تباین سود و درآمد در صنعت نساجی

منسوجات ایران در مسیر تعالی

ایران با توجه به سابقه تاریخی خود، به‌‌‌طور قطع توانایی حضور موفق در بازارهای جهانی را دارد. ایران هم‌‌‌پای کشورهای پیشرفته و مطرح در این صنعت توانسته است در شاخه‌‌‌های گوناگون صنعت عظیم نساجی و صنایع وابسته موجبات ارتقا و گسترش را فراهم آورد و با اتکا به مهارت‌های تکنولوژیک نیازهای اساسی این صنعت را رفع کند. نساجی و پوشاک از جمله صنایعی است که در فهرست ۱۱پیشران توسعه صنعتی کشور جانمایی شده است. دستیابی به جایگاه سوم در منطقه و رسیدن به‌‌‌رتبه پنجاهم جهان با تکیه بر رقابت‌پذیری، نوسازی و سرمایه‌گذاری همراه با توسعه فناوری و ارتقای بهره‌‌‌وری عوامل تولید را می‌‌‌توان از اهداف پیش‌بینی‌شده در افق ۱۴۰۴ برای صنایع نساجی و پوشاک دانست. به‌‌‌طور کلی صنعت نساجی از چهار فعالیت تبدیل مواداولیه به الیاف، تبدیل الیاف به نخ، تبدیل نخ به پارچه و تبدیل پارچه به مصنوعات نساجی و به‌خصوص پوشاک تشکیل شده است. در میان این فعالیت‌‌‌ها، بیشترین ارزش‌افزوده در تولید پوشاک و پس از آن در تولید پارچه خلق می‌شود.

بازار کمتر از ۵همت صنعت نساجی

در صنعت منسوجات چهار شرکت در بازار سرمایه پذیرفته شده‌اند و سهام آنها مورد معامله قرار می‌گیرد که در مجموع ارزش بازاری به‌‌‌میزان ۴هزار و ۱۱۱میلیارد تومان دارند. بیشترین ارزش این صنعت را شرکت «نمرینو» با ۲هزار و ۳۳۱میلیارد تومان و کمترین ارزش بازار را نیز «نتوس» با ۳۲۴میلیارد تومان تشکیل می‌دهد. در دوره‌‌‌های تاریخی همواره نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت‌های فعال صنعت نساجی بسیار بالا بوده، به‌‌‌طوری که در حال حاضر نسبت مذکور برای کلیت آن ۶۹واحد است. با این حال کمترین میزان قیمت به سود را شرکت «نطرین» با ۳۴واحد دارد و نشان می‌دهد که در صورت برقراری پتانسیلی برای رشد این صنعت، شرکت نطرین از جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران برخوردار است. طی ۳۰روز اخیر سهم‌‌‌های منسوجات بازار سرمایه مجموعا بازدهی منفی ۶/ ۷درصد را نصیب سهامداران خود کرده‌‌‌اند که در این میان بیشترین بازدهی را «نتوس» با ثبت عدد ۱۸درصد و کمترین بازدهی را «نمرینو» با کسب بازدهی منفی ۱۲درصد به ثبت رسانده‌‌‌اند.

افت ۱۰درصدی حاشیه سود در ۱۴۰۱

بررسی میزان سودآوری صنعت منسوجات نشان می‌دهد که طی دهه اخیر به‌طور میانگین حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص ۱۷، ۱۳ و ۹درصدی را به ثبت رسانده است. بیشترین سودآوری شرکت‌های نساجی طی سال ۱۴۰۰ رقم خورده که حاشیه سود ناخالص ۲۹درصد و حاشیه سود خالص ۲۲درصدی به‌‌‌ثبت رسیده است. کمترین میزان سودآوری نیز در ۱۲ماهه ۱۳۹۵ اتفاق افتاده که حاشیه سود خالص منفی ۹درصدی ثبت شده است. با وجود روند افزایش سودآوری که از سال ۱۳۹۷ رقم خورد، طی ۱۲ماهه ۱۴۰۱ تداوم نداشت و در این سال متوسط حاشیه سودها با ۱۰درصد کاهش همراه بودند. بیشترین میزان حاشیه سود خالص در شرکت «نمرینو» طی ۱۲ماهه ۱۴۰۱ رقم خورده که به‌‌‌میزان ۲۴درصد بوده و کمترین میزان سود خالص را نیز شرکت «نبروج» با ثبت حاشیه سود یک‌درصدی تجربه کرده است.

مستهلک شدن خطوط تولیدی منسوجات

ارزیابی میزان تولید منسوجات طی ۱۰سال اخیر از رشد متوسط ۱۸درصدی سالانه تولید این شرکت‌ها حکایت دارد. بیشترین میزان تولید طی سال ۹۷ رقم خورده که عمده دلیل آن به صادرات گسترده این صنعت بازمی‌گردد. کمترین مقدار تولید نیز در سال ۹۸ رقم خورده که تولید پارچه و منسوجات با افت بیش از ۴۲درصدی همراه بوده است. طی سال ۱۴۰۱ میزان افزایش تولید صنعت ۱۴درصد رقم خورده که نسبت به رشد میانگین ۱۸درصدی و افزایش ۴۲درصدی سال ۱۴۰۰، رشد ضعیفی محسوب می‌شود. عمده دلیل کاهش تولید این صنعت را می‌‌‌توان استهلاک خطوط تولید آن دانست. از آنجا که صنعت منسوجات قدمت زیادی در کشور دارد عمده شرکت‌های آن با ریسک استهلاک همراه هستند.

خیز مثبت درآمد فروش منسوجات

به‌طور متوسط در ۱۰سال اخیر درآمد صنعت منسوجات افزایش ۲۸درصدی داشته که در سال ۹۷ این رشد به اوج خود رسیده و نسبت به سال ۹۶، افزایش  ۱۱۵درصدی را تجربه کرده است. در این میان عمده افت درآمد شرکت‌های نساجی طی سال ۹۹ رقم خورده که عدد منفی ۳۳درصد به ثبت رسیده است. ارزیابی روند میزان درآمد شرکت‌های تولیدکننده منسوجات نشان می‌دهد که با وجود افت دوسال متوالی ۹۸ و ۹۹ درآمد این صنعت طی سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ این افت نه‌تنها جبران شده، بلکه به‌‌‌ترتیب رشد ۷۳ و ۸۱درصدی رقم خورده است. عمده دلیل افزایش درآمد این صنعت تامین به‌‌‌موقع مواداولیه آن در کنار رشد استقبال مردم از پارچه‌‌‌ها و لباس‌‌‌های تولید داخل بوده که توانسته است طی دوسال اخیر جهش درآمدی را به ثبت برساند.

افزایش ۷۸درصدی قیمت پارچه در اردیبهشت

با توجه به تنوع محصولات شرکت‌های فعال در صنعت منسوجات، برای ارزیابی رشد نرخ فروش می‌توان از‌ درصد افزایش نرخ فروش مهم‌ترین محصول که بیشترین درآمد را برای شرکت به ارمغان آورده نسبت به میانگین کل سال ۱۴۰۱ استفاده کرد. بر این اساس شرکت «نبروج» طی اردیبهشت‌ماه توانسته است ۷۸درصد مهم‌ترین محصول خود را که پارچه تکمیل شده است بیشتر از میانگین نرخ فروش این محصول در ۱۴۰۱ به فروش رسانده و بیشترین رشد نرخ را در میان هم‌‌‌گروهی‌‌‌های خود به‌‌‌ثبت رساند. کمترین افزایش نیز مربوط به شرکت «نمرینو» بوده که مهم‌ترین محصول خود یعنی فاستونی را ۱۴درصد بیشتر از میانگین ۱۴۰۱ به فروش رسانده است.

جهش نقدینگی در «نطرین»

ارزیابی میزان نقدینگی یکی از مهم‌ترین موارد در هر شرکت تولیدی و خدماتی است؛ چرا که می‌تواند میزان پایداری آن کسب‌وکار را نشان دهد. برای ارزیابی نقدینگی می‌‌‌توان به دو نسبت جریان نقد به فروش و دوره وصول مطالبات استناد کرد. نسبت اول در کلیت صنعت منسوجات ۹درصد است؛ یعنی به‌صورت میانگین چهار شرکت تولیدی ۹درصد فروش خود را تحت عنوان نقدینگی ذخیره کرده‌اند. بیشترین میزان نقدینگی را شرکت «نطرین» داشته که ۱۸درصد فروش خود را ذخیره کرده، اما شرکت «نمرینو» در این بخش عملکرد ضعیفی به ثبت رسانده، به‌‌‌طوری که منفی ۲۶درصد فروش نقدینگی داشته است که تنها شرکت جریان نقد منفی این صنعت محسوب می‌شود.

دومین نسبت محبوب در بین فعالان بازار دوره وصول مطالبات است که این نسبت می‌‌‌تواند گردش نقدینگی در شرکت‌ها را به‌خوبی نمایش داده و مشخص کند که در هر شرکت چه مدت زمان می‌برد تا مطالبات خود را وصول کند. شرکت «نطرین» کمترین میزان دوره وصول را با ثبت ۴۳روز طی ۱۰فصل اخیر به ثبت رسانده است. دیروصول‌‌‌ترین مطالبات نیز در شرکت «نتوس» با ثبت عدد ۸۵روز طی ۱۰فصل اخیر بوده است.

چشم‌‌‌انداز مثبت منسوجات

با توجه به مزایای بنیادی صنعت نساجی و پوشاک شامل ارزش‌افزوده بالا و سرانه سرمایه‌گذاری نسبی پایین، سابقه دیرین صنایع نساجی و پوشاک در کشور، ارزآوری بالای پوشاک، نداشتن مشکل زیست‌محیطی پوشاک، وجود منابع غنی نفت و گاز به‌‌‌منظور تولید مواداولیه، امکان رشد و توسعه صنعت در حوزه فناوری‌‌‌های نوین، وجود بازارهای بزرگ داخلی، منطقه‌‌‌ای، اسلامی و اشتغال‌زایی بالا از مزیت‌‌‌های صنعت نساجی و پوشاک در مقایسه با سایر صنایع است و مقایسه سرمایه‌گذاری و اشتغال، نشان از توان بالای اشتغال‌زایی صنایع نساجی و پوشاک دارد. براساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی مرکز آمار ایران، شاغلان صنعت نساجی ۱۱درصد از کل شاغلان کشور را تشکیل می‌دهند. بر این اساس می‌‌‌توان انتظار داشت که طی سال‌های آتی مسیر پیشرفت شرکت‌های فعال این صنعت هموار باشد و بتوانند هم‌‌‌پای بازارهای جهانی گسترش یابند.