خروج سرمایه در سایه رویدادهای منطقه

 در هفته چهارم مهرماه ۱۴۰۳، بازار سرمایه ایران با چالش‌‌‌های متعدد و متنوعی روبه‌‌‌رو بود. در این هفته، خروج سرمایه به میزان قابل‌توجهی در این بازار مشاهده شد، به‌طوری که حدود ۱۱۲۱میلیارد تومان پول از بازار خارج شد. این موضوع نشان‌‌‌دهنده نگرانی‌های جدی سرمایه‌گذاران نسبت به بحران‌های سیاسی در خاورمیانه و نوسانات اقتصادی در کشور است.  بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که افزایش دامنه نوسان موجب افزایش تعداد معاملات و به تبع آن  سرعت یافتن خروج پول از بازار شد.

بررسی‌‌‌های صورت‌‌‌گرفته نشان می‌دهد که در هفته اخیر، ۸۳‌درصد از صنایع بورسی ایران، یعنی ۴۲صنعت از مجموع ۵۱صنعت، با بازدهی منفی به کار خود پایان دادند. این آمار می‌‌‌تواند به‌عنوان نشانه‌‌‌ای از عدم‌اطمینان و بی‌‌‌ثباتی در بازار سرمایه ایران مورد توجه قرار گیرد. با این حال، در این هفته، برخی صنایع به‌ویژه صنایع خدماتی بار دیگر مورد توجه فعالان بازار قرار گرفتند. از میان پنج صنعت برتر، سه‌صنعت به حوزه خدمات و تنها دو صنعت با تولید مرتبط بودند. پنج‌صنعت برتر هفته گذشته به ترتیب شامل تولید کود و ترکیبات نیتروژن، حفاری، سخت‌‌‌افزار و تجهیزات، خدمات رفاهی متنوع و چاپ و نشر بودند. این امر نشان‌‌‌دهنده این واقعیت است که در شرایط ناپایدار، سرمایه‌گذاران ممکن است به سمت صنایعی بروند که بتوانند با ریسک کمتری در برابر نوسانات بازار ایستادگی کنند.

بازار بر وفق خدماتی‌ها

تولید کود و ترکیبات نیتروژن با بازدهی ۳.۴درصدی در صدر این لیست قرار گرفت. این صنعت با ارزش بازار حدود ۲۱۴هزار میلیارد تومان، رتبه هشتم را به‌لحاظ ارزش بازار به خود اختصاص داد. با وجود اینکه پنج‌نماد این گروه طی هفته گذشته عملکرد نسبتا مساعدی داشتند، اما نسبت P به E این گروه به ۶.۸۶ رسید که هنوز با نسبت قیمت به سود کل بورس (۵.۹۲) فاصله دارد. همچنین نسبت‌‌‌های PبهD و PبهS این گروه به ترتیب ۸.۱۲ و ۲.۷۳ به ثبت رسید. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که افزایش دلار نیما بر این عملکرد نسبتا مساعد تاثیرگذار بوده است.

دومین صنعت برتر، حفاری بود که با ثبت بازدهی ۲.۷درصدی موفق به جلب توجه سرمایه‌گذاران شد. این صنعت دارای ارزش بازاری بالغ بر ۷ هزار میلیارد تومان است و دو شرکت آن، حفاری شمال با نماد معاملاتی «حفاری» و شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت با نماد معاملاتی «شساخت» هستند. نسبت قیمت به سود (P/E)  این صنعت نیز ۴.۸۶ ثبت شده است که نشان‌‌‌دهنده جذب سرمایه‌گذاران به این حوزه است.  سومین صنعت برتر، سخت‌‌‌افزار و تجهیزات است که با بازدهی ۲.۴درصدی و ارزش بازار ۱۵ هزار و۵۴۰میلیارد تومان و چهار نماد، نشان‌‌‌دهنده تقاضای رو به افزایش برای تجهیزات صنعتی و سخت‌‌‌افزاری است. این موضوع به دلیل پروژه‌‌‌های زیرساختی در کشور و نیاز به تجهیزات جدید در این حوزه ایجاد شده است. نسبت P/E این صنعت ۱۱.۸۰ و نسبت‌‌‌های P/D و P/B  آن به ترتیب ۱۲.۹۵ و ۴.۱۵ ثبت شده است.  در سوی دیگر و در قعر جدول، سه صنعت محصولات فلزی، خودرو و فعالیت‌‌‌های مرتبط با اوراق بهادار قرار گرفتند. 

صنعت محصولات فلزی با بازدهی منفی ۷.۷‌درصد در قعر جدول هفتگی قرار گرفته است. این صنعت با ارزش بازار بیش از ۱۲همتی و هفت‌نماد فعال، نشان‌‌‌دهنده مشکلات جدی در این حوزه است. نسبت قیمت به فروش این نماد با ثبت ۸.۰۴، همچنان بازتاب‌‌‌دهنده وضعیت مناسبی نیست.  صنعت خودرو نیز در هفته گذشته با کاهش بازدهی ۷.۲درصدی مواجه شد. ارزش بازار این صنعت بیش از۱۵۲هزارمیلیارد تومان بوده و پنج‌نماد آن همچنان با مشکلات مدیریتی و عدم‌رفع تحریم‌‌‌ها مواجه بوده‌اند که باعث شده این صنعت همچنان در بحران باقی بماند.  گروه فعالیت‌‌‌های مرتبط با اوراق بهادار نیز در رتبه چهل‌ونهم بازدهی هفتگی قرار گرفت. این صنعت با کاهش ۷درصدی که نشان‌‌‌دهنده عدم‌اطمینان سرمایه‌گذاران به بازار اوراق بهادار بود، مواجه شد. این صنعت دارای ارزش بازار حدود ۲۹,۰۲۴میلیارد تومانی است و چهار نماد آن را شکل می‌دهد. همچنین نسبت P/E  آن ۱۵.۳۴ است که بیانگر نوسانات شدید در این بخش و اوضاع نه‌چندان مناسب و رکود عمیق در بخش معاملات است.

صندوق‌های طلا در نقش رقیب

یکی از موضوعات مهمی که در هفته اخیر مورد توجه فعالان بازار قرار گرفت، هجوم تقاضا به سمت صندوق‌های طلا بوده است. کاهش بازدهی سهام باعث شد که صندوق‌های طلا در نقش بازار رقیب عمل کنند و توجه برخی از فعالان بازار به آن معطوف شود. با توجه به ناپایداری‌‌‌های بازار سرمایه و تردید درباره آینده اقتصادی، سرمایه‌گذاران تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری در صندوق‌های طلا نشان دادند. این روند می‌‌‌تواند به دلیل افزایش قیمت طلا در بازار جهانی و همچنین به عنوان سرمایه‌گذاری امن در برابر نوسانات بازار باشد. بررسی‌‌‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد بازار سرمایه شاهد ورود چشمگیر پول به صندوق‌‌‌ بوده که به‌‌‌ویژه در شرایط کنونی اقتصادی ایران اهمیت زیادی دارد.  طبق آمار، ورود پول به صندوق‌ها در این هفته به ۱,۷۲۳میلیارد تومان رسید که نسبت به هفته قبل از آن با ورود ۱,۶۵۴میلیارد تومان، نشان‌‌‌دهنده افزایش فعالیت‌‌‌های سرمایه‌گذاری در این بخش است. میانگین ارزش معاملات در هفته گذشته به ۱,۲۴۴میلیارد تومان رسید که نشان‌‌‌دهنده فعالیت نسبتا بالا در این بخش از بازار سرمایه است.

کورسوی امید

در مجموع، هفته گذشته به‌وضوح نشان‌‌‌دهنده چالش‌‌‌های جدی پیش‌روی بازار سرمایه ایران بود. بحران‌های سیاسی در منطقه، نوسانات اقتصادی و خروج قابل‌توجه سرمایه‌‌‌ها، همگی به ایجاد فضایی ناامن و ناپایدار در بازار منجر شدند. این چالش‌‌‌ها باعث شدند تا بسیاری از سرمایه‌گذاران نسبت به آینده بازار سرمایه ایران دچار تردید و عدم‌اطمینان شوند.

با این حال، در میان این شرایط، برخی صنایع توانستند عملکرد خوبی از خود نشان دهند. این مساله می‌‌‌تواند ناشی از جذب سرمایه‌گذاران به سمت صنایعی باشد که در شرایط ناپایدار همچنان پایدار هستند و می‌‌‌توانند به رشد خود ادامه دهند. در پایان می‌‌‌توان گفت که هفته چهارم مهرماه ۱۴۰۳ برای بازار سرمایه ایران یک هفته پرتلاطم و چالش‌‌‌برانگیز بود.

خروج سرمایه، نوسانات شدید بازار و بحران‌های سیاسی از جمله عواملی بودند که بر عملکرد بازار تاثیر گذاشتند. در عین حال، وجود صنایعی که به‌خوبی در برابر این چالش‌‌‌ها ایستادگی کردند، امیدواری‌‌‌هایی را برای آینده بازار به وجود آورده است.  فعالان بازار و سرمایه‌گذاران باید با بررسی دقیق وضعیت موجود، به انتخاب‌‌‌های هوشمندانه‌‌‌تری بپردازند و از تحلیل‌‌‌های جامع و داده‌‌‌های معتبر بهره‌‌‌برداری کنند تا در نهایت به نتایج مطلوب‌‌‌تری دست یابند.