رخ جذاب خودرویی‏‏‌ها ؟

«خودرو»

شرکت ایران‌خودرو با ارزش بازاری برابر با ۹۲‌هزار و ۷۰۰میلیارد تومان بیشترین ارزش را در میان نماد‌های صنعت خودرو به ثبت رسانده است. اصلی‌ترین محصولات شرکت شامل گروه پژو، دنا، لوازم‌یدکی، گروه سمند، هایما، رانا و تارا است که به‌ترتیب ۴۲درصد، ۱۷درصد، ۱۶درصد، ۸درصد، ۶درصد، ۵‌درصد و ۴‌درصد از درآمد شرکت را محقق می‌کنند. بررسی آخرین گزارش فصلی شرکت نشان می‌دهد که میزان فروش خودرو نسبت به پاییز ۱۴۰۰ رشدی برابر با ۳۷‌درصد را تجربه کرده است. از طرف دیگر رشد مبلغ فروش در مقایسه این دو فصل برابر با ۷۵‌درصد بوده که نشان می‌دهد علاوه بر افزایش میزان فروش، رشد نرخ نیز موجب افزایش درآمد شده است. همچنین از اتفاقات مثبت در این نماد می‌توان به سودده شدن آن طی دوفصل گذشته اشاره کرد. بررسی آخرین گزارش ماهانه منتهی به بهمن‌ماه ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که میزان فروش بهمن‌ماه نسبت به میانگین سال‌جاری رشدی برابر با ۲۲‌درصد را تجربه کرده است. از طرفی مبلغ فروش آن ۱۲‌درصد افزایش داشته است.

«خساپا»

«خساپا» با ارزش بازاری به میزان ۴۳‌هزار و ۳۰۰میلیارد تومان دومین شرکت باارزش صنعت خودرو است. اصلی‌ترین محصولات شرکت شامل خانواده x۲۰۰، شاهین، وانت ۱۵۱ و CBU صادراتی است که به‌ترتیب ۷۱درصد، ۱۷درصد، ۱۱‌درصد و یک‌‌درصد از درآمد «خساپا» را محقق می‌کنند. در گزارش فصلی شرکت می‌توان رشد ۳۳درصدی درآمد حاصل از فروش را مشاهده کرد. اما با توجه به اینکه سایپا زیان‌ده است نمی‌توان رشد یا افتی را در سود‌های آن محاسبه کرد. مقایسه میزان فروش فصل پاییز نسبت به پاییز ۱۴۰۰ نشان‌دهنده رشد ۱۵درصدی است که قابل‌توجه نیست. در گزارش ماهانه بهمن می‌توان رشد میزان فروش بهمن نسبت به میانگین سال‌جاری را مشاهده کرد. همچنین رشد مبلغ فروش ماه گذشته نسبت به سال ۱۴۰۱ برابر با ۱۹‌درصد است.

«خاور»

«خاور» ارزش بازاری معادل ۳/ ۳۲همت دارد و در جایگاه سوم گروه قرار می‌گیرد. اصلی‌ترین محصولات شرکت ایران‌خودرو دیزل عبارتند از کامیون سنگین، اتوبوس و ون و پیکاپ که به ترتیب ۸۹درصد، ۱۲‌درصد و ۹‌درصد از درآمد شرکت را حاصل می‌کنند. بررسی گزارش فصل پاییز شرکت نشان می‌دهد رشد میزان فروش نسبت به سال ۱۴۰۰ برابر با ۳۹۸‌درصد است که عدد قابل‌توجهی محسوب می‌شود. همچنین مبلغ فروش آن توانسته است ۴۸۰‌درصد رشد را به ثبت برساند. در این میان سه‌سود اصلی شرکت که شامل سود ناخالص، عملیاتی و خالص می‌شود رشدی معادل ۴۷۴درصد، ۴۵۱‌درصد و ۶۶۵‌درصد را تجربه کرده است. اما در آخرین گزارش ماهانه این شرکت می‌توان افت ۱۹درصدی در میزان فروش و همچنین افت ۱۴درصدی در درآمد شرکت نسبت به میانگین سال ۱۴۰۱ را مشاهده کرد. احتمال می‌رود این افت ناشی از آن باشد که شرکت می‌خواهد محصولاتش را در اسفندماه به فروش برساند؛ زیرا با وجود افت میزان فروش، میزان تولید بهمن‌ماه نسبت به میانگین سال‌جاری رشد ۳۶درصدی را تجربه کرده است.

«خزامیا»

«خزامیا» چهارمین ارزش بازار را به خود اختصاص داده که براساس آخرین داده‌های این آمار برابر با ۱۱‌هزار و ۸۰۰میلیارد تومان است. محصولات اصلی «خزامیا» عبارتند از گروه نیسان، وانت NIB، وانت NI، مواد اولیه، پادرا پلاس، لوازم یدکی و وانت پادرا که به ترتیب ۲۹درصد، ۲۵درصد، ۱۸درصد، ۹درصد، ۶درصد، ۵‌درصد و ۳‌درصد از فروش «خزامیا» را تشکیل می‌دهند. بررسی گزارش سه‌ماه منتهی به آذر نشان می‌دهد که درآمد شرکت نسبت به فصل پاییز سال ۱۴۰۰ رشدی برابر با ۷۱‌درصد را به ثبت رسانده است. همچنین سود ناخالص، عملیاتی و خالص آن به ترتیب ۳۷۵درصد، ۱۲۳۸‌درصد و ۵۳۰۶‌درصد رشد داشته است. از سوی دیگر میزان فروش شرکت رشدی در حدود ۲۵‌درصد را در مقایسه این دو فصل تجربه کرده است. بررسی گزارش ماهانه بهمن نشان می‌دهد که میزان فروش زامیاد ۲۲‌درصد نسبت به میانگین سال‌جاری افزایش پیدا کرده است. همچنین رشد درآمد شرکت نسبت به میانگین سال حدود ۳۶‌درصد محاسبه شده است.

«خپارس»

«خپارس» با ارزش بازاری معادل ۱۱‌هزار و ۳۰۰میلیارد تومان در رتبه پنجم این صنعت قرار دارد. محصولات اصلی آن عبارتند از گروه Q۲۰۰، کوئیک دنده‌ای معمولی و کوئیک اتومات‌پلاس که به ترتیب ۵۷درصد، ۴۱‌درصد و ۲‌درصد از مبلغ فروش آن را تشکیل می‌دهند. گزارش فصلی شرکت نشان می‌دهد که میزان فروش نسبت به سال ۱۴۰۰ رشدی معادل ۳۲‌درصد داشته است. از طرفی رشد مبلغ فروش در این بازه برابر با ۳۲۵‌درصد بوده است. اما این شرکت زیان‌ده است که موجب می‌شود نتوان رشد سودآوری آن را محاسبه کرد. بررسی آخرین گزارش ماهانه شرکت نیز نشان می‌دهد که میزان فروش در بهمن‌ماه نسبت به میانگین سال ۱۴۰۱ تنها برابر با ۳/ ۰‌درصد بوده است که ناچیز به حساب می‌آید. همچنین رشد مبلغ فروش در ماه گذشته برابر با ۵/ ۱‌درصد بوده است.

«خدیزل»

«خدیزل» ششمین شرکت خودروساز‌ان است و ارزش بازاری برابر با ۱۱‌هزار و ۱۰۰میلیارد تومان را به ثبت رسانده است. محصولات اصلی «خدیزل» شامل کامیون، کامیونت ۶تن، مینی‌باس، کاربری‌ها، کامیونت ۸تن، لوازم یدکی و ارائه خدمات است که به‌ترتیب ۴۷درصد، ۳۲درصد، ۸درصد، ۵/ ۷درصد، ۶/ ۶درصد، ۶‌درصد و ۳‌درصد از درآمد «خدیزل» را تشکیل می‌دهند. مقایسه آخرین گزارش فصلی شرکت در سال ۱۴۰۱ با همان گزارش در سال ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که میزان تولید آن ۸۰‌درصد رشد را تجربه کرده است. از طرف دیگر مبلغ فروش شرکت رشدی در حدود ۲۰۶‌درصد را به ثبت رسانده است. هریک از سود‌های ناخالص، عملیاتی و خالص شرکت نیز به ترتیب رشدی در حدود ۸۵درصد، ۵۲‌درصد و ۱۸‌درصد را به خود دیده‌اند. در این میان آخرین گزارش ماهانه شرکت نیز از رشد ۱۴۳درصدی درآمد شرکت نسبت به میانگین سال ۱۴۰۱ خبر می‌دهد. همچنین رشد میزان فروش «خدیزل» در این بازه برابر با ۶۸‌درصد بوده که قابل‌توجه است.

«خکاوه»

«خکاوه» از نظر ارزش بازار رتبه آخر را به خود اختصاص داده که نزدیک به ۵‌هزار میلیارد تومان است. محصولات اصلی این شرکت شامل کامیون kx۴۸۰، کامیون سنگین، کامیونت فوتون ۵/ ۸تن، کامیونت، کامیونت فوتون ۶تن بدون خواب و کامیونت فوتون ۶تن خوابدار است که به‌ترتیب ۴۹درصد، ۱۶درصد، ۱۳درصد، ۱۱درصد، ۶‌درصد و ۵‌درصد درآمد شرکت را تامین می‌کنند. بررسی گزارش فصلی منتهی به پاییز ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که درآمد فروش آن رشدی برابر با ۳۴۶‌درصد را به ثبت رسانده است. همچنین دو سود ناخالص و عملیاتی آن به ترتیب رشد‌هایی معادل ۱۶۹‌درصد و ۱۷۰۶‌درصد را تجربه کردند. با توجه به اینکه شرکت به‌تازگی از زیان‌ده بودن خارج شده است، نمی‌توان میزان رشد سود خالص آن را‌ سنجید. از طرف دیگر رشد فروش فصلی برابر با ۱۴۳‌درصد است. براساس آخرین گزارش ماهانه شرکت در فصل بهمن می‌توان رشد فروشی برابر با ۱۳۹‌درصد را نسبت به میانگین سال ۱۴۰۱ و همچنین رشد ۷۵درصدی درآمد شرکت را مشاهده کرد.

ریسک قیمت‌گذاری دستوری در صنعت خودرو

در نهایت صنعت خودرو را می‌توان یکی از صنایع پرپتانسیل تلقی کرد که اگر تصمیمات و سیاست‌های درستی درباره برخی از شرکت‌ها گرفته شود، می‌تواند آنها را به طرف رشد درآمد و سود‌آوری سوق دهد. همان‌طور که بررسی‌ها نشان می‌دهد، خودروسازان سنگین‌وزن از وضعیت بنیادی مناسب‌تری بهره می‌برند؛ اما دیگر خودروسازان کمی با مشکل روبه‌رو هستند. یکی از تصمیماتی که هنوز پس از ماه‌ها دارای ابهام است، ماجرای عرضه خودرو‌ها در بورس‌کالاست. هر از گاهی در این خصوص تصمیماتی اتخاذ می‌شود و این صنعت را با نوساناتی همراه می‌کند که در نهایت کلیت بازار نیز از آن تاثیر می‌‌‌پذیرد. آخرین اخبار از این امر حکایت می‌کنند که عرضه خودرو در بورس‌کالا از لایحه بودجه حذف شده است. میرتاج‌الدینی، عضو کمیسیون تلفیق، بیان کرد تلاش مجلس این است تا در لایحه بودجه دولت به نحوی عمل کند که در زمینه عرضه خودرو رانت شکل نگیرد. با این حال همچنان ریسک قیمت‌گذاری محصولات خودرویی این صنعت را به‌شدت تهدید می‌کند.