آیا «کگهر» جا مانده است؟
دنیای‌اقتصاد - محمد غفوری : شرکت سنگآهن گهرزمین در سال ۱۳۸۳ به‌منظور بهره‌برداری از آنومالی شماره۳ منطقه گل‌گهر با ذخیره ۶۴۳میلیون تن در شهرستان سیرجان احداث شد. این شرکت از سال ۱۳۹۷ در بازار دوم فرابورس با نماد «کگهر» بین معامله‌گران بازار سهام دادوستد می‌شود. «کگهر» در زمینه تولید سالانه ۱۵میلیون تن سنگآهن به همراه برداشت ۶۰میلیون تن باطله و جمعا به میزان ۷۵میلیون تن عملیات معدن‌کاری به‌منظور تولید سالانه ۱۰میلیون تن کنسانتره سنگآهن و ۱۰میلیون تن گندله به مدت ۲۵سال برای تامین خوراک موردنیاز کارخانه‌های احیا و ذوب فولاد برنامه‌ریزی کرده است. پس از اجرای طرح‌های در دست احداث این شرکت، بیش از ۳هزار فرصت شغلی ایجاد خواهد شد.
نماد «کگهر» در صنعت استخراج کانه‌های فلزی فعال بوده و در فرابورس ثبت شده است. شرکت سنگآهن گهرزمین جزو شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه است که از لحاظ ارزش در رتبه سوم گروه خود و در رتبه ۱۵ کل بازار قرار دارد. طبق آخرین گزارش منتشرشده در کدال، آخرین سرمایه شرکت ۲هزار و ۵۰۰میلیارد تومان است. این نماد ۲۵میلیارد برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۴هزار تومان و ارزش بازاری آن معادل ۱۰۲هزار میلیارد تومان بوده است. همچنین بازدهی این نماد در یک‌ماه، سه‌ماه و یک‌‌‌سال اخیر به ترتیب منفی۷، منفی۱۷ و منفی ۶درصد بوده است. طبق آخرین صورت مالی شرکت، حاشیه سود ناخالص ۵۱درصد، حاشیه سود عملیاتی ۴۹درصد و حاشیه سود خالص ۴۸درصد است. سهام شناور «کگهر» در حال حاضر حدود ۷درصد است. این غول بزرگ فرابورسی در حال حاضر به‌تنهایی حدود ۲۰درصد از سهم صنعت سنگآهن را در اختیار دارد و بر شاخص فرابورس در بازار سرمایه به‌شدت تاثیرگذار است.
جایگاه استراتژیک
منطقه معدنی گل‌گهر با داشتن معادن غنی از سنگآهن، یکی از قطب‌های مطرح فعال معدنی و صنعتی در خاورمیانه است و قابلیت‌های بسیاری برای تبدیل‌شدن به منطقه بزرگ و رقابتی در سطح ایران و حتی جهان دارد. این ذخایر معدنی در استان کرمان و در ۵۰کیلومتری جنوب غربی شهرستان سیرجان واقع شده است. آثار موجود و حفاری‌های باقی‌مانده در محل «کانسار» دلالت بر این دارد که این کانسار در قرن‌های گذشته مورد شناسایی و بهره‌برداری قرار گرفته است. سن تقریبی یک‌نمونه از سرباره کوره‌های قدیمی که از سنگ معدن گل‌گهر استفاده می‌کرد، حدود ۹۰۰سال تخمین زده شده است. در دوره معاصر، عملیات اکتشاف و پی‌جویی طرح سنگآهن گل‌گهر در سال ۱۳۴۸ از سوی شرکت خصوصی «ایران‌باریت» آغاز شد، سپس با همکاری شرکت ژاپنی «ماروبنی» ادامه یافت و از سال ۱۳۵۳ به شرکت ملی فولاد ایران واگذار شد. کانسار سنگآهن گل‌گهر در ۶آنومالی مجزا در مجموع با ذخیره‌ای در حدود هزار و ۲۰۰میلیون تن در محدوده‌ای به طول تقریبی ۱۰کیلومتر و عرض تقریبی ۴کیلومتر قرار گرفته است. بهره‌برداری از توده معدنی شماره«یک» برعهده شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر است که بخش زیادی از آن استخراج شده است. بهره‌برداری از آنومالی شماره۳، به‌عنوان بزرگ‌ترین آنومالی با ذخیره‌ای بالغ بر ۶۴۰میلیون تن به شرکت سنگآهن گهرزمین واگذار شده است. قدیمی‌ترین توده بهره‌برداری‌شده از گل‌گهر، توده شماره«یک» است. طی مطالعات گسترده اکتشافی و طراحی و آماده‌سازی‌های معدنی، این توده، به دلیل نتایج اکتشافات مقدماتی امیدوارکننده‌تر و نزدیکی ماده معدنی به سطح زمین به طریق روباز استخراج می‌شود.
موضوع فعالیت شرکت
موضوع فعالیت شرکت سنگآهن گهرزمین شامل اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری از معادن سنگآهن و تولید کنسانتره، گندله و فولاد از آن؛ نصب و راه‌اندازی، تعمیرات، نگهداری، بازرسی و سرویس تجهیزات و ماشین‌آلات موردنیاز شرکت است؛ خرید و تهیه انواع ماشین‌آلات، تجهیزات، تاسیسات و مصالح موردنیاز؛ انجام خدمات مهندسی، مشاوره، آموزش، مدیریت و فراهم‌کردن دانش فنی از داخل و خارج برای تحقق موضوع شرکت و مشارکت و سرمایه‌گذاری در سایر شرکت‌ها و طرح‌های معدنی و صنعتی و انعقاد قراردادهای پیمانکاری به‌منظور ارائه خدمات فنی و مهندسی.
سهامداران
شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر، سهامدار عمده شرکت سنگآهن گهرزمین است. عمده فروش سنگآهن کلوخه و سنگآهن دانهبندی گهرزمین به گل‌گهر (کگل) است. شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر، شرکت گروه سرمایه‌گذاری امید، شرکت سرمایه‌گذاری غدیر و شرکت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات جمعا سهامداران ۹۲درصدی این شرکت هستند. همچنین حدود ۷درصد از سهام شرکت نیز به صورت شناور است.
حق مالکانه
در ایران عموم شرکت‌های بورسی مالک معدن نیستند و برای استفاده از معدن باید حق مالکانه بپردازند. «کگهر» نیز از این قاعده مستثنی نیست و سالانه مبلغی را به‌عنوان حق مالکانه به سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) می‌پردازد. البته در میزان پرداخت حق مالکانه «کگهر» ابهاماتی هم وجود دارد.
تولید و فروش
میزان فروش و بهای تمام‌شده شرکت در طول سال‌های گذشته همواره افزایشی بوده است. نکته قابل‌توجه این است که فروش و بهای تمام‌شده در طول سال‌های مختلف با نسبتهای متفاوتی در حال رشد است. براساس آخرین آمار منتشرشده، در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹، میزان فروش رشد ۱۱۲درصدی و میزان بهای تمام‌شده رشد ۱۰۰درصدی را تجربه کرده است. شرکت از ابتدای سال مالی تا مردادماه ۷/ ۴میلیون تن کلوخه و ۵۸۳هزار تن کنسانتره را به فروش رسانده است. متوسط فروش ماهانه سال مالی منتهی به آذر تا مردادماه سال‌جاری معادل ۵۸۸هزار تن کلوخه در ماه، ۷۳هزار تن کنسانتره و ۲۳۳هزار تن گندله داخلی و صادراتی است. متوسط فروش سال مالی قبل برای این سه‌محصول به‌ترتیب ۷۶۲هزار تن، ۱۵۰هزار تن و ۶۱هزار تن بوده است. «کگهر» در سال‌جاری توانسته است سهم فروش گندله خود را نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیشتر کند. این در حالی است که متوسط فروش کلوخه و کنسانتره نسبت به مدت مشابه سال قبل دارای روند کاهشی بوده و در تیر و مرداد درآمد ۲هزار و ۱۰۰میلیارد و همچنین هزار و ۸۷۲میلیارد تومانی داشته است. میانگین فروش در هشت‌ماه گذشته ۲هزار و ۱۰۰میلیارد تومان در ماه بوده، در حالی که میانگین فروش هشت‌ماه مدت مشابه سال گذشته هزار و ۵۰۰میلیاردتومان بوده است. شرکت در سال مالی جاری ۴۱درصد افزایش میانگین فروش را نسبت مدت مشابه سال قبل خود ثبت کرده و نرخ فروش کنسانتره داخلی در مردادماه ۲هزار و ۸۰۰میلیون و کلوخه هزار و ۲۰۰میلیون تومان به ازای هر تن ثبت شده است. شرکت سنگآهن گهرزمین در دوره ۶ماه منتهی به ۳۱/ ۰۳/ ۱۴۰۱ با فروش ۱۳هزار و ۵۰۰میلیارد تومانی به‌ازای هر سهم ۳۰۲تومان سود محقق کرده است. فروش شرکت نسبت به شش‌ماه مشابه سال قبل خودش ۳۷درصد رشد داشته و سود خالص هر سهم نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۵درصد افزایش داشته است. شرکت در سال مالی ۱۴۰۰، کنسانتره و کلوخه را با نرخ‌های ۲هزار و ۴۰۰ و یک‌میلیارد تومان به ازای هر تن به فروش رسانده است. سال مالی شرکت منتهی به آذر است. بالاترین رکورد فروش ماهانه در اسفندماه بوده و درآمد ۳هزار و ۳۰۰میلیارد تومانی کسب کرده است. میزان فروش گندله برای سال۱۴۰۱، حدود ۹/ ۲میلیون تن برآورد شده است. میزان فروش سنگآهن دانهبندی برای سال‌جاری ۳/ ۱تن برآورد شده است. فروش کلوخه نیز برای سال‌جاری ۹/ ۷میلیون تن برآورد شده است. با وجود این، شرکت می‌تواند در سال‌جاری حدود ۲۹ تا ۳۰هزار میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته باشد که نسبت به سال گذشته ۳۳درصد رشد نشان می‌دهد؛ در نتیجه برآورد سود خالص شرکت ۱۳هزار میلیارد تومان است که نسبت به سود خالص ۱۴۰۰ رشد ۳۰درصدی پیش‌بینی می‌شود. در نهایت شرکت در سال‌جاری می‌تواند حدود ۵۲۰ تا ۵۴۰تومان سود خالص به‌ازای هر سهم خود با قیمت فعلی ۴هزار تومان محقق کند که نسبت قیمت به سود آیندهنگر سهم عدد ۷ تا ۸ را نشان می‌دهد.
پروژه‌ها و اهداف
شرکت سنگآهن گهرزمین با توجه به توده معدنی بزرگ جنوب، پرچم گهرزمین سوم را برافراشته می‌کند که این مساله کمک شایانی به حل معضل بیکاری در کشور خواهد کرد. «کگهر» در بردسیر چهار ابرپروژه فولادی را در دست دارد که با تکمیل و اجرای این پروژه‌ها شهرستان بردسیر در جمع شهرهای بزرگ دارای صنعت فولاد قرار خواهد گرفت. در همین راستا با اجرایی‌شدن این پروژه‌ها، برای ۵هزار نفر به‌طور مستقیم و ۱۳هزار نفر به طور غیرمستقیم، اشتغال ایجاد خواهد شد. ساخت این طرح‌های بزرگ برای شرکت ۵/ ۲میلیارد یورو، معادل ۴۰۰هزار میلیارد تومان هزینه خواهد داشت. این ابر پروژه‌ها عبارتند از: احداث دوواحد مگامدول آهن اسفنجی به ظرفیت ۴/ ۳میلیون تن در سال، احداث کارخانه ذوب و ریخته‌گری به ظرفیت ۳میلیون تن در سال، احداث کارخانه نورد گرم (فولاد آلیاژی) به ظرفیت ۳میلیون تن در سال و احداث دوواحد نیروگاه سیکل ترکیبی هر یک به ظرفیت ۵۰۰مگاوات.
این شرکت در بحث بومی‌سازی قطعات، مجموعه‌ها و ماشین‌آلات فناورانه خطوط تولید نقش بسزایی ایفا کرده؛ چراکه بر این باور است که کشور باید در زمینه ساخت قطعات و تجهیزات موردنیاز صنایع معدنی به خودکفایی حداکثری برسد. در همین راستا دبیرخانه بومی‌سازی شرکت گهر زمین اقداماتی را به‌منظور اجرای پروژه دامپ تراک الکترومکانیکال ۱۳۶تن به‌عنوان اولین پروژه مهم، انجام داده است. هزینه پروژه خط۳ کنسانتره برای شرکت سنگآهن گهرزمین به ظرفیت ۲میلیون تن در سال معادل ۶۱میلیون یورو، به‌علاوه ۱۰۰میلیارد تومان است که این پروژه بیش از ۹۰درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
بهای تمام‌شده
بهای تمام‌شده «کگهر» در حال افزایش است و در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹ افزایش ۱۰۰درصدی را تجربه کرده است. علت اصلی این افزایش، عمدتا افزایش ۹۲ درصدی هزینه‌های سربار تولید بوده است. لازم به ذکر است که در «کگهر»، هزینه‌های سربار تولید به‌تنهایی بیش از ۹۹درصد کل هزینه‌های تولید شرکت را تشکیل داده و عملا مهم‌ترین بخش بهای تمام‌شده در «کگهر» مربوط به هزینه‌های سربار تولید بوده است. این افزایش نسبت به درآمد برای سال‌جاری هم پیش‌بینی می‌شود. بنابراین افزایش بهای تمام‌شده نسبت به درآمد می‌تواند روند حاشیه سودهای شرکت را دچار تعدیل کند. بهای تمام‌شده شرکت برای سال‌جاری حدود ۱۴ تا ۱۵هزار میلیارد تومان پیش‌بینی می‌شود که رشد ۳۷درصدی بهای تمام‌شده را نسبت به سال ۱۴۰۰ نشان می‌دهد.
صورت وضعیت
دارایی‌های شرکت «کگهر» روند رو به رشدی را تجربه کرده؛ به طوری که در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹، دارایی‌های شرکت رشد ۴۶درصدی داشته است. مانند دارایی‌ها، بدهی‌های شرکت نیز روند رو به رشدی داشته و بدهی‌های شر کت در دوره مذکور حدود ۵درصد رشد را تجربه کرده است. نکته دیگر در مورد «کگهر» این است که سود این شرکت، روند افزایشی قابل قبولی داشته است. رشد سودسازی در «کگهر» به گونه‌ای بوده که در پایان سال ۱۴۰۰ این شرکت دارای سود انباشته بیش از ۱۱هزار و ۱۰۰میلیارد تومانی شده است. سود انباشته ۱۱هزار و ۱۰۰میلیارد تومانی در حالی حاصل شده که سرمایه ثبتی این شرکت حدود ۲هزار و ۵۰۰میلیارد تومان است.
سودسازی
سال مالی شرکت «کگهر» در آذر ماه تمام می‌شود. براساس مفروضات، سود سال ۱۴۰۱ این شرکت حدود ۵۰۰ تا ۵۵۰تومان است. نکته مهم اینکه در این تخمین، ضرایب نرخ‌گذاری تبدیل کلوخه، کنسانتره و گندله به شمش «فخوز» در نظر گرفته شده است. همچنین نرخ ارز در محاسبات سال ۱۴۰۱، به‌طور میانگین ۲۵هزار تومان پیش‌بینی شده است؛ چرا که تغییرات سیاسی، به‌خصوص برجام و همچنین سیاست‌های پولی بانک‌مرکزی، می‌تواند روی سودسازی شرکت تاثیر قابل ملاحظه‌ای بگذارد. هرگونه افزایش در نرخ دلار، سود «کگهر» را افزایش می‌دهد و برعکس. تمامی موارد بیان‌شده تحلیلی بوده و بدیهی است که با تغییر مفروضات یا انجام رفتارهای هیجانی توسط خریداران و فروشندگان، قیمت سهام شرکت می‌تواند متفاوت از تحلیل فوق رفتار کند و در قیمتی بیشتر یا کمتر از میزان تعادلی مشخص‌شده معامله شود. با توجه به مفروضات ذکرشده و سودهای برآوردی محاسبه‌شده، نسبت قیمت به سود (P/ E) آیندهنگر سهم با فرض سود چهارفصل آتی و با توجه به قیمت ۴هزار تومانی فعلی سهم، در سطح ۷ واحد قرار می‌گیرد. P/ E تاریخی صنعت سنگآهن ۵/ ۷واحد و میانگین P/ E آیندهنگر شرکت‌های همگروه با مفروضات مشابه حدود ۵/ ۸واحد است. مقایسه نسبتهای قیمت به درآمد گفته‌شده نشان می‌دهد که سهم در حال حاضر و در قیمت‌های فعلی نسبت به شرکت‌های مشابه همگروه دارای نسبت P/ E پایین‌تری است و در آینده می‌توان انتظار داشت که با توجه به طرح‌های توسعه قوی عملکرد بهتری نسبت به شرکت‌های همگروه خود داشته باشد.
