آیا «صبا» می‌ارزد؟
دنیای‌اقتصاد - محمد غفوری : شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین در سال ۱۳۹۳ در فهرست شرکت‌های ثبت‌شده نزد سازمان بورس اوراق بهادار به‌عنوان نهاد مالی پذیرفته شد. این هلدینگ در حال حاضر جزو واحدهای تجاری فرعی شرکت سرمایه‌گذاری تامین‌اجتماعی است. شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین با هدف جمع‌‌‌آوری وجوه از سرمایه‌گذاران و اختصاص آنها به خرید انواع اوراق بهادار تاسیس شد. صباتامین در بانک‌ها و موسسات اعتباری، فعالیت‌‌‌های کمکی به نهادهای مالی واسط، محصولات شیمیایی و استخراج کانه‌‌‌های فلزی سرمایه‌گذاری می‌کند.
عمده فعالیت این شرکت در زمینه استخراج کانه‌‌‌های فلزی و محصولات شیمیایی است. همچنین این شرکت ۷۵میلیارد برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۳۲۴تومان و ارزش بازار آن معادل ۲۴هزار و ۳۶۰میلیارد تومان بوده است. همچنین بازدهی این نماد در یک‌‌‌ماه، سه‌‌‌‌‌‌ماه و یکسال اخیر به‌‌‌ترتیب یکدرصد، منفی۱۸درصد و یکدرصد بوده که مهم‌ترین دلیل آن شرایط منفی بازار سرمایه در یکسال اخیر است. انتظار می‌رود با توجه به چشم‌‌‌انداز شرایط مساعد برای وضعیت کلی بازار، وضعیت این شرکت بهتر شود. «صبا» با شناوری ۱۱درصد، از سال ۱۳۹۹ وارد بازار سرمایه شده است و در حال حاضر در بازار دوم فرابورس معامله می‌شود.
موضوع فعالیت: موضوع فعالیت اصلی شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین، سرمایه‌گذاری روی سهام، واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها و... است. سهم سرمایه‌گذاری این شرکت از منظر بهای تمامشده، در شرکت‌های بورسی تقریبا ۵/ ۳برابر سهم سرمایه‌گذاری شرکت در شرکت‌های غیربورسی است. شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین، سرمایه‌گذاری نفت و گاز تامین، سنگآهن مرکزی و بانک‌‌‌تجارت بیش از ۷۰درصد بهای تمامشده کل پرتفوی شرکت را به خود اختصاص دادهاند.
ترکیب سرمایهگذاریها: مجموع مبلغ شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین براساس بهای تمامشده دارایی‌‌‌ها تا تاریخ آبانماه سال ۱۴۰۱ بالغ بر ۱۴هزار و ۷۰۰میلیارد تومان بوده که از این رقم ۱۲هزار و ۷۸میلیارد تومان معادل ۸۲درصد از کل سرمایهگذاریها به شرکت‌های بورسی و ۲هزار و ۶۸۰میلیارد تومان معادل ۱۸درصد از کل سرمایهگذاریها به داراییهای غیربورسی اختصاص یافته است. از مجموع ۳۹شرکت بورسی که «صبا» در آنها سرمایه‌گذاری کرده است، دومورد در صنعت استخراج کانه‌‌‌های فلزی، دومورد در صنعت محصولات شیمیایی و چهار‌‌‌مورد در صنعت فلزات اساسی فعالیت دارند که وزن بالای پرتفوی شرکت را تشکیل دادهاند. همچنین از مجموع ۱۶شرکت غیربورسی، سه‌مورد در صنعت سرمایهگذاریها، سه مورد به‌عنوان واسطه مالی و پولی و یک‌مورد در صنعت استخراج کانه‌‌‌های فلزی فعالیت می‌کنند که وزن بالای پرتفوی غیربورسی شرکت را تشکیل دادهاند.
درآمد سود سهام: عمده سود هلدینگ «صبا» ناشی از فروش سرمایهگذاریها و سود تقسیمی زیرمجموعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاست. سال گذشته «صبا» از محل سود سهام زیرمجموعههای خود درآمد ۴هزار و ۱۹۳میلیارد تومانی را کسب کرد که نسبت به درآمد ۳هزار و ۴۰۰میلیارد تومانی سال ۱۳۹۹ افزایش ۲۲درصدی را نشان می‌دهد. در نهایت این هلدینگ سال گذشته سود خالص ۶هزار و ۴۰۰میلیارد تومانی را ثبت کرده است که نسبت به سال ۱۳۹۹ کاهش ۲۴درصدی را نشان می‌دهد. باید توجه کرد که «صبا» در سال مالی ۱۳۹۹ حدود ۵هزار و ۱۰۰میلیارد تومان درآمد از محل فروش سرمایهگذاریها ثبت کرده است. این در حالی است که سال گذشته درآمد فروش سرمایه‌گذاری‌‌‌‌‌‌‌‌‌های شرکت ۲هزار و ۶۰۰میلیارد تومان بود که دلیل عمده کاهش سود خالص شرکت را میتوان عدم‌‌‌فروش سرمایهگذاریها دانست. باید در نظر داشت که سال مالی «صبا» در روز پایانی اردیبهشت‌ماه به اتمام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد. پیش‌بینی می‌شود که شرکت در سال‌جاری بتواند عملکرد بهتری نسبت به سال گذشته ثبت کند و در نتیجه حدود ۴هزار و ۵۰۰میلیارد تا ۵هزار میلیارد تومان درآمد از محل سود سهام زیرمجموعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها داشته باشد. این امر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند طبق آخرین سرمایه به سود خالص ۱۰۰ تا ۱۱۰تومانی بهازای هرسهم بینجامد. این در حالی است که قیمت تابلوی سهام «صبا» ۳۲۴تومان و نسبت قیمت به سود شرکت حدود ۱۸/ ۳واحد است.
پرتفوی بورسی
در پرتفوی بورسی «صبا» سهم‌‌‌‌‌‌‌‌‌های متنوعی وجود دارد که از مهم‌ترین آنها میتوان به «تاپیکو»، «تاصیکو»، «امین»، «وبملت»، «فملی»، «تپیکو» و «فولاد» اشاره کرد. نکته جذاب در پرتفوی بورسی «صبا»، وجود سهم‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پرپتانسیل و صعودی است که با بهتر شدن شرایط کلی بازار سرمایه سبب می‌شود، انتظار افزایش ارزشافزوده در پرتفوی بورسی این شرکت را داشته باشیم. طبق آخرین گزارش شرکت در آبانماه ۱۴۰۱ بهای تمامشده پرتفوی آن ۱۲هزار و ۷۸میلیارد تومان است که این رقم ۸۲درصد از کل سرمایه‌گذاری شرکت را تشکیل می‌دهد و ۱۸درصد آن مربوط به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خارج از بورس است. ارزش روز شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین در آبانماه سال‌جاری حدود ۳۷هزار و ۲۰۰میلیارد بوده است که نسبت به بهای تمامشده، افزایش ۲۵هزار و ۱۰۰میلیارد تومانی را نشان می‌دهد. آخرین وضعیت بررسی پرتفوی شرکت، رشد ۲۰۸درصدی ارزش سرمایه‌گذاری‌‌‌‌‌‌‌‌‌های شرکت نسبت به بهای تمامشده را نشان می‌دهد. باید توجه کرد که بیشترین میزان حساسیت بر افزایش یا کاهش خالص ارزش دارایی‌‌‌ها مربوط به تغییرات قیمت سهام «تاپیکو»، «تاصیکو»، «امین» و «بانک‌ملت» است.
پرتفوی غیربورسی
حدود ۱۸درصد از پرتفوی شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین مربوط به پرتفوی غیربورسی است. این شرکت، پرتفوی غیربورسی بزرگی دارد که از میان آنها میتوان به شرکت‌هایی نظیر شرکت سنگآهن مرکزی ایران، اختصاصی بازارگردانی صباگستر نفت و گاز تامین و کارگزاری صباتامین اشاره کرد. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که حدود ۳۰۰میلیارد تومان سرمایه شرکت نیز مربوط به سرمایه‌گذاری در سایر شرکت‌های خارج از بورس است. نکته قابل‌‌‌توجه این است که بهای تمامشده پرتفوی غیربورسی «صبا» بالغ بر ۲هزار و ۶۰۰میلیارد تومان بوده و با توجه به قدمت بالای این شرکت‌ها، ارزش فعلی این پرتفوی عدد بسیار جذابی است. اما برای ارزشگذاری دقیق ارائه اطلاعات شفاف و دقیق از صورت‌های مالی و ارائه اطلاعات دقیق از آخرین وضعیت این شرکت‌ها موردنیاز است. بنابراین برای اینکه به‌‌‌طور کلی با شرکت‌های تابعه «صبا» آشنا شویم، در ادامه توضیحی مختصر از مهم‌ترین زیرمجموعههای این شرکت ارائه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنیم. شرکت سرمایه‌گذاری نفت، گاز و پتروشیمی تامین: «تاپیکو» بیشترین تاثیر را بر NAV (خالص ارزش روز دارایی‌‌‌ها) «صبا» دارد. موضوع فعالیت اصلی شرکت، سرمایه‌گذاری در سهام موسسه یا صندوق سرمایه‌‌‌پذیری است که در زمینه تهیه و تولید انواع مواد و محصولات پتروشیمی و شیمیایی، سرمایه‌گذاری روی پروژه‌‌‌های نفتی، خدمات اجرایی، طراحی، مهندسی و مطالعاتی فعالیت دارد. از منظر بهای تمامشده، سرمایه‌گذاری تاپیکو روی شرکت‌های بورسی ۵/ ۳برابر شرکت‌های غیربورسی است. شرکت صنایع پتروشیمی خلیجفارس حدود ۳۴درصد از بهای تمامشده پرتفوی بورسی «تاپیکو» را به خود اختصاص داده است. پنج‌‌‌شرکت بزرگ پرتفوی بورسی «تاپیکو» سهم ۶۲درصدی از بهای تمامشده کل پرتفوی شرکت دارند. شرکت نفت ستاره خلیجفارس به‌‌‌تنهایی ۳۸درصد از بهای تمامشده پرتفوی غیربورسی «تاپیکو» را تشکیل می‌دهد. در حال حاضر ۴۸درصد از پرتفوی سرمایه‌گذاری «صبا» مربوط به شرکت «تاپیکو» است و بهای تمامشده تاپیکو ۵هزار و ۸۰۰میلیاردتومان بوده که به ۱۰هزار و ۴۰۰میلیارد تومان رسیده است.
سرمایه‌گذاری صدرتامین: فعالیت اصلی شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین، خرید و فروش سهام شرکت‌های بورسی و غیربورسی است که شرکت‌های فرعی آن عمدتا در زمینه‌‌‌های تولید کاشی و سرامیک، پشم‌‌‌شیشه، آجر نسوز، تولید کائولن، مس و تولید لوله و فولاد فعالیت دارند. درآمدهای عملیاتی شرکت طی سال‌های متوالی تغییرات زیادی را نشان می‌دهد. درآمد «تاصیکو» در سال مالی گذشته رشد قابل‌‌‌توجهی داشته و طبق صورت مالی منتشرشده درآمد سود سهام شرکت با ۷۰درصد رشد از ۲هزار و ۵۰۰میلیارد تومان به ۴هزار و ۴۰۰میلیارد تومان رسیده است. سرمایه‌گذاری شرکت صدرتامین از منظر بهای تمامشده، در شرکت‌های بورسی پنج‌‌‌برابر سهم سرمایه‌گذاری شرکت در شرکت‌های غیربورسی است. شرکت‌های هلدینگ توسعه معادن و فلزات، ملی صنایع مس ایران و فولادمبارکه اصفهان ۸۵درصد از پرتفوی بورسی را به خود اختصاص دادهاند. شرکت توسعه معادن پارس‌‌‌تامین ۳۰درصد از بهای تمامشده پرتفوی غیربورسی را به خود اختصاص داده است. در حال حاضر ۱۰درصد از پرتفوی سرمایه‌گذاری «صبا» مربوط به شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین (تاصیکو) است. بهای تمامشده تاصیکو هزار و ۲۰۰میلیاردتومان بوده که به ۷هزار و ۵۰۰میلیارد تومان رسیده است.
شرکت سرمایه‌گذاری نفت، گاز و پتروشیمی تامین و شرکت سرمایه‌گذاری صدرتامین حدود ۶۰درصد ار وزن شرکت‌های سرمایه‌گذاری «صبا» را به خود اختصاص دادهاند.
ارزشگذاری: ارزشگذاری پرتفوی بورسی هر شرکت سرمایه‌گذاری مهم‌ترین بخش محاسبه خالص ارزش داراییهای آن است. نکته مهم این است که ارزشگذاری شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین با روش NAV (خالص ارزش روز دارایی‌‌‌ها) انجام شده است. به این منظور باید ارزشافزوده پرتفوی بورسی و غیربورسی این شرکت محاسبه و با حقوق صاحبان سهام و سود و زیان حاصل از واگذاری سهام جمع شود.
پرتفوی بورسی: ارزش روز پرتفوی بورسی «صبا» ۳۷هزار و ۲۰۰میلیارد تومان و ارزشافزوده پرتفوی بورسی آن ۲۵هزار و ۱۰۰میلیارد تومان است. این در حالی است که بهای تمامشده پرتفوی شرکت ۱۲هزار و ۷۰میلیارد تومان بوده است. از مهم‌ترین شرکت‌های بورسی «صبا» میتوان به «تاپیکو»، «تاصیکو»، «امین»، «وبملت» و «وتجارت» اشاره کرد.
پرتفوی غیربورسی: ارزش برآوردی پرتفوی غیربورسی «صبا» ۷هزار و ۵۰۰میلیارد تومان و ارزشافزوده پرتفوی غیربورسی آن مبلغ ۴هزار و ۹۰۰میلیارد تومان برآورد می‌شود. به این ترتیب NAV (خالص ارزش روز دارایی) هر سهم «صبا» در حال حاضر ۱۱۸۶تومان بهازای هرسهم و نسبت P/ NAV روز شرکت ۲۸درصد است. این در حالی است که قیمت سهم در تابلوی معاملاتی ۳۲۴تومان است و به طور کلی فرمول یا محاسبه مشخصی برای ارزشگذاری مقایسه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای در روش NAV وجود ندارد. اما به طور کلی P/ NAV (نسبت قیمت سهام به خالص ارزش روز دارایی) برای این سهم باید حدود ۷۰ تا ۶۰درصد باشد. با توجه به محاسبات انجام‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده P/ NAV «صبا» ۲۸درصد است.
