انزوای بزرگ‌ترهای بورسی

هنوز گزارش‌های سالانه سودآوری صنایع منتشر نشده است. با این حال به‌نظر می‌رسد افزایش نرخ نیمایی موجب تغییر مثبت در وضعیت متغیرهای سودآوری گروه‌‌‌های بازار سرمایه شده باشد. در این گزارش مبنای محاسبات سودآوری صنایع گزارش‌های ۹ماهه صنایع و مقایسه آن با مدت مشابه سال گذشته است. در بازه ۹ماهه سال گذشته حاشیه سود بورس تهران از ۱۶درصد به ۱۲درصد کاهش یافت که به معنای افت ۴درصدی حاشیه سود بازار سرمایه نسبت به ۹ماه ابتدای ۱۴۰۲ است. به‌دنبال این کاهش، عمده گروه‌‌‌های فعال بورسی نیز در سال‌‌گذشته با افت حاشیه سود همراه شدند. گروه‌‌‌های کوچک و ریالی در صدر جدول بیشترین میزان رشد حاشیه سود جای گرفتند. با این حال صنایع بزرگی همچون فولادی‌‌‌ها، پتروشیمی‌‌‌ها و مواد شیمیایی در سال‌ گذشته با افت حاشیه سود همراه شدند. عواملی همچون کاهش قیمت جهانی فولاد و همچنین افزایش هزینه انرژی موجب شد تا شرکت‌های آهن و فولاد بازار سرمایه وضعیت خوبی را به لحاظ سودآوری تجربه نکنند. در طرف مقابل گروه‌‌‌های حفاری، فعالیت مهندسی و هتل و رستوران در سال‌ گذشته بیشترین میزان رشد حاشیه سود را از آن خود کردند. 

نکته قابل‌توجه وجود دو گروه خدماتی در پنج‌ردیف اول جدول سودآوری بازار سرمایه است. نسبت قیمت به سود هر سهم سه گروه برتر تحت‌تاثیر ثبت بازدهی مطلوب، افزایش چشم‌گیری را نسبت به سال ۱۴۰۲ تجربه کرد. با این همه به‌نظر می‌رسد در گزارش‌های سالانه اثر رشد بیش از ۶۰درصدی نرخ نیما طی سال‌ گذشته، خصوصا در صورت‌های مالی نمادهای صادرات‌محور نمایان شود. امید است حاشیه سود بورس تهران در مقیاس ۱۲ماهه بهبود یافته باشد.

حفاری در صدر جهش سود

بیشترین میزان رشد حاشیه سود در سال ۱۴۰۳ به گروه «حفاری» تعلق دارد. این گروه متشکل از یک نماد با نام «حفاری» است. حفاری موفق شد حاشیه سود خود را از ۳۶درصد در ابتدای سال به ۸۷درصد در ۹ماهه سال گذشته افزایش دهد. این میزان رشد سودآوری موجب شد تا نسبت قیمت به سود هر سهم گروه حفاری از ۴.۸واحد در ابتدای سال به ۲.۵واحد تنزل یابد. بنابراین هنوز این میزان رشد سود شرکت‌های حفاری بازار سرمایه در قیمت نمادهای این گروه لحاظ نشده است. در ۹ماهه سال گذشته سود خالص شرکت «حفاری» به میزان ۳هزار و ۴۴۰میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با مدت مشابه سال پیش از آن ۱۸۰درصد افزایش را تجربه کرد. جهش در سود دلاری این شرکت نیز رقم خورد و سود دلاری «حفاری» با جهش ۱۳۱درصد طی ۹ماه سال گذشته همراه شد.

واگرایی بازدهی و سودآوری

گروه مهندسی که شامل دو شرکت فعال در بازار سرمایه است، در سال گذشته وضعیت خوبی را به‌لحاظ جهش سودآوری تجربه کرد. میانگین حاشیه سود گروه فعالیت مهندسی در سال‌ گذشته با افزایش ۱۷درصدی به میزان ۴۱درصد افزایش یافت. رشد سودآوری این گروه موجب شد تا نسبت قیمت به سود هر سهم آن از ۷.۶واحد به ۴.۹واحد تقلیل یابد که نشان از ارزندگی قیمت به سود در گروه فعالیت مهندسی است. بیشترین میزان رشد حاشیه سود در این گروه مربوط به شرکت «رمپنا» است. حاشیه سود شرکت مذکور در سال‌ گذشته با افزایش ۲۰درصدی به ۴۶درصد رسید. سود ۹ماهه این شرکت با افزایش ۱۲۴درصدی به میزان ۹هزار و ۱۳۸میلیارد تومان رسید. این جهش در سود دلاری نیز رقم خورد و مجموع سود خالص دلاری این شرکت ۸۵درصد بهبود یافت.

جهش ۹۰۰درصدی سودآوری

پس از دو گروه حفاری و فعالیت مهندسی، گروه هتل و رستوران با افزایش ۹درصدی حاشیه سود طی ۹ماه ابتدایی سال گذشته رتبه سوم بیشترین میزان سودآوری را از آن خود کرد. حاشیه سود گروه هتل و رستوران از ۲درصد به ۱۱درصد  افزایش یافت. این موضوع موجب شد تا نسبت P/E گروه هتل و رستوران بازار سرمایه از ۴۹.۷ به ۱۹.۷واحد در سال‌ گذشته کاهش یابد. سود خالص ۹ماهه گروه هتل و رستوران با رشد ۹۸۲درصدی طی ۹ماهه سال گذشته به ۱۴۱میلیارد تومان افزایش یافت. از میان سه شرکت فعال در گروه هتل و رستوران، شرکت «گکوثر» بیشترین میزان حاشیه سود را در ۹ماهه سال قبل به ثبت رساند. حاشیه سود شرکت مذکور ۳۳درصد و میزان سود ۹ماهه این شرکت به میزان ۱۱۴میلیارد تومان به ثبت رسید.

دومین گروه خدماتی برتر سال

دومین گروه خدماتی بازار سرمایه که طی سال‌‌گذشته توانست رتبه چهارم جدول بیشترین رشد حاشیه سود را از آن خود کند، گروه سخت‌افزار و تجهیزات است. این گروه در ۹ماهه سال گذشته موفق شد حاشیه سود خود را با افزایش ۸درصدی به ۳۱درصد بهبود بخشد. سود خالص این گروه از بازار سرمایه با افزایش ۱۴درصدی طی ۹ماهه سال ۱۴۰۳ به ۵۰۶میلیارد تومان افزایش یافت. در میان سه شرکت فعال در گروه سخت‌‌‌افزار و تجهیزات، شرکت «مداران» در سال‌ گذشته بیشترین میزان حاشیه سود را به ثبت رساند. حاشیه سود این شرکت طی ۹ماه سال قبل با افزایش ۲۴درصد نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۲، به ۳۸درصد افزایش یافت.

کاهش زیان خودروسازان

گروه خودروسازان بازار سرمایه همواره به عنوان زیانده‌‌‌ترین گروه فعال در بورس تهران شناخته می‌شود. عامل اصلی این موضوع قیمت دستوری خودروسازان است که اجازه توسعه سودآوری خودروسازان را نمی‌‌‌دهد. در سال‌‌گذشته همچنان زیاندهی این گروه از بازار سهام تکرار شد و در ۹ماهه سال ۱۴۰۳ شرکت‌های خودروساز زیان شناسایی کردند. با این حال مقایسه نسبت حاشیه سود این گروه در بازه ۹ماهه سال ۱۴۰۳ با مدت مشابه سال ۱۴۰۲، با بهبود ۳درصد همراه شد. حاشیه سود خودرویی‌‌‌ها از منفی ۱۱درصد به منفی ۸درصد رسید. از میان شش شرکت تولیدکننده خودروی بازار سرمایه، «خزامیا» بهترین عملکرد را به‌لحاظ سودآوری به ثبت رساند. حاشیه سود این شرکت در ۹ماهه سال گذشته به‌‌‌میزان ۱۰درصد به ثبت رسید و سود این شرکت با افزایش ۲۹درصدی به میزان ۲هزار و ۲۱۱میلیارد تومان افزایش یافت.

دو گروه در اواسط جدول

حاشیه سود بورس تهران از ۱۶درصد طی ۹ماهه سال به ۱۲درصد کاهش یافت که به معنای افت ۴درصدی متغیرهای سودآوری بازار سهام است. گروه حمل‌ونقل بار زمینی عملکردی مشابه بورس تهران را از خود به نمایش گذاشت. حاشیه سود این گروه از ۱۲درصد به ۸درصد کاهش یافت. کاهش سودآوری همگام با رشد نمادهای این گروه از بازار سهام به افزایش نسبت قیمت به سود هر سهم گروه لجستیک زمینی از ۲۰واحد به ۲۲واحد منجر شد. پس از لجستیک زمینی، گروه کانه‌‌‌های فلزی نیز جزو دیگر گروه‌‌‌های بازار سهام بود که در سال‌ قبل عملکردی مشابه بورس تهران را تجربه کرد. حاشیه سود این گروه از ۳۱درصد به ۲۷درصد نزول یافت و نسبت قیمت به سود هر سهم گروه کانه‌‌‌های فلزی طی یک‌سال گذشته با ۰.۶درصد افزایش همراه شد.

عملکرد نامطلوب پیمانکاری‌‌‌ها

در قعر جدول سودآوری نام گروه پیمانکاری صنعتی به چشم می‌‌‌خورد. این گروه شامل یک نماد «بالاس» است. به‌‌‌رغم آنکه این گروه در سال‌ گذشته با ثبت بازدهی ۶۸درصدی رتبه دوم بیشترین بازدهی سال‌ را از آن خود کرد، به لحاظ رشد حاشیه سود در انتهای جدول جای دارد. حاشیه سود پیمانکاری‌‌‌ها در ۹ماه اول سال ۱۴۰۲ به میزان ۱۹درصد بود که طی سال‌ ۱۴۰۳ به منفی یک‌درصد طی سال‌ گذشته تنزل یافت. افت سودآوری همگام با رشد قیمتی بالای نمادهای پیمانکاری، موجب شد تا نسبت قیمت به سود این گروه با ۳۰۰واحد افزایش همراه شود.

دو ریالی قعر جدولی

دو گروه زغال‌سنگ و محصولات کاغذی در سال‌ گذشته ضعیف‌‌‌ترین میزان رشد در متغیرهای سودآوری را تجربه کردند. حاشیه سود هر دو گروه مذکور با کاهش ۱۹درصدی طی سال‌ ۱۴۰۳ همراه شد. میانگین حاشیه سود محصولات کاغذی از ۷درصد به منفی ۱۲درصد رسید. در شرکت‌های زغال‌سنگ متوسط حاشیه سود از ۲۶ به ۷درصد طی نزول یافت. بیشترین میزان حاشیه سود در زغال‌‌‌سنگی‌‌‌ها متعلق به شرکت «کطبس» است. حاشیه سود این شرکت در ۹ماهه سال گذشته به میزان ۲۱درصد به ثبت رسید که در مقایسه با حاشیه سود ۹ماه ابتدایی ۱۴۰۲، ۱۲درصد کاهش یافت. در میان شرکت‌های تولیدکننده محصولات کاغذی، شرکت «لطیف» بیشترین میزان حاشیه سود را به ثبت رساند. حاشیه سود این شرکت در ۹ماهه سال قبل به میزان ۱۳درصد به ثبت رسید که در قیاس با مدت مشابه سال ۱۴۰۲، ۱۴درصد نزول یافت.

رکود سودآوری منسوجات

شرکت‌های تولیدکننده منسوجات بازار سهام در سال گذشته تحت‌تاثیر عرضه اولیه شرکت «محتشم» بازدهی بسیار خوبی را به ثبت رساندند و گروه منسوجات در سالی که گذشت رتبه اول بازدهی را از آن خود کرد. با این حال همچون گروه پیمانکاری صنعتی، وضعیت سودآوری منسوجات تعریفی نداشت. حاشیه سود این گروه از ۲۷درصد طی ۹ماهه سال ۱۴۰۲ به ۹درصد کاهش یافت که به معنای نزول ۱۸درصدی سودآوری شرکت‌های منسوجات بازار سهام است. رشد بالای قیمت نمادهای این گروه موجب شد تا نسبت قیمت به سود هر سهم منسوجات با افزایش ۴واحدی به ۱۳.۲واحد طی سال‌ ۱۴۰۳افزایش یابد.