«سرمایهگذاریها» در صدر جدول افزایش سرمایه
دنیایاقتصاد - عباس بیات : شرکتها معمولا با اهدافی همچون سرعتبخشیدن به طرحهای توسعهای، کمک به سودآوری در میانمدت و بلندمدت و بهبود صورتهای مالی اقدام به افزایش سرمایه میکنند. اخیرا گزارشی از سوی سازمان بورس در مورد افزایش سرمایهها طی نیمه نخست سالجاری و همینطور محل آنها منتشر شده است. «دنیایاقتصاد» به بررسی این گزارش پرداخته و میزان افزایش سرمایههای ثبتشده در اداره ثبت شرکتها را بررسی کرده است.
بر این اساس مجموع مبلغ حاصل از افزایش سرمایه از محل سودانباشته و اندوخته، مازاد تجدید ارزیابی و مطالبات و آورده نقدی از ابتدای سال تا دهم آبانماه ۴۷هزار و ۱۳۹میلیارد تومان بوده است. براساس گزارش سازمان بورس، مجموع مجوزهای صادرشده (ثبتی و صدور) برای افزایش سرمایه در ششماه امسال ۱۲۴هزار و ۶۰۰میلیارد تومان بوده است که بر این اساس حدود ۷۷هزار میلیارد تومان از افزایش سرمایهها در حال طی کردن چهار مرحله انجام افزایش سرمایه خود هستند. سه صنعت دارای بیشترین ثبت افزایش سرمایه طی سالجاری شامل صنایع سرمایهگذاری، مواد و محصولات دارویی و شیمیایی هستند که بهترتیب تعداد ۱۸، ۱۰ و ۹مجوز افزایش سرمایه در مدت یادشده برای شرکتهای این صنایع صادر شده است. از مجموع ۱۰۸مجوز صادرشده، ۵۳درصد به شرکتهای بورسی و ۴۷درصد به فرابورسیها تعلق دارد. همچنین به لحاظ ارزش ریالی، افزایش سرمایه از محل سود انباشته و اندوخته با سهم ۵۲درصد بیشترین میزان افزایش سرمایه را در بین این شرکتها داشته است.



چهار روش مرسوم افزایش سرمایه
در ابتدای امر به جهت آشنایی بیشتر، تعریفی از افزایش سرمایه و چهار مرحله ثبت آن ارائه میشود. سرمایه، عدد و مبلغی است که سهامداران آن را در ابتدا به شرکت میآورند. این عدد اولیه به عنوان سرمایه شرکت، در اداره ثبت شرکتها ثبت میشود. چهار مرحله اصلی برای افزایش سرمایه شرکتها تعریف شده است. اولین افزایش از طریق آوردههای نقدی صورت میگیرد که سهامداران عمده تصمیم میگیرند برای گسترش فعالیت شرکت سرمایه اولیه ثبتشده خود را افزایش دهند. دومین افزایش از طریق سود انباشته یا اندوختهشده صورت میگیرد که در این روش سودهای تجمیع شرکتها که فراتر از پیشبینی آنها بوده است به جهت گسترش فعالیت بهجای تقسیم آن در بین سهامداران برای رونق به شرکت تزریق میشود. سومین افزایش سرمایه از طریق ارزیابی مجدد داراییهای شرکت صورت میگیرد. در این روش با توجه به وجود تورم و بالا رفتن ارزش دارایی شرکتها، تجدید ارزیابی داراییها صورت میگیرد تا ارزش داراییها در صورتهای مالی بهروزرسانی شود. آخرین روشی که میتوان برای افزایش سرمایه تعریف کرد، از محل صرف سهام یا سلب حقتقدم صورت میگیرد که این نوع افزایش سرمایه در میان شرکتها از محبوبیت کمتری برخوردار است.
اولین مرحلهای که باید شرکتها به جهت دریافت مجوز افزایش سرمایه خود طی کنند، گرفتن تاییدیه هیاتمدیره برای افزایش سرمایه شرکت است. پس از آن شرایط این افزایش توسط حسابرس شرکت بررسی و در صورت نبود مشکل از سوی حسابرس تایید میشود. پس از آن مدارک و مستندات لازم به اداره ثبت شرکتها و بورس ارائه میشود که در این بخش امکان دارد سازمان بورس تنها با بخشی از افزایش سرمایهها موافقت کند. در آخر مجمع فوقالعاده تشکیل میشود و افزایش سرمایه بهتصویب رسیده و پس از آن در اداره ثبت شرکتها به ثبت میرسد.
روش ممتاز افزایش سرمایه
بهترین روش افزایش سرمایه شرکتها از محل سود انباشته و اندوخته است. البته روشهای دیگر همچون تجدید ارزیابی نیز به جهت افزایش قدرت وامگیری و شناسایی استهلاک واقعی مورد استقبال شرکتها قرار میگیرد.
یکی از مزیتهای مهم افزایش سرمایه از محل سود انباشته، تعلقگرفتن سهام جایزه به سهامداران شرکت است که در واقع در این روش در پرتفوی سهامدار از نظر ارزش سهام تغییری ایجاد نمیشود، بلکه قیمت هر سهم کاهش پیدا میکند. با این حال سهام جایزه در بازه بلندمدت با رشد قیمت سهام سود خوبی را نصیب سهامداران میکند. یکی دیگر از مزیتهای این نوع افزایش سرمایه، اطمینان سرمایهگذاران از سودده بودن شرکت است. شرکتها باید در مدتزمان مشخصی، از فروش محصولات یا خدمات خود یا از طریق سود غیرعملیاتی انباشت سود کسب کنند. این انباشت سود تحت عنوان افزایش سرمایه به سهامداران ارائه میشود. افزایش سرمایه از محل سود انباشته بر سودسازی شرکت در میانمدت و بلندمدت و همینطور تسریع در طرحهای توسعهای شرکتها تاثیرگذار است.
سهم ۵۲درصدی سود انباشته
براساس بررسی آگهیهای ثبت افزایش سرمایه شرکتهای بورس و فرابورس از ابتدای سالجاری تا ۱۰آبانماه ۱۰۸مجوز افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکتها به ثبت رسیده که این مجوزها برای ۱۰۶شرکت صادر شده است. حدود ۵۳درصد از افزایش سرمایههای ثبتشده امسال مربوط به شرکتهای بورسی بوده که ۴۷درصد آن را شرکتهای فرابورسی به ثبت رساندهاند. بیشترین مجوزهای افزایش سرمایه، هم به لحاظ تعداد و هم از منظر ارزش ریالی به سود انباشته و اندوخته تعلق دارد. بر این اساس ۵۲درصد از جمع مبلغ افزایش سرمایه سالجاری از محل سود انباشته صورت گرفته است. پس از آن مازاد تجدید ارزیابی و مطالبات و آورده نقدی در رتبههای دوم و سوم قرار دارند که بهترتیب ۲۷ و ۲۱درصد از مجموع سرمایه افزودهشده را به خود اختصاص دادهاند. ۵۸درصد از مجوزهای ثبتشده افزایش سرمایه از محل سود انباشته و اندوخته بوده و ۲۶درصد آن مطالبات و آورده نقدی و ۱۱درصد از مجوزها بهطور ترکیبی بوده است.
سرمایهگذاریها سردمدار افزایش سرمایه
بیشترین تعداد افزایش سرمایههای به ثبت رسیده در اداره ثبت شرکتها طی سالجاری به صنعت سرمایهگذاری تعلق دارد. بر این اساس از ابتدای امسال ۱۸مجوز افزایش سرمایه برای شرکتهای سرمایهگذاری صادر شده که ۱۰عدد آن از محل سود انباشته صورت گرفته است. صنایع مواد و محصولات دارویی و محصولات شیمیایی در رتبهها دوم و سوم جدول قرار گرفتهاند که در این دو صنعت بهترتیب ۱۰ و ۹مجوز افزایش سرمایه طی امسال ثبت دفتری شده است. صنایع مخابرات، نیروگاه، استخراج کانههای فلزی، هتل و رستوران، کاشی و سرامیک، محصولات چوبی، زراعت، خدمات فنی و مهندسی و استخراج سایر معادن با مجموع ثبت یک افزایش سرمایه طی سالجاری کمترین میزان افزایش سرمایه را به خود اختصاص دادهاند.
۷۷هزار میلیارد تومان افزایش سرمایه در جریان
چندی پیش سازمان بورس طی اطلاعیهای از مجوز صادرشده افزایش سرمایه شرکتهای بورسی و فرابورسی اطلاعرسانی کرد. در این اطلاعیه سازمان بورس عنوان کرد که تعداد ۹۷مجوز تا پایان شهریور سالجاری برای افزایش سرمایه صادر شده است که رقم ۹۳هزار و ۶۰۰میلیارد تومان آن از محل مطالبات و آورده نقدی، ۲۰هزار و ۵۰۰میلیارد تومان از محل سود انباشته و اندوختهها و ۱۰هزار و ۵۰۰میلیارد تومان از محل مازاد تجدید ارزیابی داراییها صادر شده است. همچنین مجموع افزایش سرمایه شرکتها در سالجاری بالغ بر ۱۲۴هزار و ۶۰۰میلیارد تومان بوده است. در ادامه این گزارش ذکر شده است که ۷۵درصد از افزایش سرمایهها از محل مطالبات و آورده نقدی، ۱۷درصد از محل انباشته و اندوختهها و ۸درصد از محل تجدید ارزیابی داراییها بوده است.
گزارش یادشده از سوی ارگان رسمی دولتی یعنی سازمان بورس کلیه مجوزهای صادرشده افزایش سرمایه را در نظر گرفته است. گزارش «دنیایاقتصاد» از مجوزهای ثبتشده در اداره ثبت شرکتها صورت گرفته و گزارش سازمان از کلیه مجوزهای صادرشده طی سالجاری بوده است. مجموع مبلغ افزایش سرمایههای ثبتشده ۴۷هزار و ۱۳۹میلیارد تومان است که با توجه به صدور ۱۲۴هزار و ۶۰۰میلیارد تومانی افزایش سرمایه طی سالجاری میتوان عنوان کرد حدود ۷۷هزار میلیارد تومان از افزایش سرمایهها هنوز در حال طی کردن مراحل چهارگانه انجام افزایش سرمایه است و در ماههای آتی در سامانه کدال ثبت افزایش سرمایه این شرکتها به ثبت خواهد رسید.
