود یافت. با وجود آنکه محدودیت گازی و برقی سیمانیها را اذیت کرده است، اما درآمد سالانه صنعت با رشد بیش از ۳۰درصدی از ۶۲همت گذشت. درآمد زمستان نیز ۵۰درصد نسبت به زمستان قبل از آن، بهبود یافت. این صنعت نیز همپای تورم و رشد قیمت دلار، حرکت کرده است و احتمالا در سال جاری هم روزهای خوبی را تجربه خواهد کرد.
وضعیت خنثای خودروسازان
برآیند بازدهی شرکتهای تولیدکننده خودروی بازار سهام در سال ۱۴۰۳ صفر درصد بود. در ابتدای سال نمادهای خودروساز با اقبال بالایی از سوی سهامداران همراه شدند. با این حال این موج تقاضا پایدار نبود و در ادامه با کاهش همراه شدند. با آغاز موج مثبت آبانماه ۱۴۰۳، شرکتهای خودروساز بازار سرمایه با لیدری دو نماد ایرانخودرو و سایپا وضعیت بسیار خوبی را تجربه کرده و حرکت نزولی خود را جبران کردند؛ بهطوری که نماد ایرانخودرو در موج مثبت آبانماه توانست بازدهی بیش از ۱۰۰درصدی را نصیب سهامداران خود کند. در دوازدهمین ماه سال گذشته شرکتهای خودروساز بازار سهام ۶۹هزار میلیارد تومان درآمد شناسایی کردند که در مقایسه با اسفند ۱۴۰۲، افزایش ۵۷درصدی را به ثبت رساند. همچنین درآمد اسفندماه خودروسازان بازار سهام در قیاس با میانگین درآمد ماهانه این صنعت افزایش ۶۱درصدی را تجربه کرد. تجمیع درآمد سال ۱۴۰۳ شرکتهای خودروساز بازار سهام به میزان ۵۱۶هزار میلیارد تومان به ثبت رسید که در مقایسه با سال ماقبل افزایش ۲۲درصدی را به ثبت رساند. در کنار بررسی ریالی درآمد این صنعت، بهتر است وضعیت دلاری فروش خودروسازان نیز ارزیابی شود. در سال ۱۴۰۳، شرکتهای تولیدکننده خودروی بازار سهام به میزان ۱۳میلیارد دلار فروش به ثبت رساندند که در مقایسه با سال ۱۴۰۲ فروش دلاری این صنعت ۱۵درصد نزول داشت. طی چهارمین فصل سال نیز فروش دلاری شرکتهای خودروساز بازار سهام با کاهش ۳۳درصدی همراه شد. بر این اساس هرچند از لحاظ ریالی فروش صنعت خودرو بهبود چشمگیری را طی سال گذشته تجربه کرد، اما از لحاظ دلاری که نمای بهتری از وضعیت واقعی خودروسازان نشان میدهد، شرکتهای این صنعت وضعیت چندان مناسبی را پشت سر نگذاشتهاند. از میان ششنماد تولیدکننده خودروی بازار سهام، «ناما» وضعیت بهتری را بهلحاظ دلاری پشت سر گذاشت. این شرکت در سال ۱۴۰۳ توانست درآمد خود را بهلحاظ دلاری همچون سال ۱۴۰۲ حفظ کند. با این حال پنج شرکت دیگر این صنعت نتوانستند عملکرد مناسبی را بهلحاظ افزایش دلاری فروش تجربه کنند.
سال خوب لاستیکیها
سهامداران شرکتهای حوزه لاستیک و پلاستیک سال خوبی را پشت سر گذاشتند. میانگین بازدهی ثبتشده توسط شرکتهای این صنعت در سال ۱۴۰۳ به میزان ۴۱درصد بود که در قیاس با بازدهی ۲۳درصدی شاخص کل بورس تهران عملکرد بسیار خوبی محسوب میشود. در اسفندماه ۱۴۰۳، لاستیکسازان بورسی ۴هزار و ۸۲۶میلیارد تومان درآمد شناسایی کردند که در مقایسه با اسفند سال قبل از آن ۶۱درصد افزایش داشت. همچنین فروش اسفندماه این صنعت در مقایسه با میانگین ۱۴۰۳، رشد ۳۱درصدی را به ثبت رسانده است. در مجموع شرکتهای حوزه لاستیک و پلاستیک در سال گذشته ۴۴هزار میلیارد تومان درآمد شناسایی کردند که در مقایسه با سال پیش از آن ۴۲درصد افزایش یافت. فروش دلاری این صنعت نیز در سال گذشته با رشد همراه بود و لاستیکسازان جزو معدود صنایعی بودند که موفق به افزایش دلاری فروش خود شدند. در سال ۱۴۰۳ فروش دلاری شرکتهای تولیدکننده لاستیک ۸۷۵میلیون دلار به ثبت رسید که در قیاس با سال ۱۴۰۲ رشد ۸درصدی را تجربه کرده است. در مقیاس فصلی طی چهارمین فصل سال گذشته مجموع درآمد دلاری تایرسازان بورسی ۷درصد کاهش یافت. شرکت «پکویر» در سال ۱۴۰۳ بهترین عملکرد را بهلحاظ رشد درآمد دلاری تجربه کرد و فروش دلاری این شرکت ۱۶درصد افزایش یافت و به ۱۴۰میلیون دلار رسید.
ضعف درآمد شویندهها
شرکتهای تولیدکننده محصولات شوینده در سال ۱۴۰۳ عملکرد چندان مناسبی نداشتند. این صنعت در سال گذشته ۱۱درصد بازدهی را برای سهامداران به ارمغان آورد که در مقایسه با بازدهی شاخص کل بورس تهران ۱۰درصد کمتر بود. فروش دوازدهمین ماه شرکتهای شوینده بازار سرمایه ۳هزار و ۷۲۵میلیارد تومان بود که در مقایسه با اسفند سال گذشته ۴۲درصد رشد داشت. همچنین مقایسه فروش اسفند این صنعت با میانگین سال ۱۴۰۳ از افزایش ۳۲درصدی درآمد شویندهها در سال گذشته حکایت دارد. در مجموع شرکتهای شوینده بازار سهام در سال ۱۴۰۳ فروش ۳۳هزار و ۸۷۰میلیارد تومانی را به ثبت رساندند که در مقایسه با سال ماقبل افزایش ۳۰درصدی را نشان داد. بهرغم جهش ریالی درآمد این صنعت در سال گذشته، فروش دلاری این صنعت با کاهش همراه بود. در سال ۱۴۰۳ مجموع درآمد دلاری صنعت شوینده ۶۶۷میلیون دلار به ثبت رسید که در قیاس با سال ۱۴۰۲، ۲درصد کاهش نشان داد. در مقیاس فصلی طی زمستان سال گذشته نزول ۱۵درصدی در درآمد شرکتهای شوینده بازار سهام به ثبت رسید. از میان هفتشرکت تولیدکننده محصولات پاککننده بازار سهام، شرکت «قرن» بیشترین میزان رشد درآمد دلاری را تجربه کرد. این شرکت در سال ۱۴۰۳ موفق شد فروش دلاری خود را با افزایش ۱۵درصدی به ۱۶۶میلیون دلار برساند.
رکود توسعه کاشیسازان
شرکتهای کاشیوسرامیک بازار سرمایه عملکرد بسیار ضعیفی را در سال ۱۴۰۳ به نمایش گذاشتند. تولیدکنندگان کاشیوسرامیک بازدهی ۵درصدی را به ثبت رساندند که در قیاس با بازدهی ۲۳درصدی شاخص کل عملکرد بسیار ضعیفی محسوب میشود. در اسفندماه فروش کاشیسازان ۷۶۳میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با اسفندماه سال پیش از آن ۲۵درصد رشد داشت. همچنین مقایسه درآمد دوازدهمین ماه سال گذشته با میانگین سال گذشته رشد ۱۶درصدی را به ثبت رساند. فروش ۱۴۰۳ کاشیسازان در مجموع ۷هزار و ۸۷۵میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با سال ۱۴۰۲ افزایش ۲۲درصدی را تجربه کرده است. با این حال صنعت کاشی نیز همچون بسیاری از صنایع ریالی دیگر، طی سال گذشته با نزول درآمد دلاری همراه شد. در سال ۱۴۰۳ فروش دلاری شرکتهای کاشیوسرامیک بازار سرمایه ۱۵۷میلیون دلار به ثبت رسید که در مقایسه با سال ماقبل ۷درصد کاهش داشت. در مقیاس فصلی نیز فروش دلاری کاشیسازان طی زمستان سال گذشته با افت ۲۱درصدی همراه شد. تمامی شششرکت تولیدکننده کاشی بازار سرمایه با افت دلاری فروش طی سال قبل همراه شدند. از میان این شرکتها «کساوه» با نزول کمتری در درآمد خود همراه شد. فروش این شرکت طی سال گذشته با افت ۲درصدی به ۴۱میلیون دلار تقلیل یافت.
بازدهی منفی قندوشکر
وضعیت شرکتهای قندوشکری بازار سهام در سال گذشته بسیار ضعیف بود. بازدهی این صنعت در سال ۱۴۰۳ منفی ۳درصد به ثبت رسید که در مقایسه با بازدهی شاخص کل عملکرد بسیار ضعیفی محسوب میشود. درآمد قندوشکریها در دوازدهمین ماه سال ۲هزار و ۸۲۷میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با اسفند ۱۴۰۲ بهمیزان ۲۴۸درصد افزایش یافت. همچنین میزان رشد درآمد این صنعت طی سال گذشته نسبت به میانگین درآمدی ۱۴۰۳، ۷۳درصد صعودی بود. مجموع درآمد سال ۱۴۰۳ شرکتهای قندوشکری بازار سهام ۱۹هزار و ۶۵۰میلیارد تومان بود که در مقایسه با سال ۱۴۰۲ افزایش ۳۹درصدی را تجربه کرد. بهرغم جهش ریالی فروش شرکتهای قندوشکر در سال ۱۴۰۳، درآمد دلاری این صنعت بدون تغییر ۳۶۷میلیون دلار به ثبت رسید. با این حال عملکرد زمستان این صنعت برخلاف بسیاری از صنایع بورسی، بسیار درخشان بود. فروش دلاری قندوشکریها در چهارمین فصل سال گذشته ۴۶درصد افزایش را تجربه کرد. از میان ۱۲تولیدکننده قندوشکر بازار سرمایه، «قشکر» با جهش ۱۰۷درصدی فروش دلاری ۱۴۰۳ خود بهترین عملکرد را در میان تولیدکنندگان قندوشکر به ثبت رساند.
جاماندگی سهامداران دارویی
عملکرد شرکتهای حوزه داروی بازار سهام در سال ۱۴۰۳ چندان مطلوب نبود. سهامداران این صنعت در سال ۱۴۰۳ بازدهی ۸درصدی را تجربه کردند که در مقایسه با شاخص کل، سهامداران صنعت دارو ۱۵درصد از رشد شاخص کل جا ماند. در دوازدهمین ماه سال فروش داروییها بهمیزان ۹هزار و ۱۰۲میلیارد تومان به ثبت رسید که در مقایسه با اسفند ۱۴۰۲ افزایش ۳۰درصدی را به ثبت رساند. فروش اسفندماه شرکتهای دارویی ۹هزار و ۱۰۲میلیارد تومان به ثبت رسید که در مقایسه با اسفند سال گذشته ۳۰درصد افزایش را به ثبت رساند. با این حال مقایسه فروش دوازدهمین ماه سال داروییها با میانگین ۱۴۰۳ از نزول ۱۰درصدی فروش ریالی این صنعت حکایت دارد. مجموع فروش ۱۴۰۳ شرکتهای دارویی ۱۲۰هزار میلیارد تومان به ثبت رسید که این میزان فروش در مقایسه با سال ۱۴۰۲ افزایش ۱۸درصدی را تجربه کرد. با این حال از لحاظ دلاری وضعیت درآمدی داروسازان چندان مناسب نیست. در سال ۱۴۰۳ مجموع درآمد دلاری صنعت دارو ۲میلیارد و ۴۳۸میلیون دلار به ثبت رسید که در مقایسه با ۱۴۰۲ کاهش ۹درصدی را تجربه کرد. در چهارمین فصل سال گذشته نیز نزول فروش دلاری شرکتهای دارویی رقم خورد و درآمد صنعت دارو با افت ۲۱درصدی نسبت به زمستان ۱۴۰۲ همراه شد. از میان ۳۷شرکت دارویی بازار سرمایه، «داوه» عملکرد بسیار خوبی از لحاظ رشد درآمد دلاری داشته است. فروش دلاری این شرکت طی سال گذشته با رشد ۳۶درصدی به ۶میلیون و ۶۹۷هزار دلار افزایش یافت. در چهارمین فصل سال گذشته بالاترین میزان جهش دلاری فروش مربوط به شرکت «دارو» بود و مجموع فروش دلاری شرکت مذکور با جهش ۹۰درصدی همراه شد.





