تبخیر سود دلاری روانکارها

تا قبل از ۱۴۰۲ ارز ترجیحی برای واردات لوب‌کات به صنعت روانکار تخصیص داده می‌شد که از این سال ارز ترجیحی حذف و موجب شد هزینه‌‌‌های صنعت به‌شدت افزایش یابد و در نتیجه حاشیه سود آنها نزول بالایی را تجربه کند. از طرفی سود خالص دلاری این صنعت تحت‌تاثیر افزایش شتاب هزینه‌‌‌ها با کاهش چشمگیر همراه شده است.

 عملکرد خوب «شرانل»

بررسی مقادیر تولید شرکت‌های روانکار طی ۱۳سال گذشته نشان می‌دهد که به‌طور متوسط هر سال ۶درصد به میزان تولیدات این صنعت افزوده شده است.

در سه‌سال اخیر میزان رشد تولیدات روانکارها کاهش یافته و به‌طور میانگین هر سال ۳درصد به مقادیر تولید این صنعت افزوده شده است. طی سال ۱۴۰۲ مجموع تولیدات روانکارها به‌‌‌میزان ۲ میلیون و ۳۳۷هزار تن به ثبت رسید که در قیاس با سال ماقبل به‌‌‌میزان ۳ درصد رشد یافت که در مقایسه با متوسط سالانه شتاب افزایشی تولیدات ۳درصد کاهش یافته است. در مقیاس فصلی طی پاییز امسال مجموع تولیدات روانکارها به‌‌‌میزان ۶۰۷ هزار تن بوده که در مقایسه با پاییز ۱۴۰۲ رشد یک‌درصدی را تجربه کرده است.

وضعیت مقادیر تولید این صنعت در بهار و تابستان بهتر بوده و در این دو فصل رشد تناژ تولیدات ۱۲ و ۳درصد رقم خورده است. اصلی‌‌‌ترین عامل عدم‌رونق تولیدات صنعت روانکار بحث مواداولیه این صنعت است. ماده اولیه اصلی این صنعت لوب‌کات است که بهای آن از طریق ضریبی از قیمت نفت کوره مشخص می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود تا هزینه تامین ماده‌‌‌اولیه دلاری باشد.

این در حالی است که نرخ‌‌‌گذاری روانکارها به‌طور دستوری صورت می‌گیرد و نمی‌‌‌تواند هزینه ماده‌‌‌اولیه دلاری خود را پوشش دهد. همین باعث شده است تا تولیدات صنعت روانکار رکودی شده و با کاهش همراه شود. در فرمول تعیین قیمت، تجمیع تولیدات ۹ماه سال‌جاری شرکت‌های روانکار به‌‌‌میزان یک‌میلیون و ۸۵۲هزار تن بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته رشد ۵درصدی را تجربه کرده است.

در مجموع با توجه به روند سالانه تولیدات روانکارها می‌‌‌توان اذعان کرد که وضعیت تولیدات این صنعت در سال‌جاری بهبود یافته و وضعیت بهتری را تجربه کرده است. از میان چهار شرکت تولیدکننده محصولات روانکار، نفت ایرانل بیشترین میزان رشد مقداری تولید را تجربه کرده است. مجموع تولیدات این شرکت در سال‌جاری ۵۰۱هزار مترمکعب به ثبت رسیده که در مقایسه با ۹ماه سال گذشته ۱۶درصد افزایش یافته است.

 بهبود تناژ فروش

با توجه به ماهیت دپوپذیری محصولات روانکارها، ارزیابی مقادیر فروش در کنار تولیدات می‌‌‌تواند وضعیت بنیادی صنعت روانکار را بهتر نشان دهد.

بر این اساس در بازه سالانه طی ۱۳سال اخیر به‌طور متوسط هر سال ۲درصد به تولیدات این صنعت افزوده شده که در سال ۱۴۰۲ رشد مقادیر فروش این صنعت به یک‌درصد رسیده است. در بازه فصلی طی پاییز امسال تناژ فروش روانکارها ۶۳۰هزار تن بوده که در مقایسه با پاییز سال گذشته ۷درصد بهبود یافته است. مجموع مقادیر فروش شرکت‌های روانکار در سال‌جاری یک‌میلیون و ۸۴۰هزار تن به ثبت رسیده که در مقایسه با ۹ماه ابتدایی ۱۴۰۲ به‌‌‌میزان ۸درصد رشد داشته است.

 از میان چهار شرکت تولیدکننده روانکار بورسی، «شرانل» که توانسته است بیشترین میزان افزایش مقدار تولید را طی سال‌جاری تجربه کند، در رشد تناژ فروش نیز یکه‌‌‌تاز میدان بوده و با ثبت رشد ۱۷درصدی بهترین عملکرد را در سال‌جاری تجربه کرده است.

 نرخ‌‌‌گذاری دستوری؛ آفت روانکارها

نرخ‌‌‌گذاری در صنعت روانکار دستوری است و همین موضوع بزرگ‌ترین ریسک این صنعت است؛ چرا که مواداولیه روانکارها از طریق واردات تامین می‌شود و ارز ترجیحی آنها نیز حذف شده است. بنابراین با افزایش نرخ ارز می‌‌‌توان انتظار کاهش درآمد و حاشیه سود این صنعت را داشت.

 بخشی از درآمد روانکارها از طریق صادرات تامین می‌شود که با این اوصاف نرخ فروش این صنعت تحت‌تاثیر نرخ‌های جهانی افزایش می‌‌‌یابد و موجب رشد درآمد می‌شود.

در ۹ماهه سال‌جاری به‌طور میانگین ۲۲درصد به نرخ فروش محصولات اصلی شرکت‌های روانکار در قیاس با مدت مشابه سال گذشته افزوده شده است. بیشترین میزان رشد نرخ فروش مربوط به شرکت «شبهرن» با افزایش ۳۱درصدی نرخ فروش روغن موتور بنزینی است.

 در بازه نقطه به نقطه طی آذرماه امسال به‌طور میانگین ۳۹درصد به نرخ فروش محصول اصلی روانکارها افزوده شده که در این مقیاس نیز «شبهرن» روغن‌موتور بنزینی خود را با ۶۵درصد رشد نسبت به آذر ۱۴۰۲ به فروش رسانده است. مقایسه نرخ فروش آذرماه این صنعت با متوسط سالانه نشان می‌دهد که در این ماه روانکارها محصول اصلی خود را با ۱۱درصد افزایش نسبت به متوسط سال به فروش رسانده‌‌‌اند.

 کاهش ۱۴درصدی شتاب درآمدی

ارزیابی روند درآمدی شرکت‌های روانکار نشان می‌دهد که در بازه سالانه به‌طور متوسط هر سال ۳۷درصد به فروش این صنعت افزوده شده است.

در سال ۱۴۰۲ فروش روانکارها ۷۱هزار و ۵۸۵میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با سال ماقبل رشد ۲۳درصدی را تجربه کرده است. شتاب رشد درآمدی سال ۱۴۰۲ شرکت‌های روانکار در مقایسه با متوسط سالانه ۱۴درصد کاهش داشت.

در مقیاس فصلی طی پاییز امسال فروش روانکار‌‌‌ها ۲۵هزار و ۲۰۰میلیارد تومان به ثبت رسیده که در مقایسه با پاییز ۱۴۰۲ افزایش ۳۹درصدی داشته است.

فروش ۹ماه سال‌جاری این صنعت ۶۸هزار و ۳۰۰میلیارد تومان بوده که در قیاس با ۹ماه ابتدایی سال گذشته رشد ۳۳درصدی را تجربه کرده است. در رشد متغیرهای درآمدی نیز شرکت نفت

 ایرانل همچون مقادیر تولید و فروش در ۹ماه امسال با ثبت رشد ۴۳درصدی، فروش خود را به ۱۵هزار میلیارد تومان رسانده است که نسبت به دیگر روانکارهای بورسی عملکرد بسیار خوبی محسوب می‌شود.

نزول متغیرهای سودآوری

از آنجا که قیمت‌گذاری در محصولات روانکارها به‌صورت دستوری صورت می‌گیرد و مواداولیه این صنعت از طریق واردات تامین می‌شود، نمی‌‌‌توان انتظار حاشیه سود بالایی برای شرکت‌های این صنعت داشت. البته ذکر این نکته مهم است که در صورت تقویت بازار صادراتی و فروش شرکت‌های روانکار با نرخ جهانی، آسیب قیمت دستوری به حداقل می‌‌‌رسد.

در مجموع ارزیابی حاشیه سود صنعت روانکار نشان می‌دهد که در بازه سالانه میانگین حاشیه سود محصولات روانکار ۲۴درصد بوده است.

این میزان حاشیه سود طی سال‌‌‌ گذشته روند کاهشی داشته و ۱۹درصد به ثبت رسیده که در قیاس با متوسط سالانه ۵‌درصد کاهش یافته است.

 نزول حاشیه سود در مقیاس فصلی نیز ادامه داشته است.

 به‌رغم حاشیه سود ۲۴درصدی روانکارها در بازه فصلی، طی بهار و تابستان امسال حاشیه سود این صنعت به‌‌‌ترتیب ۱۸ و ۱۹درصد به ثبت رسیده است که نشان‌دهنده نزول متغیرهای سودآوری روانکارهاست.

از میان چهار تولیدکننده روانکار بازار سرمایه، «شنفت» و «شسپا» به‌لحاظ سودآوری وضعیت بهتری را تجربه می‌کنند.

 رشد متغیرهای سودآوری این دو شرکت نسبت به هم‌‌‌گروهی‌‌‌هایشان به سهم صادرات آنها بازمی‌گردد. «شسپا» با سهم ۶۵درصدی بیشترین میزان صادرات را در میان روانکارها دارد. «شنفت» نیز بیش از ۳۵درصد محصولات خود را صادر می‌کند.

حاشیه سود «شسپا» در سال ۱۴۰۲ و تابستان امسال ۲۲درصد به ثبت رسیده است. حاشیه سود «شنفت» هم در سال ۱۴۰۲ و تابستان امسال به‌‌‌ترتیب ۲۲ و ۲۰درصد به ثبت رسید.

با این اوصاف این دو شرکت بیشترین میزان حاشیه سود را ثبت کرده‌‌‌اند.