سه عامل موثر بر صنعت دوده
دنیای‌اقتصاد- امیرعلی جراحی : شرکت‌های دوده‌ای جزو صنعت شیمیایی و شامل «شبصیر»، «شکربن»، «شصدف» و «شدوص» هستند. محصول اصلی این شرکت‌ها دوده صنعتی است که برخی آن را به صورت صادراتی یا داخلی و برخی به هردو شکل به فروش می‌رسانند.
همچنین ماده اولیه آنها شامل فورفورال‌استراکت و CFO است که از طریق شرکت‌های داخلی تامین می‌شود. در این گزارش به بررسی محصولات و همچنین گزارش‌های فصلی و ماهانه شرکت‌های فعال در این صنعت پرداخته شده است. برخی از این شرکت‌ها توانسته‌اند علاوه بر رشد در درآمد و سود، رشد میزان تولید و فروش را نیز مشاهده کنند. در این میان برخی شاهد افت در این اقلام نیز بودند.
«شبصیر»
شرکت پتروشیمی قائد بصیر ارزش بازاری معادل ۷هزار و ۹۶۲میلیارد تومان دارد و سهامداران اصلی آن عبارتند از شرکت گروه توسعه انرژی تدبیر، موسسه بنیاد ۱۵خرداد، شرکت واسط مالی خرداد، شرکت سرمایه‌گذاری صنایع شیمیایی ایران، شرکت گروه سرمایه‌گذاری تدبیر و شرکت بازرگانی و خدمات بندری ایران که به ترتیب ۵/ ۲۲درصد، ۹/ ۱۹درصد، ۱/ ۱۶درصد، ۴/ ۵درصد، ۹/ ۴درصد و ۳/ ۳درصد از مالکیت شرکت را برعهده دارند. محصولات اصلی «شبصیر» عبارتند از گرانول ABS و گرانول ABS صادراتی که به ترتیب ۹۲درصد و ۸درصد مبلغ فروش شرکت را در بر می‌گیرند. در فصل گذشته درآمد عملیاتی شرکت از ۶۷۵میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ به ۸۰۷میلیارد تومان رسید که به معنای رشد ۲۰درصدی این قلم از صورت سود و زیان است. همچنین سود ناخالص شرکت رشدی برابر با ۱۱درصد را تجربه کرده و از ۲۴۵میلیارد تومان به ۲۷۱میلیارد تومان رسیده است.
از طرف دیگر دو سود عملیاتی و سود خالص شرکت نسبت به سال ۱۴۰۰ همراه با افت بوده است. هر کدام از این اقلام نسبت به پاییز ۱۴۰۰ افتی برابر با ۶درصد و ۳درصد را تجربه کردند. در نهایت برای اینکه بتوان سنجش خوبی از میزان توسعه شرکت داشت باید به افزایش رشد میزان فروش شرکت پرداخت.
این رشد در فصل گذشته نسبت به پاییز سال ۱۴۰۰ برابر با ۹/ ۴درصد بوده است. بررسی آخرین گزارش ماهانه «شبصیر» نشان می‌دهد که مبلغ فروش اسفندماه نسبت به میانگین سال‌جاری رشدی برابر با ۲۰درصد داشته است. همچنین میزان فروش در این ماه نسبت به میانگین ماهانه سال ۱۴۰۱، ۵درصد رشد را به ثبت رسانده است.
«شکربن»
شرکت کربن ایران ارزش بازاری معادل ۲هزار و ۸۰۰میلیارد تومان دارد و سهامداران عمده آن عبارتند از شرکت سرمایه‌گذاری صنایع پتروشیمی، شرکت سرمایه‌گذاری هامون‌کیش، شرکت سرمایه‌گذاری توسعه نوردنا و شخص حقیقی که به ترتیب مالکیت ۵/ ۴۲درصد، ۲/ ۶درصد، ۴/ ۲درصد و ۲/ ۲درصد شرکت را برعهده دارند. محصولات اصلی «شکربن» شامل دوده صنعتی و دوده صنعتی صادراتی است و هر کدام از این تولیدات حدود ۸۱درصد و ۲۰درصد از مبلغ فروش شرکت را تشکیل می‌دهند. آخرین گزارش فصلی منتهی به پاییز ۱۴۰۱ شرکت نشان می‌دهد که درآمد «شکربن» نسبت به پاییز سال ۱۴۰۰ رشدی برابر با ۶۵درصد را تجربه کرده است. در این میان رشد میزان فروش فصلی شرکت نیز توانست نسبت به سال ۱۴۰۰ به عدد ۳/ ۱۹درصد برسد. همچنین سود ناخالص، عملیاتی و سود خالص شرکت توانست رشدی در حدود ۵۴درصد، ۴۹درصد و ۸۰درصد را به ثبت برساند. بررسی گزارش ماهانه منتهی به اسفند حاکی از آن است که مبلغ فروش اسفندماه ۳/ ۴۲درصد و میزان فروش آن در حدود ۸/ ۴۵درصد رشد داشته است.
«شصدف»
شرکت صنعتی دوده‌فام ارزش بازار معادل ۲هزار و ۸۹۴میلیارد تومان دارد و سهامداران اصلی آن شامل شرکت انرژی‌گسترسینا، شرکت پالایش قطران زغال‌سنگ، بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی و شخص حقیقی هستند که ۵۱درصد، ۱۶درصد، ۸/ ۹درصد و ۳/ ۱درصد از مالکیت شرکت را در اختیار دارند.
محصولات اصلی «شصدف» عبارتند از دوده صنعتی صادراتی و دوده صنعتی که حدود ۵۲درصد و ۴۸درصد از درآمد شرکت را تامین می‌کنند. همان‌طور که می‌توان مشاهده کرد در میان شرکت‌های دوده‌ای تنها «شصدف» بوده که بخش زیادی از درآمدش وابسته به فروش صادراتی است.
این موضوع به شرکت کمک می‌کند تا در مواقعی که نرخ ارز افزایش پیدا می‌کند، فروش و سودآوری بیشتری را تجربه کند.
بررسی آخرین گزارش فصلی شرکت نشان می‌دهد که در آمد عملیاتی آن از مبلغ ۲۹۴میلیارد تومان به ۳۷۳میلیارد تومان رسیده و رشدی معادل ۲۷درصد را تجربه کرده است. اما در این میان میزان فروش فصلی آن نسبت به سال قبل ثابت مانده است. همچنین سود ناخالص شرکت از ۵۳میلیارد تومان به ۸۷میلیارد تومان رشد کرده است. دو سود عملیاتی و سود خالص شرکت نیز به ترتیب رشدی معادل ۴۴درصد و ۱۲درصد را به ثبت رسانده‌اند. بررسی گزارش‌های ماهانه «شصدف» نشان می‌دهد که مبلغ فروش اسفندماه نسبت به میانگین سال‌جاری ۹/ ۱۴درصد و میزان فروش ماه گذشته حدود ۲۰درصد رشد پیدا کرده است.
«شدوص»
شرکت دوده صنعتی پارس ارزش بازاری به میزان هزار و ۵۴۴میلیارد تومان دارد و سهامداران عمده آن عبارتند از شرکت کربن ایران، شرکت سرمایه‌گذاری صنایع پتروشیمی، شرکت سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی و صندوق.س.ا.ب.صباگسترنفت وگازتامین که به ترتیب ۷/ ۴۳درصد، ۲/ ۲۰درصد، ۹/ ۱۲درصد و ۸/ ۱درصد از مالکیت شرکت را در اختیار دارند. محصولات اصلی «شدوص» شامل انواع گرید دوده و انواع گرید دوده صادراتی هستند و به ترتیب ۹۴درصد و ۶درصد از مبلغ فروش شرکت را محقق می‌کنند. آن‌طور که آخرین گزارش فصلی «شدوص» نشان می‌دهد، درآمد‌های عملیاتی شرکت از ۲۲۹میلیارد تومان به ۲۶۷میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ رسیده و رشدی معادل ۱۷درصد را به ثبت رسانده است. اما میزان فروش آن افتی برابر با ۱۱درصد را تجربه کرده است. در این میان سود ناخالص و عملیاتی آن به ترتیب برابر با ۱۳ و ۱۸ درصد افزایش داشته‌اند. همچنین سود خالص «شدوص» از ۳۴میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ به ۴۲میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ رسیده که نشان‌دهنده رشد ۲۱درصد است. بررسی گزارش ماهانه شرکت نشان می‌دهد که درآمد «شدوص» در اسفندماه نسبت به میانگین سال‌جاری افتی در حدود ۳/ ۱۲درصد و فروش آن نسبت به میانگین سال افتی در حدود ۳/ ۲۲درصد را به ثبت رسانده است.
بررسی کلی
بررسی آمار‌های تجمعی شرکت‌های دوده‌ای نشان می‌دهد که طی چند سال گذشته درآمد‌ها، سود‌های ناخالص، سود‌های عملیاتی و سود‌های خالص این شرکت‌ها رو به رشد بوده است و در برآیند روند صعودی را تجربه کرده‌اند. یکی از مهم‌ترین متغیر‌هایی که بر سودآوری آنها اثر می‌گذارد، نوسان نرخ دلار، نفت و نرخ گاز خوراک است. با توجه به اینکه مواد اولیه و تولیدات این شرکت‌ها به نوعی به این سه‌متغیر مربوط می‌شود، بنابراین در صورت افزایش یا کاهش قیمت آنها می‌توان نوسانات قابل‌توجهی را در نرخ‌های خرید یا فروش شرکت‌های دوده‌ای مشاهده کرد.
